Matematik konu anlatımı
1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 8., 9., 10., 11., 12. sınıflar için Matematik konuları, ünite ünite.
1. Sınıf Matematik
Tema 1: Nesnelerin Geometrisi 1
- Uzamsal İlişkiler ve Eş Nesneler
Nesnelerin konumunu anlatan kavramlar: önünde-arkasında, sağında-solunda, altında-üstünde, içinde-dışında, yanında, arasında, yakın-uzak, ileri-geri; bir yön tarifini takip etme ve yön tarif etme; aynı biçim ve büyüklükteki eş nesneleri bulma, nesneleri benzerlik ve farklılıklarına göre eşleştirme.
Tema 2: Sayılar ve Nicelikler 1
- Rakamlar, Sayılar ve Sayıları Çözümleme
Rakamlar (0-9) ve sayılar; nesne sayısını sayma ve sayıyla eşleştirme; 20’ye kadar sayıları okuma ve yazma, 100’e kadar onluklarla sayma; onluk ve birlik kavramı, iki basamaklı sayıları onluk ve birliklerine ayırma (çözümleme); onluk çerçeve ve onluk-birlik blokları; sıfır kavramı.
- Sıra Sayıları, Büyüklükleri Karşılaştırma ve Tahmin
Sıra sayıları (birinci, ikinci, üçüncü … onuncu) ve yazılışı (1., 2., 3.); bir sıradaki konumu söyleme (baştan, sondan, arasında); sayıları karşılaştırma (büyük, küçük, eşit; daha fazla, daha az) ve büyükten küçüğe, küçükten büyüğe sıralama; sayı doğrusunda önce ve sonra gelen sayılar; nesne sayısını tahmin etme ve sayarak kontrol etme.
- Ritmik Sayma ve Örüntüler
İleriye doğru birer, ikişer, beşer ve onar ritmik sayma; geriye doğru birer ve ikişer ritmik sayma; sayı doğrusunda atlamalar; sayı örüntüleri ve şekil örüntüleri; örüntünün kuralını bulma ve örüntüyü devam ettirme; örüntüde eksik ögeyi bulma, kendi örüntünü oluşturma.
Tema 3: Sayılar ve Nicelikler 2
- Uzunluk ve Kütle Ölçme
Uzunlukları karşılaştırma (uzun-kısa, daha uzun, en kısa); standart olmayan birimlerle uzunluk ölçme (karış, adım, kalem, ataç); ölçerken aynı birimi kullanmanın ve birimleri boşluk bırakmadan art arda dizmenin önemi; cetvel ve santimetre ile tanışma; kütleleri karşılaştırma (ağır-hafif, daha ağır, en hafif), eşit kollu terazi; standart olmayan birimlerle tartma; tahmin etme ve tahmini ölçümle karşılaştırma.
Tema 4: İşlemlerden Cebirsel Düşünmeye
- Toplama ve Çıkarma İşlemleri
Toplama işleminin anlamı (birleştirme, ekleme), toplama işaretiyle yazma ve toplananlar-toplam; toplama ve çıkarmayı çözümleme (sayı ayrıştırma: 7 = 3 + 4); çıkarma işleminin anlamı (ayırma, eksiltme, karşılaştırma), eksilen-çıkan-fark; birbirine eşit iki sayının farkı (sıfır); toplama ve çıkarmada sıfırın etkisi; eşittir işaretinin anlamı ve eşitliğin korunması; toplama ile çıkarma arasındaki ilişki (ters işlem, işlem ailesi).
- Zihinden İşlem, Tahmin ve Toplama-Çıkarma Problemleri
Toplama ve çıkarma işlemlerinin sonuçlarını tahmin etme (onluğa yuvarlama mantığı); zihinden toplama ve çıkarma stratejileri (ileri-geri sayma, 10’u tamamlama, ikizler: 6 + 6, onluklarla işlem); günlük hayatla ilgili toplama ve çıkarma problemlerini anlama, çözme ve kontrol etme (ne verilmiş, ne isteniyor, hangi işlem); problem kurma; eksik toplananı ve eksik çıkanı bulma.
Tema 5: Sayılar ve Nicelikler 3
- Paralarımız
Türk lirası ve kuruş; madenî paralar ve kâğıt paralar (1, 5, 10, 25, 50 kuruş ve 1 TL; 5, 10, 20, 50, 100, 200 TL); paraları tanıma, sayma ve değerlerini karşılaştırma; aynı değeri farklı paralarla oluşturma (bozuk para); basit alışveriş problemleri, paranın üstü; para biriktirme, kumbara ve tasarruf; parayı dikkatli ve gerektiği kadar harcama.
Tema 6: Nesnelerin Geometrisi 2
- Nesnelerin Biçimsel Özellikleri ve Geometrik Şekiller
Nesneleri biçimlerine göre inceleme (köşeli-köşesiz, yuvarlanan-kayan, düz-eğri yüzler); geometrik cisimler (küp, prizma, silindir, küre, koni) ile çevremizdeki benzer nesneler; geometrik cisimlerin yüzlerinden geometrik şekiller elde etme; üçgen, kare, dikdörtgen ve daire; şekillerin kenar ve köşe sayıları; geometrik yapılardaki (resimler, binalar, desenler) geometrik şekilleri bulma; şekilleri özelliklerine göre sınıflandırma.
Tema 7: Veriye Dayalı Araştırma
- Veriyle Çalışma ve Veriye Dayalı Karar Verme
Bir soruya cevap bulmak için veri toplama (soru sorma, sayma, gözlem); verileri sınıflandırma; çetele ile kaydetme; verileri nesne ve şekil grafiğiyle gösterme; grafiği okuma ve yorumlama (en çok, en az, kaç fazla); veriye dayalı basit kararlar verme (sınıf gezisi, en sevilen meyve).
