8. Sınıf konu anlatımları

Pozitif tam sayıların çarpanları, asal çarpanlara ayırma, EBOB-EKOK, aralarında asal sayılar ve LGS tarzı problemler.

Tam sayıların tam sayı kuvvetleri, negatif üs, üslü ifadelerle işlemler, 10’un kuvvetleri ve bilimsel gösterim.

Tam kare sayılar, karekök, kökün yaklaşık değeri, a√b biçimi, kareköklü ifadelerle işlemler, ondalık sayıların karekökü ve gerçek sayılar.

Bir veri grubuna ait çizgi ve sütun grafiklerini yorumlama, uygun grafikle gösterme, farklı gösterimler arası dönüşüm.

Olası durumlar, eşit şanslı olaylar, olasılık hesabı, kesin ve imkânsız olaylar, LGS tarzı olasılık problemleri.

Cebirsel ifadelerle çarpma, özdeşlikler (iki terim toplamının ve farkının karesi, iki kare farkı), modellerle özdeşlik ve çarpanlara ayırma.

Denklem kurma ve çözme, kesirli denklemler, koordinat sistemi, sıralı ikili ve noktaların konumu.

Doğrusal ilişkinin tablo, denklem ve grafikle gösterimi; eksenleri kesme noktaları; eğim ve gerçek hayat yorumları.

Eşitsizlik sembolleri, sayı doğrusunda gösterim, eşitsizlik çözme (negatifle çarpmada yön değişimi) ve problemler.

Kenarortay, açıortay ve yükseklik; üçgen eşitsizliği; kenar-açı ilişkisi; yeterli elemanlarla üçgen çizme; Pisagor bağıntısı.

Eş ve benzer şekiller, benzerlik oranı, benzer şekillerde kenar, açı ve çevre ilişkileri; gerçek hayat uygulamaları.

Koordinat sisteminde öteleme ve eksenlere göre yansıma, ardışık dönüşümler, dönüşümlerde değişmeyen özellikler.

Dik prizmalar ve elemanları, silindirin açınımı, yüzey alanı ve hacmi, dik piramit ve koni.

Fiilimsilerin özellikleri; isim-fiil (-me, -ış, -mek), sıfat-fiil (-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş) ve zarf-fiil ekleri; fiilimsiyi çekimli fiilden ayırma.

Yüklem, özne, nesne (belirtili-belirtisiz), dolaylı tümleç, zarf tümleci, edat tümleci; ara söz; öge bulma sırası ve LGS tuzakları.

Yüklemin türüne (isim-fiil), yerine (kurallı-devrik), anlamına (olumlu-olumsuz, soru, ünlem) ve yapısına (basit, birleşik, sıralı, bağlı) göre cümleler.

Özne-yüklem ilişkisine göre etken ve edilgen fiiller; nesne-yüklem ilişkisine göre geçişli ve geçişsiz fiiller; sözde özne; çatı eklerinin işlevi.

Anlama dayalı (gereksiz sözcük, çelişen sözcükler, yanlış anlamda sözcük, mantık hatası) ve yapıya dayalı (özne-yüklem uyumsuzluğu, öge eksikliği, ek eksikliği/yanlışlığı, tamlama yanlışlığı) anlatım bozuklukları.

Gerçek, mecaz, terim, yan anlam; eş, zıt, eş sesli sözcükler; deyim, atasözü, ikileme; sözcükler arası anlam ilişkileri; LGS soru tipleri.

Benzetme, kişileştirme, konuşturma, abartma, karşıtlık (tezat) ve soru sorma (istifham) gibi söz sanatları; LGS tarzı söz sanatı soruları.

Neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul-sonuç, karşılaştırma; öznel-nesnel yargı; örtülü anlam, ön yargı, tahmin, öneri, varsayım, abartma, eleştiri bildiren cümleler.

Paragrafta ana düşünce, yardımcı düşünce, çıkarım; anlam akışını bozan cümle, cümle sıralama, paragrafı ikiye bölme; iki metni karşılaştırma; sözel mantık ve görsel okuma soruları.

