Doğayla baş başa: canlı ve cansız varlıklar, bitkilerin ve hayvanların ihtiyaçları (su, hava, besin, ışık), evcil ve yabani hayvanlar, doğayı ve canlıları koruma; mevsimler ve özellikleri, mevsimlere uygun giyinme; gökyüzünde neler var: Güneş, Ay, yıldızlar, bulutlar; gece ve gündüz; afetleri tanıyalım (deprem, sel, yangın, çığ) ve hazırlıklı olma; atma yazık olur: atıkları ayırma, geri dönüşüm, su ve elektrik tasarrufu.
Doğayla baş başa
Canlılar: Doğar, beslenir, büyür, solunum yapar, ürer ve ölür → insan, hayvan, bitki
Cansızlar: Bu özellikleri göstermez → taş, su, toprak, masa, top
Canlıların ihtiyaçları: Su, hava, besin ve güneş ışığı
- Bitkiler toprakta yetişir; sulanmazsa solar.
- Evcil hayvanlar (kedi, köpek, inek, tavuk) insanlarla yaşar; yabani hayvanlar (ayı, kurt, tilki) doğada yaşar.
Doğayı koruyalım: Ağaç dallarını kırmayız, çiçekleri koparmayız, hayvanlara eziyet etmeyiz, sokak hayvanlarına su ve mama bırakırız.
Mevsimler ve gökyüzü
Dört mevsim vardır:
- İlkbahar: Hava ısınır, çiçekler açar, ağaçlar yapraklanır.
- Yaz: Hava sıcaktır, günler uzundur; ince ve açık renkli giyiniriz.
- Sonbahar: Yapraklar sararıp dökülür, yağmur başlar.
- Kış: Hava soğuktur, kar yağar; kalın giyinir, bere ve eldiven takarız.
Gökyüzünde neler var?
- Güneş: Gündüz ışık ve ısı verir. Güneşe asla çıplak gözle bakmayız.
- Ay ve yıldızlar: Gece görünür; Ay’ın görünen şekli günden güne değişir.
- Bulutlar: Yağmur ve kar bulutlardan yağar.
Afetleri tanıyalım · Atma, yazık olur
Doğal afetler: Deprem, sel, yangın, çığ, heyelan
- Ailemizle bir toplanma alanı belirleriz.
- Acil durum çantası hazırlarız: su, el feneri, düdük, ilk yardım malzemesi, yiyecek.
- Orman yangınlarını önlemek için ormanda ateş yakmayız, cam şişe bırakmayız.
Atıklar ve geri dönüşüm:
- Atıkları ayrıştırırız: kâğıt, plastik, cam, metal, pil.
- Geri dönüşüm sayesinde eski şeylerden yeni ürünler yapılır, ağaçlar ve doğa korunur.
- Eski eşyaları yeniden kullanırız: kavanozdan kalemlik, kutudan oyuncak.
- Su ve elektriği idareli kullanırız.
Kavramlar
- canlı
- büyüyen, beslenen varlık
- mevsim
- yılın dört bölümü
- afet
- büyük zarar veren olay
- geri dönüşüm
- atıklardan yeni ürün yapma
- yabani
- doğada yaşayan
- Canlılar doğar, beslenir, büyür, ürer, ölür
- Canlıların ihtiyacı: su, hava, besin, ışık
- Dört mevsim: ilkbahar, yaz, sonbahar, kış
- Güneşe çıplak gözle bakılmaz
- Afetlere karşı toplanma alanı ve acil durum çantası
- Atıkları ayrıştır, geri dönüştür, yeniden kullan
Örnek soru ve çözümü
Kartlardaki mevsimlerden hangisinde ağaçların yaprakları dökülür, hangisinde çiçekler açar?
Sonbaharda yapraklar sararıp dökülür; ilkbaharda hava ısınır, ağaçlar yapraklanır ve çiçekler açar.
Çözümlü örnekler
1. Taş canlı mıdır? Kolay
ÇözümHayır, cansızdır; beslenmez, büyümez.
2. Kışın nasıl giyiniriz? Orta
ÇözümKalın mont, bere, atkı ve eldivenle.
3. Boş bir cam kavanozu çöpe atmak yerine ne yapabilirsin? Zor
ÇözümKalemlik ya da saksı olarak yeniden kullanabilir veya cam geri dönüşüm kutusuna atabilirim.
Sık yapılan hatalar
- Güneşe çıplak gözle bakmak.
- Bütün atıkları aynı çöpe atmak.
- Rüzgârı ya da bulutu canlı sanmak.
Biliyor muydun?
Bir alüminyum içecek kutusu geri dönüştürülerek yeniden kutu yapılabilir; bu işlem sonsuz kez tekrarlanabilir!