Ek Konular (önceki program)
- Zaman: Günler ve Saatler
Sabah-öğle-akşam, haftanın günleri, tam saatleri okumak.
2. Sınıf Matematik
Nesnelerin Geometrisi (1)
- Geometrik Cisimler, Geometrik Şekiller ve Sıvı Miktarını Tahmin Etme
Geometrik cisimler (küp, kare prizma, dikdörtgen prizma, üçgen prizma, silindir, koni, küre) ve çevremizdeki benzer nesneler; geometrik cisim modelleri oluşturma; cisimlerin yüzleri (düz-eğri yüz), köşe ve ayrıtları; geometrik şekil modelleri (üçgen, kare, dikdörtgen, çember, daire); şekillerin kenar ve köşe sayıları; cisimlerin yüzlerinden şekil elde etme; sıvı miktarını standart olmayan birimlerle (bardak, kova, kaşık) tahmin etme ve ölçme.
Sayılar ve Nicelikler (1)
- 100’e Kadar Sayılar: Çözümleme, Sıralama, Ritmik Sayma, Örüntü ve Tahmin
100’e kadar sayıları okuma ve yazma; onluk ve birliklerle sayıları çözümleme (47 = 4 onluk 7 birlik = 40 + 7), basamak ve basamak değeri; sayıları karşılaştırma ve sıralama (<, >, =), sayı doğrusunda gösterme, önceki-sonraki sayı; ileriye ve geriye doğru ikişer, üçer, dörder, beşer, onar ritmik sayma; tek ve çift sayılar; sayı ve şekil örüntüleri (kuralı bulma, eksik ögeyi tamamlama); nesne sayısını tahmin etme ve sayarak kontrol etme.
İşlemlerden Cebirsel Düşünmeye
- Toplama ve Çıkarma: Eldeli Toplama, Onluk Bozma, Zihinden İşlem, Tahmin ve Problemler
100’e kadar sayılarla eldesiz ve eldeli toplama; onluk bozmadan ve onluk bozarak çıkarma; toplamanın ve çıkarmanın terimleri (toplanan, toplam, eksilen, çıkan, fark); toplama ile çıkarmanın ilişkisi ve sağlaması; zihinden toplama-çıkarma stratejileri (onluklara ayırma, 10’a tamamlama); en yakın onluğa yuvarlayarak sonucu tahmin etme; bir ve iki işlem gerektiren toplama-çıkarma problemleri çözme ve kurma.
- Çarpma İşlemi: Tekrarlı Toplama, Çarpım Tablosu ve Problemler
Çarpmanın tekrarlı toplama ve ritmik sayma ile ilişkisi; eşit gruplar ve dizilerle çarpma modelleme; çarpma işaretini (×) okuma ve yazma (“9 çarpı 2”, “9 kere 2”); çarpmanın terimleri (çarpan, çarpım); çarpanların yer değiştirmesi; 1, 2, 3, 4, 5 ve 10 ile çarpma, çarpım tablosu; 0 ve 1 ile çarpma; çarpma sonucunu zihinden bulma ve tahmin etme; çarpma işlemi gerektiren problemler.
- Bölme İşlemi: Eşit Paylaştırma, Gruplama, Çarpmayla İlişki ve Dört İşlemde Eşitlik
Bölmenin eşit paylaştırma ve eşit gruplama anlamları; bölme işaretini (÷) okuma ve yazma; bölmenin terimleri (bölünen, bölen, bölüm); tekrarlı çıkarma ve geriye ritmik sayma ile bölme; çarpma ile bölmenin ilişkisi (4 × 3 = 12 ↔ 12 ÷ 3 = 4); çarpma ve bölme sonuçlarını zihinden bulma ve tahmin etme; dört işlemde eşitlik (eşitliğin iki tarafı, eksik sayıyı bulma); bölme problemleri.
Sayılar ve Nicelikler (2)
- Kesirler: Bütün, Yarım ve Çeyrek
Bütün ve eş parça kavramları; bir bütünü iki eş parçaya bölme (yarım) ve dört eş parçaya bölme (çeyrek); bütün, yarım ve çeyrek arasındaki ilişki (1 bütün = 2 yarım = 4 çeyrek, 1 yarım = 2 çeyrek); şekil, nesne ve çokluklarda yarım ve çeyreği gösterme; eş olmayan parçaları ayırt etme; yarım ve çeyreğin günlük hayattaki kullanımı (yarım ekmek, çeyrek saat, 50 kuruş).
- Paralarımız ve Zaman Ölçme: TL ve Kuruş, Saat, Takvim
Paralarımız: kâğıt paralar (5, 10, 20, 50, 100, 200 TL) ve madenî paralar (1 TL, 50 kr, 25 kr, 10 kr, 5 kr); 1 TL = 100 kuruş, 2 tane 50 kr = 1 TL, 4 tane 25 kr = 1 TL; para ile alışveriş ve para üstü problemleri; zaman ölçme: saat (akrep, yelkovan), tam, yarım (buçuk), çeyrek geçe ve çeyrek var; 1 saat = 60 dakika, yarım saat = 30 dakika, çeyrek saat = 15 dakika; dakika ve saniye; gün, hafta (7 gün), ay ve yıl (12 ay) ilişkisi; takvim okuma.
- Uzunluk ve Kütle Ölçme: Metre, Santimetre, Kilogram ve Tahmin
Standart olmayan birimlerle (karış, adım, kulaç, ataş) uzunluk ölçme ve standart birime duyulan ihtiyaç; standart uzunluk ölçme birimleri: metre (m) ve santimetre (cm), 1 m = 100 cm; cetvel ve metreyle doğru ölçme (0’dan başlama); uzunlukları karşılaştırma ve sıralama; kütle ve kilogram (kg); eşit kollu terazi ve baskül; kütleleri karşılaştırma; uzunluk ve kütle ölçmede tahmin; ölçme problemleri.