Edebî metin türleri (hikâye, roman, masal, fabl, şiir, tiyatro) ve öğretici türler (makale, deneme, söyleşi, fıkra, anı, biyografi); anlatıcı ve bakış açısı; düşünceyi geliştirme yolları.

Dinlediğinde ana fikir, çıkarım ve konuşmacının tutumu; dinleme metni uygulaması; medya okuryazarlığı; hazırlıklı ve hazırlıksız konuşma; empati ve etkili iletişim.

LGS’de sık sorulan yazım kuralları (büyük harf, de/da, ki, mi, sayılar, birleşik kelimeler, kısaltmalar) ve noktalama işaretleri (virgül, noktalı virgül, iki nokta, kesme, tırnak, yay ayraç, üç nokta).

Davet etme, daveti kabul ve reddetme; özür dileme ve mazeret bildirme; arkadaşları tanımlama (kişilik sıfatları); iyi bir arkadaşın özellikleri; “I’m sorry, but…”, “I have to…”; LGS tarzı diyalog ve davetiye soruları.

Gençlerin günlük rutinleri ve hobileri; sevme-sevmeme ve tercih bildirme (love, adore, enjoy, don’t mind, can’t stand, prefer, would rather); karşılaştırma ve görüş bildirme; anket ve grafik yorumlama (LGS tarzı).

Mutfak fiilleri ve malzemeler; tarif okuma ve yazma; işlem basamaklarını sıralama (First, Then, Next, After that, Finally); emir cümleleri; ölçü birimleri ve sayılamayan isimler (a cup of, a spoonful of, some, any); Türk mutfağından tarifler; LGS tarzı tarif sıralama soruları.

Telefon konuşması başlatma ve sürdürme; birini isteme, bekletme, mesaj bırakma ve alma; Present Continuous ile gelecek planları; telefon numarası okuma; LGS tarzı telefon diyaloğu ve not soruları.

İnternet kullanım amaçları ve sıklıkları; internet terimleri; çevrim içi güvenlik kuralları (should / shouldn’t, must / mustn’t); siber zorbalık; daveti kabul etme/reddetme ve mazeret bildirme; internet anketlerini yorumlama.

Macera ve ekstrem sporlar; sporları karşılaştırma (more dangerous than, the most exciting); tercih bildirme ve gerekçe sunma (because, since, so); gerekli ekipman; deneyim ve duygu sıfatları (-ed / -ing); LGS tarzı tablo ve grafik soruları.

Turistik yerler ve tatil türleri; Present Perfect ile deneyim anlatma (Have you ever…?, ever, never, already, yet, just); been / gone; yerleri betimleme ve karşılaştırma; seyahat tavsiyeleri; tur broşürü ve otel tablosu yorumlama.

Ev işleri ve sorumluluklar; have to / has to / don’t have to ve must ile zorunluluk; ev işlerini sevme-sevmeme; yardım isteme ve teklif etme; “be in charge of / be responsible for”; görev çizelgesi ve anket yorumlama.

Bilimsel buluşlar ve icatlar; bilim insanları; edilgen yapı (Passive Voice) – geniş zaman (is/are + V3) ve geçmiş zaman (was/were + V3); by ile eylemi yapanı belirtme; bilimsel süreç anlatma; Türk bilim insanları; zaman çizelgesi okuma.

Doğal afetler (deprem, sel, çığ, kasırga, orman yangını, heyelan, tsunami, volkan); afetlerin nedenleri ve sonuçları; Passive (is caused by); will / might ile tahmin; If … will (1. tip koşul); afet öncesi, sırası ve sonrası güvenlik kuralları; afet çantası.

Kader ve kaza kavramları; evrendeki yasalar (sünnetullah); insanın iradesi ve sorumluluğu; kaderle ilgili kavramlar (ecel, rızık, tevekkül, hayır-şer, sağlık-hastalık); Hz. Musa’nın örnekliği; Ayetelkürsi ve anlamı.

İslam’ın paylaşmaya ve yardımlaşmaya verdiği önem; zekâtın tanımı, şartları (nisap, ihtiyaç fazlası, bir yıl), kimlere verilir ve verilmez; sadaka ve çeşitleri (fitre, sadaka-i cariye); bireysel ve toplumsal faydaları; Hz. Şuayb; Maun suresi.