Nesnelerin Geometrisi (2)
- Yer ve Yön Bulma, Simetri
Nesnelerin konumunu belirten ifadeler (altında, üstünde, arasında, önünde, arkasında, sağında, solunda, içinde, dışında, yakınında, uzağında); kendine ve başka bir nesneye göre sağ-sol belirleme; kareli kâğıtta yön ve adım sayısıyla yol tarifi (yönerge izleme, kodlama okları); basit krokiler; simetri: bir şekli iki eş parçaya ayıran simetri doğrusu, doğada ve sanatta simetri, kareli kâğıtta simetriğini tamamlama.
Veriye Dayalı Araştırma
- Veriyle Çalışma ve Veriye Dayalı Karar Verme: Araştırma Sorusu, Çetele, Tablo, Şekil Grafiği
Araştırma sorusu oluşturma ve doğru sorunun özellikleri; veri toplama (soru sorma, gözlem, sayma); verileri sınıflandırma ve düzenleme; çetele ve sıklık tablosu oluşturma; nesne ve şekil grafiği (piktogram) çizme ve okuma; grafikte en çok-en az, kaç fazla-kaç eksik sorularını cevaplama; verilere dayanarak karar verme ve sonuçları sunma.
3. Sınıf Matematik
Sayılar ve Nicelikler (1)
- 1000’e Kadar Sayılar: Okuma-Yazma, Çözümleme, Sıralama, Örüntüler ve Yuvarlama
1000’e kadar sayıları okuma ve yazma; yüzler, onlar, birler basamağı ve basamak değeri; sayıları çözümleme (346 = 3 yüzlük + 4 onluk + 6 birlik = 300 + 40 + 6); sayıları karşılaştırma ve sıralama; tek ve çift sayılar; ileriye ve geriye doğru birer, ikişer, beşer, onar, yüzer ritmik sayma; sayı örüntüleri ve kuralını bulma; sayıları en yakın onluğa ve en yakın yüzlüğe yuvarlama; sayıların sayı doğrusundaki yeri.
Sayılar ve Nicelikler (2)
- Kesirler, Birim Kesir ve Zaman Ölçme (Saat, Dakika, Saniye)
Bütün, yarım ve çeyreğin kesir gösterimi (1/2, 1/4); bir bütünü eş parçalara ayırma; birim kesir kavramı ve gösterimi (1/2, 1/3, 1/4, 1/5 …), pay, payda ve kesir çizgisi; kesirleri modelle, sayı doğrusunda ve kesir kartlarıyla gösterme; birim kesirleri karşılaştırma (payda büyüdükçe parça küçülür); zaman ölçme: saniye, dakika, saat ilişkisi (1 dakika = 60 saniye, 1 saat = 60 dakika), analog ve dijital saati okuma, öğleden önce-öğleden sonra, süre hesaplama ve zaman problemleri.
- Uzunluk ve Kütle Ölçme: Kilometre, Metre, Santimetre, Ton, Kilogram, Gram
Standart uzunluk ölçme birimleri: kilometre (km), metre (m), santimetre (cm) ve aralarındaki ilişkiler (1 m = 100 cm, 1 km = 1000 m); uygun birimi seçme; cetvel ve şerit metre ile ölçme; uzunlukları tahmin etme ve ölçerek kontrol etme; standart kütle ölçme birimleri: ton, kilogram (kg), gram (g) ve ilişkileri (1 kg = 1000 g, 1 ton = 1000 kg); uygun ölçme aracını ve birimi seçme (baskül, mutfak tartısı, kantar); uzunluk ve kütle problemleri.
İşlemlerden Cebirsel Düşünmeye
- Toplama ve Çıkarma: Üç Basamaklı Sayılar, Tahmin, Zihinden İşlem ve Problemler
Üç basamaklı sayılarla eldesiz ve eldeli toplama; onluk ve yüzlük bozarak çıkarma; toplama ve çıkarma işlemlerini çözümleme (basamaklara ayırarak işlem); toplama ve çıkarmanın terimleri ve ilişkisi; toplamaya ve çıkarmaya ait sağlama; işlemlerin sonuçlarını en yakın onluğa ya da yüzlüğe yuvarlayarak tahmin etme; zihinden toplama-çıkarma stratejileri (10’un ve 100’ün katlarıyla); bir ve iki işlem gerektiren problemler çözme ve kurma; bilinmeyen terimi bulma.
- Çarpım Tablosu, Çarpma ve Bölmenin Anlamı
Çarpma işlemini tekrarlı toplama, eşit gruplar ve dizi (satır-sütun) modelleriyle anlamlandırma; 1’den 10’a kadar çarpım tablosu ve tablodaki örüntüler; katı kavramı (bir sayının 2 katı, 3 katı); çarpmada değişme özelliği ve 0 ile 1’in etkisi; bölme işlemini eşit paylaştırma ve eşit gruplama olarak anlamlandırma; bölmenin terimleri (bölünen, bölen, bölüm, kalan); kalansız ve kalanlı bölme; çarpma ile bölmenin ters işlem olması ve sağlama.
- Çarpma ve Bölmeyi Çözümleme, Sonuçları Muhakeme Etme, Dört İşlem Problemleri ve Eşitlik
İki basamaklı bir sayıyı bir basamaklı sayıyla çarpma (çözümleyerek ve alt alta, eldeli); 10 ve 100 ile kısa yoldan çarpma; iki basamaklı sayıyı bir basamaklı sayıya bölme; çarpma ve bölme sonuçlarını tahmin etme ve muhakeme etme; yönergeleri yorumlama; dört işlem gerektiren problemleri çözme ve problem kurma (yapılandırma); işlem önceliği için problem adımlarını sıralama; eşitliğin farklı anlamlarını yorumlama (eşitliğin iki tarafının dengesi, bilinmeyeni bulma).
Nesnelerin Geometrisi (1)
- Geometrik Cisimler ve Şekiller, Çevre Uzunluğu, Birim Kare ve Sıvı Ölçme
Geometrik cisimlerin (küp, kare ve dikdörtgenler prizması, üçgen prizma, silindir, koni, küre, piramit) yüz, ayrıt ve köşe sayıları; cisimlerin açınımları ve modelleri; geometrik şekilleri kenar ve köşe sayılarına göre sınıflandırma (üçgen, dörtgen, beşgen, altıgen, sekizgen), köşegen; kare, dikdörtgen ve üçgeni noktalı/kareli kâğıda çizme; çevre ve çevre uzunluğunu hesaplama ve tahmin etme; birim kare ile yüzey ölçme; sıvı ölçme: litre (L) ve yarım litre, çeyrek litre; sıvı miktarını tahmin etme.
Nesnelerin Geometrisi (2)
- Simetri Doğrusu ve Kodlama
Şekillerde simetri doğrusunu belirleme ve çizme; bir şeklin birden fazla simetri doğrusu olabilmesi; harflerde, rakamlarda, bayraklarda ve doğada simetri; kareli kâğıtta bir şeklin simetriğini çizme ve tamamlama; kodlama: yön okları ve adım sayılarıyla algoritma yazma, bir algoritmayı izleyerek yol bulma, hatalı kodu bulup düzeltme (hata ayıklama), tekrar eden adımları kısaltma.
Veriye Dayalı Araştırma
- Veri Toplama, Sıklık Tablosu, Şekil ve Nokta Grafiği, Veriye Dayalı Karar Verme
Araştırma sorusu oluşturma; kategorik veri (renk, meyve, ulaşım aracı) ve sayma ile elde edilen nicel veri (kardeş sayısı, kitap sayısı); veri toplama yöntemleri (anket, gözlem, ölçme); çetele ve sıklık tablosu; şekil grafiği (bir şeklin birden fazla veriyi gösterdiği anahtar dâhil) ve nokta grafiği oluşturma ve yorumlama; en çok-en az, fark, toplam soruları; grafikler arası dönüşüm; veriye dayalı karar verme ve sonuçları sunma.
4. Sınıf Matematik
Sayılar ve Nicelikler
- Dört ve Beş Basamaklı Sayılar, Toplama ve Çıkarma
Dört ve beş basamaklı doğal sayıları okuma ve yazma; basamak adları (on binler, binler, yüzler, onlar, birler) ve basamak değeri; bölükler (binler bölüğü, birler bölüğü); sayıları çözümleme (47 052 = 40 000 + 7 000 + 50 + 2); sayıları karşılaştırma ve sıralama; en büyük-en küçük sayı yazma; dört ve beş basamaklı sayılarla eldeli toplama ve bozarak çıkarma; toplama-çıkarma ilişkisi, bilinmeyen terim ve sağlama; zihinden işlem ve tahmin; problem çözme ve kurma.
- Yuvarlama, Tahmin, Ritmik Sayma ve Sayı Örüntüleri
Sayıları en yakın onluğa, yüzlüğe ve binliğe yuvarlama; yuvarlamanın sayı doğrusunda gösterimi; işlem sonuçlarını yuvarlayarak tahmin etme ve tahminleri gerçek sonuçla karşılaştırma; ileriye ve geriye doğru ritmik sayma (25’er, 50’şer, 100’er, 1000’er); aritmetik sayı örüntüleri ve kuralını bulma, eksik terimi tamamlama; şekil örüntüleri ve adım sayısı; tek ve çift sayılar; Romen rakamları (I, V, X, L, C) ile sayılar.
- Kesirler: Birim, Basit, Bileşik ve Tam Sayılı Kesirler; Denk Kesirler ve Kesirlerle İşlemler
Kesir, pay, payda ve kesir çizgisi; birim kesir; basit kesir (pay < payda), bileşik kesir (pay ≥ payda) ve tam sayılı kesir; bileşik kesri tam sayılı kesre, tam sayılı kesri bileşik kesre çevirme; kesirleri sayı doğrusunda gösterme; paydaları eşit kesirleri ve payları eşit kesirleri karşılaştırma ve sıralama; denk kesirler (genişletme ve sadeleştirme modeli); paydaları eşit kesirlerle toplama ve çıkarma; bir çokluğun belirtilen kesir kadarını bulma; kesir problemleri.
İşlemlerden Cebirsel Düşünmeye
- Çok Basamaklı Çarpma ve Bölme, Problemler
Üç basamaklı bir sayıyı bir ve iki basamaklı sayıyla çarpma (alt alta, eldeli); 10, 100, 1000 ile kısa yoldan çarpma ve bölme; çarpmanın değişme ve birleşme özellikleri, dağılma özelliğiyle zihinden çarpma (25 × 12 = 25 × 10 + 25 × 2); üç ve dört basamaklı sayıları bir basamaklı sayılara bölme, iki basamaklı sayıları iki basamaklıya bölme; bölümün basamak sayısını tahmin etme; kalanlı bölme ve sağlama; çarpma ve bölme sonuçlarını tahmin etme; dört işlem gerektiren problemler.
Nesnelerin Geometrisi
- Zaman Ölçme: Saat, Dakika, Saniye; Gün, Hafta, Ay, Yıl
Zaman ölçme birimleri arasındaki ilişkiler (1 dakika = 60 saniye, 1 saat = 60 dakika, 1 gün = 24 saat, 1 hafta = 7 gün, 1 yıl = 12 ay = 52 hafta = 365/366 gün, 1 ay ≈ 30 gün, mevsim = 3 ay); birim dönüşümleri (saat → dakika, dakika → saniye, gün → saat, yıl → ay); analog ve dijital saati okuma, 12 ve 24 saatlik gösterim (14.50 = öğleden sonra 2’yi 50 geçiyor); başlangıç-bitiş saati ve süre hesaplama; takvim okuma; zaman problemleri.