Dinin birey ve toplum hayatındaki yeri; dinin temel gayesi (canın, aklın, neslin, malın ve dinin korunması); Hz. Yusuf’un örnekliği; Asr suresi.

Hz. Muhammed’in doğruluğu ve güvenilirliği; merhameti ve affediciliği; istişareye önem vermesi; davasındaki cesaret ve kararlılığı; hakkı gözetmedeki hassasiyeti; insanlara değer vermesi; Kureyş suresi.

İslam dininin temel kaynakları (Kur’an ve sünnet); Kur’an’ın ana konuları (inanç, ibadet, ahlak, kıssalar, insan ve evren); Kur’an’ın temel özellikleri; Kur’an’a göre insan ve akıl; Hz. Nuh’un örnekliği.

Dünya’nın eksen eğikliği ve Güneş etrafındaki dolanımı; güneş ışınlarının geliş açısı; 21 Haziran, 21 Aralık, 21 Mart, 23 Eylül; gece-gündüz süreleri.

Hava olayları ile iklim arasındaki fark, meteoroloji ve klimatoloji, yüksek ve alçak basınç, rüzgârın oluşumu, iklim değişikliği.

Nükleotitlerin yapısı, DNA’nın çift sarmal yapısı, A-T ve G-C eşleşmesi, gen, kromozom ve DNA arasındaki ilişki, DNA’nın kendini eşlemesi.

Mendel’in bezelye deneyleri; baskın ve çekinik özellik; genotip ve fenotip; homozigot ve heterozigot; Punnett karesiyle çaprazlama ve olasılık; akraba evliliği.

Mutasyon ve modifikasyon farkı, adaptasyon, doğal seçilim; biyoteknoloji, genetik mühendisliği uygulamaları ve etik tartışmalar.

Basınç kavramı, katı basıncını etkileyen değişkenler (kuvvet ve yüzey alanı), basınç birimi ve günlük hayattaki uygulamalar.

Sıvı basıncını etkileyen değişkenler (derinlik ve yoğunluk), bileşik kaplar, Pascal ilkesi ve hidrolik sistemler; açık hava basıncı ve gaz basıncının uygulamaları.

Periyodik tablonun tarihsel gelişimi, periyot ve grup; metaller, ametaller, yarı metaller ve soy gazların özellikleri.

Fiziksel ve kimyasal değişimlerin ayırt edilmesi, kimyasal tepkimeler, giren ve ürünler, kütlenin korunumu, tepkime denklemleri.

Asit ve bazların genel özellikleri, pH ölçeği, indikatörler (turnusol, doğal indikatörler), nötrleşme tepkimeleri, asit yağmurları, günlük hayatta asit ve bazlar.

Isı ve sıcaklık, öz ısı, maddelerin ısınma-soğuma grafikleri, hâl değişiminde ısı alışverişi; Türkiye’de kimya endüstrisi ve meslekler.

Kaldıraçlar (üç tür), sabit ve hareketli makara, palanga, eğik düzlem, çıkrık, vida, dişli ve kasnaklar; kuvvetten ve yoldan kazanç, işten kazanç olmaması.

Besin zinciri ve enerji akışı; fotosentez ve hızını etkileyen faktörler; oksijenli ve oksijensiz solunum; fotosentez ile solunumun karşılaştırılması.

Su, karbon, oksijen ve azot döngüleri; küresel iklim değişikliği; sürdürülebilir kalkınma, geri dönüşüm ve kaynakların verimli kullanımı.

Elektrik yükleri, sürtünme-dokunma-etki ile elektriklenme, yükler arası etkileşim, elektroskop, topraklama, yıldırım ve paratoner.

Elektrik enerjisinin ısı, ışık ve hareket enerjisine dönüşümü; elektriksel güç ve tüketim (W, kWh); elektrik santralleri; bilinçli ve tasarruflu elektrik kullanımı.

Sesin yayılması, sürat, yükseklik (frekans), şiddet (genlik), ses yalıtımı.