- Uzunluk, Kütle ve Sıvı Ölçme: Birim Dönüşümleri ve Problemler
Uzunluk ölçme birimleri: kilometre, metre, santimetre, milimetre ve aralarındaki ilişkiler (1 cm = 10 mm, 1 m = 100 cm = 1000 mm, 1 km = 1000 m); birim dönüşümleri; uygun birim ve ölçme aracı seçme; kütle ölçme: ton, kilogram, gram (1 kg = 1000 g, 1 t = 1000 kg), yarım ve çeyrek kilogram; sıvı ölçme: litre ve mililitre (1 L = 1000 mL), yarım ve çeyrek litre; tahmin etme; ölçme gerektiren toplama-çıkarma-çarpma-bölme problemleri.
- Açılar ve Geometrik Cisimler
Açı kavramı, açının kolları ve köşesi; açıları adlandırma ve sembolle gösterme; standart açı ölçme birimi (derece) ve açıölçer; açıları ölçülerine göre sınıflandırma: dar açı (90°’den küçük), dik açı (90°), geniş açı (90°’den büyük, 180°’den küçük) ve doğru açı (180°); çevredeki dik açılar; geometrik cisimler: küp, kare ve dikdörtgenler prizması, üçgen prizma, piramit, silindir, koni, küre; yüz, ayrıt, köşe sayıları; cisimlerin açınımları; birim küplerle yapı oluşturma ve farklı yönlerden görünümleri.
Geometrik Şekiller
- Geometrik Şekiller, Çevre ve Alan
Üçgen, kare, dikdörtgen ve diğer çokgenlerin kenar, köşe ve açı özellikleri; üçgenleri kenar uzunluklarına göre sınıflandırma (eşkenar, ikizkenar, çeşitkenar); kare ve dikdörtgenin özellikleri; çevre uzunluğu hesaplama (kare: 4 × kenar, dikdörtgen: 2 × (uzun + kısa)) ve çevresi verilen şeklin bilinmeyen kenarını bulma; alan kavramı ve birim kare ile alan ölçme; dikdörtgen ve karenin alanını birim kareleri sayarak ve uzun kenar × kısa kenar ile hesaplama; aynı çevreye sahip farklı alanlar; çevre ve alan problemleri.
Olayların Olasılığı ve Veriye Dayalı Araştırma
- Veri Toplama, Sütun Grafiği ve Olasılık
Araştırma sorusu oluşturma, veri toplama (anket, gözlem, ölçme), verileri düzenleme (çetele, sıklık tablosu); sütun grafiği oluşturma (başlık, eksenler, ölçek) ve yorumlama; en çok-en az, fark, toplam ve ortalama fikri; grafikler arası dönüşüm (tablo → şekil grafiği → sütun grafiği); veriye dayalı tahmin ve karar verme; olasılık: bir olayın gerçekleşme durumunu “kesin, olası (mümkün), imkânsız” olarak ifade etme; daha olası-daha az olası olayları karşılaştırma; zar, para, torba deneyleri.
5. Sınıf Matematik
Geometrik Şekiller
- Temel Geometrik Kavramlar: Nokta, Doğru, Işın, Doğru Parçası, Düzlem ve Çember
Geometrinin yapı taşları: nokta, doğru, ışın, doğru parçası, düzlem, çember ve dikme.
- Açılar: Açıları Ölçme ve Açı Türleri
Açının elemanları, adlandırılması, açıölçerle ölçme ve dar, dik, geniş, doğru açı.
- Doğruların Birbirine Göre Durumları
Kesişen, paralel ve çakışan doğrular; üç doğrunun durumları; iki paralel doğru ve bir kesen.
- Çokgenler, Üçgenler ve Üçgen İnşası
Çokgenin temel elemanları; kenarlarına ve açılarına göre üçgenler; pergel ve cetvelle üçgen inşası.
Sayılar ve Nicelikler (1): Doğal Sayılar ve İşlemler
- Çok Basamaklı Doğal Sayıları Okuma, Yazma ve Karşılaştırma
Milyarlar bölüğüne kadar doğal sayılar; basamak ve bölük, basamak değeri, karşılaştırma ve yuvarlama.
- Doğal Sayılarla İşlemler ve Gerçek Yaşam Problemleri
Toplama, çıkarma, çarpma, bölme; işlemlerin bileşenleri, tahmin, zihinden işlem ve çok adımlı problemler.
Geometrik Nicelikler
- Dikdörtgenin Çevre Uzunluğu ve Alanı
Dikdörtgen ve karenin çevresi, birim karelerle alan, alan bağıntısı ve çevre-alan ilişkisi.
Sayılar ve Nicelikler (2): Kesirler
- Kesirleri Farklı Biçimlerde Temsil Etme
Birim, basit, bileşik ve tam sayılı kesirler; kesir modelleri, sayı doğrusu ve denk kesirler.
- Kesirleri Karşılaştırma ve Sıralama
Paydaları eşit, payları eşit ve farklı paydalı kesirleri karşılaştırma; kesirleri sıralama.
- Kesirlerin Ondalık Gösterimi
Paydası 10, 100, 1000 olan kesirler; ondalık gösterimin okunuşu, basamakları ve sayı doğrusu.
- Yüzdeler: Kesir, Ondalık ve Yüzde Arasındaki İlişki
Yüzde sembolü, yüzdenin kesir ve ondalık gösterimi, bir çokluğun yüzdesini bulma.
İstatistiksel Araştırma Süreci
- İstatistiksel Araştırma Süreci: Anket, Sütun ve Daire Grafiği
İstatistik nedir; araştırma adımları; anket sorusu yazma; sıklık tablosu, sütun grafiği ve daire grafiği.
- İstatistik Okuryazarlığı ve Verilerin Değişebilirliği
Grafikleri eleştirel okuma, yanıltıcı grafikler, verilerin değişebilirliği ve sonuçları yorumlama.
İşlemlerle Cebirsel Düşünme
- Eşitliğin Korunumu ve İşlem Özellikleri
Eşitlik ve terazi modeli, eşitliğin korunumu, toplama ve çarpmanın değişme, birleşme ve dağılma özellikleri.
- İşlem Önceliği
Parantez, çarpma-bölme ve toplama-çıkarma sırası; soldan sağa kuralı.
- Sayı ve Şekil Örüntüleri
Artan, azalan ve tekrarlayan örüntüler; örüntünün kuralını bulma ve sonraki adımları tahmin etme.
Veriden Olasılığa
- Olayların Olasılığı ve Olasılık Spektrumu
İmkânsız, kesin ve eşit olasılıklı olaylar; olasılık spektrumu (0–1, %0–%100) ve olasılık dili.
6. Sınıf Matematik
Sayılar ve Nicelikler (1)
- Bir Doğal Sayının Çarpanları ve Katları
Çarpan ve kat kavramları, bir sayının bütün çarpanlarını sistemli bulma, katlar ve günlük hayat problemleri.
- Kalansız Bölünebilme Kuralları
2, 3, 4, 5, 6, 9 ve 10 ile kalansız bölünebilme kuralları ve problemler.
- Asal Sayılar ve Asal Çarpanlara Ayırma
Asal ve bileşik sayılar, Eratosthenes eleği, aralarında asal sayılar ve asal çarpanlara ayırma.
- Ortak Kat ve Ortak Bölen (EKOK – EBOB)
Ortak katlar ve en küçük ortak kat; ortak bölenler ve en büyük ortak bölen; problemler.
Veriden Olasılığa
- Bir Olayın Olasılığını Gözleme Dayalı Tahmin Etme
Deney, çıktı, olay; deneyi tekrarlayarak olasılık tahmini; deney sayısı arttıkça tahminin iyileşmesi.
Sayılar ve Nicelikler (2)
- Ondalık Gösterimlerde Basamak Değeri ve Yuvarlama
Ondalık gösterimlerde basamak adları ve değerleri, çözümleme, karşılaştırma ve istenen basamağa yuvarlama.
- Kesir ile Bölme İşlemi İlişkisi
Kesrin bir bölme işlemi olması; kesri ondalık gösterime çevirme; bölme sonucunu kesirle ifade etme.
İstatistiksel Araştırma Süreci
- İstatistiksel Araştırma Süreci: Soru, Planlama, Analiz ve Yorum
Kategorik ve nicel veriye dayanan araştırma sorusu, ölçütler, planlama, aritmetik ortalama ve açıklık, sonuçları yorumlama.
Geometrik Şekiller
- Paralel İki Doğru ve Bir Kesenle Oluşan Açılar
Komşu, tümler, bütünler ve ters açılar; yöndeş, iç ters ve dış ters açılar; karşı durumlu açılar.
- Üçgenin Açıları
Üçgenin iç açıları toplamı, dış açı, dış açılar toplamı ve açı problemleri.
- Dörtgenlerin Özellikleri: Yamuk, Paralelkenar, Eşkenar Dörtgen, Dikdörtgen, Kare
Dörtgenlerin kenar, açı ve köşegen özellikleri; iç açılar toplamı 360°; dörtgenler arası ilişkiler.
İşlemlerle Cebirsel Düşünme ve Değişimler
- Bilinmeyen Nicelikler: Cebirsel İfadeler ve Denklemler
Bilinmeyeni harfle gösterme, sözel ifadeleri cebirsel ifadeye çevirme, ifadenin değeri ve basit denklemler.
- Örüntüler ve Genel Kuralı
Sayı ve şekil örüntülerinin kuralını cebirsel ifadeyle yazma; istenen terimi bulma.
- Algoritma: Adım Adım Problem Çözme
Algoritma kavramı, sıralı adımlar, karar ve tekrar; günlük hayattan ve matematikten algoritmalar.
Geometrik Nicelikler
- Paralelkenarın ve Üçgenin Alanı
Paralelkenarın alanı (taban × yükseklik), üçgenin alanı (taban × yükseklik ÷ 2), alan birimleri ve problemler.
- Çember: Çap, π Sayısı ve Merkez Açının Gördüğü Yay
Çemberin uzunluğu ile çapı arasındaki ilişki (π), çemberin uzunluğu, merkez açı ve gördüğü yayın uzunluğu.
Ek Konular (önceki program)
- Tam Sayılar
Pozitif-negatif sayılar, sayı doğrusu, mutlak değer ve karşılaştırma.
- Üslü İfadeler ve İşlem Önceliği
Bir sayının kuvveti, kare ve küp, üslü ifade içeren işlemlerde öncelik.
- Kesirlerle Çarpma ve Bölme
Kesirlerle dört işlem; çarpma, bölme, kesrin kesri ve problemler.
- Dikdörtgenler Prizmasının Hacmi ve Sıvı Ölçme
Birim küp, hacim formülü, hacim birimleri ve litre ilişkisi.
7. Sınıf Matematik
Sayılar ve Nicelikler (1)
- Tam Sayılar, Rasyonel Sayılar ve Mutlak Değer
Doğal sayılardan tam sayılara, tam sayılardan rasyonel sayılara uzanan sayı ailesi; sayı doğrusu ve mutlak değer.
- Rasyonel Sayıların Farklı Temsilleri, Karşılaştırma ve Sıralama
Kesir, ondalık ve devirli ondalık gösterim; rasyonel sayıları karşılaştırma ve sıralama.
- Tam Sayılarla İşlemler ve Problem Çözme
Tam sayılarla toplama, çıkarma, çarpma ve bölme; işaret kuralları, üslü ifadeler ve gerçek yaşam problemleri.