XX. yüzyıl başlarında Avrupa: Rönesans, Reform, Aydınlanma, Fransız İhtilali ve Sanayi İnkılabı; milliyetçilik akımı; Osmanlı’nın siyasi, sosyal ve ekonomik durumu; Osmanlı’yı kurtarma fikirleri.

Mustafa Kemal’in Selanik’teki çocukluğu ve ailesi; eğitim hayatı (Şemsi Efendi Okulu, askerî rüştiye, idadi, Harbiye); fikir hayatını etkileyen faktörler; Trablusgarp, Çanakkale ve Doğu Cephesi’ndeki başarıları.

I. Dünya Savaşı’nın nedenleri ve bloklar; Osmanlı’nın savaşa girişi ve cepheler; Mondros Ateşkes Antlaşması’nın ağır maddeleri; Anadolu’nun işgali ve halkın tepkisi; Paris Barış Konferansı.

İşgaller karşısında kurulan cemiyetler: zararlı cemiyetler (azınlık ve Türk), millî (yararlı) cemiyetler (Müdafaa-i Hukuk, Redd-i İlhak); Kuvâ-yi Milliye’nin kuruluşu, amacı ve önemi; mitingler.

Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkışı; Havza ve Amasya genelgeleri; Erzurum ve Sivas kongreleri; Amasya Görüşmeleri; Temsil Heyeti’nin Ankara’ya gelişi; son Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misak-ı Millî.

TBMM’nin açılışı (23 Nisan 1920) ve özellikleri; güçler birliği ilkesi; TBMM’ye karşı ayaklanmalar ve alınan önlemler (Hıyanet-i Vataniye Kanunu, İstiklal Mahkemeleri); Sevr Antlaşması ve tepkiler.

Doğu Cephesi ve Gümrü Antlaşması; Güney Cephesi’nde Kuvâ-yi Milliye (Maraş, Antep, Urfa); Batı Cephesi’nde I. ve II. İnönü, Kütahya-Eskişehir, Başkomutanlık Kanunu, Tekâlif-i Milliye ve Sakarya Meydan Muharebesi.

Büyük Taarruz ve Başkomutan Meydan Muharebesi; İzmir’in kurtuluşu; Mudanya Ateşkes Antlaşması; saltanatın kaldırılması; Lozan Barış Antlaşması’nın görüşmeleri, maddeleri ve önemi.

Saltanatın kaldırılması; Ankara’nın başkent olması; Cumhuriyet’in ilanı; halifeliğin kaldırılması; 1921 ve 1924 anayasaları; inkılapların gerekçeleri ve sonuçları.

Türk Medeni Kanunu ve hukuk düzenlemeleri; Tevhid-i Tedrisat; Harf İnkılabı ve Millet Mektepleri; Türk Tarih ve Türk Dil kurumları; üniversite reformu; güzel sanatlar.

Şapka Kanunu; tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması; takvim, saat ve ölçülerde değişiklik; Soyadı Kanunu; lakap ve unvanların kaldırılması; kadınlara siyasi haklar; ekonomik kalkınma çalışmaları.

Atatürk ilkelerinin amacı ve özellikleri; cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik, inkılapçılık; ilkelerin birbirleriyle ve inkılaplarla ilişkisi; bütünleyici ilkeler.

Cumhuriyet Halk Fırkası; Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve kapatılması; Şeyh Said İsyanı ve Takrir-i Sükûn Kanunu; İzmir suikast girişimi; Serbest Cumhuriyet Fırkası; Menemen Olayı; demokratikleşme çabalarının sonuçları.

Dış politikanın ilkeleri; Lozan’dan kalan sorunlar: yabancı okullar, nüfus mübadelesi, Musul, Osmanlı borçları; Milletler Cemiyeti’ne üyelik; Balkan Antantı; Montrö Boğazlar Sözleşmesi; Sadabat Paktı; Hatay’ın anavatana katılması.

Atatürk’ün hastalığı, ölümü ve cenaze töreni; Anıtkabir; İsmet İnönü’nün cumhurbaşkanlığı; II. Dünya Savaşı ve Türkiye’nin dış politikası; savaşın Türkiye’ye ekonomik ve sosyal etkileri; çok partili hayata geçiş (1946) ve 1950 seçimleri.