- Rasyonel Sayılarla İşlemler ve Problem Çözme
Rasyonel sayılarla dört işlem, işlem özellikleri ve gerçek yaşam problemleri.
- Çok Adımlı İşlemler: İşlem Önceliği
Parantez, üs, çarpma-bölme ve toplama-çıkarma sırası; çok adımlı rasyonel sayı işlemleri.
Geometrik Nicelikler (1)
- Cisimlerin Farklı Yönlerden Görünümleri
Birim küplerle oluşturulan yapıların önden, yandan ve üstten görünümleri; görünümlerden yapıyı tahmin etme.
- Dikdörtgenler Prizmasının Açınımı ve Yüzey Alanı
Prizmanın yüz, ayrıt ve köşeleri; açınım; yüzey alanı bağıntısı ve problemler.
- Hacim: Hacim Bağıntısı ve Hacim Ölçme Birimleri
Hacmi birim küplerle yorumlama, dikdörtgenler prizmasının hacim bağıntısı, hacim ölçme birimleri ve problemler.
İstatistiksel Araştırma Süreci
- İstatistiksel Araştırma Süreci: Soru, Veri, Analiz ve Yorum
Kategorik ve nicel veri, araştırma sorusu, veri toplama, grafikler, ortalama-ortanca-tepe değer ve veriden karar verme.
Dönüşüm
- Yansıma Dönüşümü
Bir doğruya göre yansıma, simetri, kareli zeminde ve koordinat düzleminde yansıma; ötelemeyle karşılaştırma.
- Orta Dikme ve Açıortay İnşası
Pergel ve ölçüsüz cetvelle doğru parçasının orta dikmesini ve bir açının açıortayını inşa etme.
Geometrik Şekiller
- Üçgende Yardımcı Elemanlar: Açıortay, Yükseklik, Kenar Orta Dikme ve Kenarortay
Üçgenin yardımcı elemanları, kenarortay inşası ve ağırlık merkezi.
- Paralel İki Doğru ve Bir Kesenle Oluşan Açılar
Paralel iki doğrunun bir kesenle oluşturduğu sekiz açı; yöndeş açılar, iç ters açılar, dış ters açılar, karşı durumlu iç ve dış açılar; ters açılar ve bütünler açılar; açı ölçülerini hesaplama ve doğruların paralel olup olmadığını açılardan anlama.
Sayılar ve Nicelikler (2)
- Oran: Birimli, Birimsiz, Denk ve Birim Oran
İki çokluğun karşılaştırılması; birimli ve birimsiz oran, denk oranlar ve birim oran.
- Orantı ve Doğru Orantı Problemleri
İki oranın eşitliği, içler-dışlar çarpımı, doğru orantılı çokluklar, orantı sabiti, tablo ve grafik.
Veriden Olasılığa
- Teorik Olasılık ve Tümleyen Olay
Deney, çıktı, örnek uzay, olay; teorik olasılık hesabı, kesin ve imkânsız olay, tümleyen olay.
- Eşit Olasılıklı, Ayrık ve Ayrık Olmayan Olaylar
Eşit olasılıklı olaylar, ayrık ve ayrık olmayan olayların olasılıkları.
İşlemlerle Cebirsel Düşünme ve Değişimler
- Cebirsel İfadelerle İşlemler
Değişken, terim, katsayı, benzer terimler; cebirsel ifadelerle toplama-çıkarma, bir sayıyla çarpma ve değer hesaplama.
- Birinci Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklemler
Eşitlik ve denklem, eşitliğin korunumu, denklem çözme ve gerçek yaşam problemlerini denklemle çözme.
- Eşitsizlikler
Eşitsizlik sembolleri, birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlikleri kurma, çözme ve sayı doğrusunda gösterme.
- İspat: Varsayım, Önerme ve Karşıt Örnek
Matematiksel varsayım ve önerme; karşıt örnekle çürütme; cebirsel ispat.
- Algoritmayı Yapılandırma: Sözde Kod ve Akış Şeması
Bir problemin çözüm adımlarını sözde kod ve akış şemasıyla yazma; karar ve döngü adımları.
Geometrik Nicelikler (2)
- Dairenin ve Daire Diliminin Alanı
Çember ve dairenin elemanları, çemberin uzunluğu, dairenin alanı, merkez açı ve daire diliminin alanı.
- Eşkenar Dörtgenin ve Yamuğun Alanı
Eşkenar dörtgenin ve yamuğun özellikleri, alan bağıntıları ve dörtgenlerle ilgili problemler.
8. Sınıf Matematik
Çarpanlar ve Katlar
- Çarpanlar ve Katlar: Asal Çarpanlar, EBOB ve EKOK
Pozitif tam sayıların çarpanları, asal çarpanlara ayırma, EBOB-EKOK, aralarında asal sayılar ve LGS tarzı problemler.
Üslü İfadeler
- Üslü İfadeler ve Bilimsel Gösterim
Tam sayıların tam sayı kuvvetleri, negatif üs, üslü ifadelerle işlemler, 10’un kuvvetleri ve bilimsel gösterim.
Kareköklü İfadeler
- Kareköklü İfadeler
Tam kare sayılar, karekök, kökün yaklaşık değeri, a√b biçimi, kareköklü ifadelerle işlemler, ondalık sayıların karekökü ve gerçek sayılar.
Veri Analizi
- Veri Analizi: Çizgi ve Sütun Grafikleri
Bir veri grubuna ait çizgi ve sütun grafiklerini yorumlama, uygun grafikle gösterme, farklı gösterimler arası dönüşüm.
Basit Olayların Olma Olasılığı
- Basit Olayların Olma Olasılığı
Olası durumlar, eşit şanslı olaylar, olasılık hesabı, kesin ve imkânsız olaylar, LGS tarzı olasılık problemleri.