Peygamberimizin çocukluk ve gençlik yılları ile Mekke yıllarına kısa bakış ve hicret; Medine’de İslam toplumunun oluşumu (Mescid-i Nebevi, muahat, Medine Sözleşmesi, ezan, kıble değişikliği); müşriklerle mücadele: Bedir (624), Uhud (625) ve okçuların hatası, Hendek (627) ve Selman-ı Farisi’nin önerisi, Hudeybiye Antlaşması (628); Yahudi ve Hristiyanlarla ilişkiler (antlaşmalar, Necran heyeti); Mekke’nin fethi (630) ve genel af; Peygamberimizin haccı ve Veda hutbesi (632); Peygamberimizin vefatı (632).

Peygamberimizin vahyi insanlığa ulaştırması (tebliğ): vahyi eksiksiz ve olduğu gibi aktarması, Maide 67; vahyi açıklaması (tebyin): Kur’an ayetlerini söz ve uygulamalarıyla açıklaması (Nahl 44), namaz-zekât-hac örnekleri; hüküm koyması (teşri): Kur’an’ın genel ilkeleri çerçevesinde hükümler koyması (Haşr 7); vahyi yaşayarak öğretmesi (temsil): üsve-i hasene (Ahzab 21), Hz. Aişe’nin “Onun ahlakı Kur’an’dı.” sözü; insanı kötülüklerden arındırması (tezkiye): Cuma 2, Âl-i İmran 164, ahlakı güzelleştirmesi; Peygamberimize itaat ve sünnete bağlılık.

Adil bir yönetici olarak Peygamberimiz: hukuk önünde eşitlik (Mahzumlu kadın olayı, “Fatıma bile olsa…”), istişare, kamu malının korunması, sorumluluk bilinci (“Hepiniz çobansınız…”); sosyal sorunların çözümünde Peygamberimiz: Hacerülesved olayı, Evs ile Hazreç arasındaki düşmanlığın bitirilmesi, muahat, köleliğin azaltılması ve köle azadının teşviki, kadın ve çocuk haklarının korunması, yoksulluk ve dilenciliğe karşı çözümler; çalışma hayatı ve Peygamberimiz: el emeği (“Hiç kimse kendi el emeğinden daha hayırlı bir şey yememiştir.”), işçinin ücretini zamanında vermek, dürüst ticaret, çalışmaya teşvik (balta hadisi); çevre bilinci ve Peygamberimiz.

Peygamberimizin hayatında dünya ve ahiret dengesi: ibadet ile çalışma, dinlenme ve aile arasında denge kurması, aşırılığa karşı çıkması (sürekli oruç tutup gece hiç uyumamak isteyen üç kişiye öğüdü), “Senin üzerinde bedeninin, ailenin hakkı vardır.” sözü; Peygamberimizin hayatında infak ve sadaka: cömertliği, paylaşmayı teşvik etmesi; Peygamberimizin hayatında sadelik: hasır üzerinde uyuması, sade evi ve yemeği, Hz. Ömer’in ağlaması ve dünya ile ahiret karşılaştırması; Peygamberimizin affedici olması: Mekke’nin fethinde genel af, Taif, Vahşi’yi ve kendisini zehirlemek isteyen kadını affetmesi, kötülüğe iyilikle karşılık vermesi.

İslam davetinde sahabenin rolü: İslam’ı farklı bölgelere ulaştırmaları, öğretmen ve elçi olarak görevlendirilmeleri (Musab b. Umeyr Medine’ye, Muaz b. Cebel Yemen’e, Cafer b. Ebi Talib Habeşistan’da, Dıhye el-Kelbi Bizans’a elçi), Peygamberimizin hükümdarlara mektupları, sahabenin sabrı ve fedakârlığı; âlim sahabiler: Abdullah b. Abbas, Abdullah b. Mesud, Hz. Aişe, Zeyd b. Sabit, Muaz b. Cebel, Ebu Hureyre ve ilmin sonraki nesillere aktarılması; şehit sahabiler: Sümeyye (ilk şehit), Hz. Hamza (Seyyidü’ş-şüheda), Musab b. Umeyr (Uhud), Cafer-i Tayyar (Mute) ve şehitliğin anlamı.