Cebirsel İfadeler ve Özdeşlikler
- Cebirsel İfadeler, Özdeşlikler ve Çarpanlara Ayırma
Cebirsel ifadelerle çarpma, özdeşlikler (iki terim toplamının ve farkının karesi, iki kare farkı), modellerle özdeşlik ve çarpanlara ayırma.
Doğrusal Denklemler
- Birinci Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklemler ve Koordinat Sistemi
Denklem kurma ve çözme, kesirli denklemler, koordinat sistemi, sıralı ikili ve noktaların konumu.
- Doğrusal İlişkiler, Grafik ve Eğim
Doğrusal ilişkinin tablo, denklem ve grafikle gösterimi; eksenleri kesme noktaları; eğim ve gerçek hayat yorumları.
Eşitsizlikler
- Birinci Dereceden Bir Bilinmeyenli Eşitsizlikler
Eşitsizlik sembolleri, sayı doğrusunda gösterim, eşitsizlik çözme (negatifle çarpmada yön değişimi) ve problemler.
Üçgenler
- Üçgenler: Yardımcı Elemanlar, Üçgen Eşitsizliği ve Pisagor Bağıntısı
Kenarortay, açıortay ve yükseklik; üçgen eşitsizliği; kenar-açı ilişkisi; yeterli elemanlarla üçgen çizme; Pisagor bağıntısı.
Eşlik ve Benzerlik
- Eşlik ve Benzerlik
Eş ve benzer şekiller, benzerlik oranı, benzer şekillerde kenar, açı ve çevre ilişkileri; gerçek hayat uygulamaları.
Dönüşüm Geometrisi
- Dönüşüm Geometrisi: Öteleme, Yansıma ve Ardışık Dönüşümler
Koordinat sisteminde öteleme ve eksenlere göre yansıma, ardışık dönüşümler, dönüşümlerde değişmeyen özellikler.
Geometrik Cisimler
- Geometrik Cisimler: Prizma, Silindir, Piramit ve Koni
Dik prizmalar ve elemanları, silindirin açınımı, yüzey alanı ve hacmi, dik piramit ve koni.
9. Sınıf Matematik
Tema 1: Sayılar
- Gerçek Sayıların Üslü ve Köklü Gösterimleri
Tam sayı üsler ve üs kuralları; bilimsel gösterim; n. dereceden kök; köklü ifadelerin sadeleştirilmesi, dört işlem ve eşlenik; rasyonel üs ile köklü gösterim arasındaki geçiş.
- Kümeler, Küme İşlemleri ve Küme Sembolleri
Küme kavramı ve gösterimleri (liste, ortak özellik, Venn); eleman, boş küme, alt küme, eşit küme; evrensel küme ve tümleme; birleşim, kesişim, fark; De Morgan kuralları; eleman sayısı bağıntıları ve problemler.
- Sayı Kümeleri, Gerçek Sayı Aralıkları ve İşlem Özellikleri
Doğal, tam, rasyonel, irrasyonel ve gerçek sayılar; kümeler arası ilişki; aralık gösterimleri ve sayı doğrusu; aralıklarla birleşim-kesişim-fark; kapalılık, değişme, birleşme, dağılma, etkisiz ve ters eleman özellikleri.
- Gerçek Sayıların İşlem Özelliklerini Cebirsel İfade Etme ve İspat
Cebirsel ifade, terim, katsayı; denklem ile özdeşlik farkı; temel özdeşlikler (tam kare, iki kare farkı) ve geometrik modelleri; çift-tek, ardışık sayılar ve bölünebilmenin cebirsel gösterimi; doğrudan ispat, örnekle doğrulama ve karşı örnekle çürütme.
Tema 2: Nicelikler ve Değişimler
- Doğrusal Fonksiyonlar ve Nitel Özellikleri
Fonksiyon kavramı; tanım, değer ve görüntü kümesi; f(x) = ax + b doğrusal fonksiyonu; eğim (değişim oranı) ve y-kesişimi; artan, azalan ve sabit fonksiyonlar; tablo, grafik ve cebirsel temsiller arası geçiş; gerçek hayat modelleri.
- Mutlak Değer, Mutlak Değer Fonksiyonu ve Denklemler
Mutlak değerin uzaklık olarak tanımı ve özellikleri; f(x) = a|x − h| + k fonksiyonunun grafiği (tepe noktası, simetri, artan-azalan aralıklar); mutlak değerli denklem ve eşitsizlikler; gerçek hayat uygulamaları (tolerans).
- Doğrusal Denklem ve Eşitsizliklerle Problem Çözme
Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemler; eşitsizlikler ve özellikleri (negatif sayıyla çarpınca yön değişimi); denklem ve eşitsizliklerle gerçek hayat problemlerini modelleme; iki doğrusal fonksiyonu karşılaştırma ve grafiklerin kesişimi; çözümün bağlama uygunluğunu yorumlama.
- Oran, Orantı ve Değişim: Doğru ve Ters Orantı Modelleri
Oran ve orantı; orantının özellikleri; doğru orantı (y = kx, doğrusal ve orijinden geçen) ve ters orantı (x · y = k); yüzde, artış-azalış, kâr-zarar; ölçek ve birim oran; karışım ve iş-hız problemleri.
Tema 3: Geometrik Şekiller
- Üçgende Açı ve Kenar Özellikleri
Üçgenin iç açıları toplamının ispatı; dış açı ve dış açılar toplamı; açı-kenar bağıntısı (büyük açı karşısında büyük kenar); üçgen eşitsizliği ve kenar uzunluğu aralığı; ikizkenar, eşkenar ve dik üçgen özellikleri; açılara ve kenarlara göre üçgen çeşitleri.
Tema 4: Eşlik ve Benzerlik
- Geometrik Dönüşümler: Öteleme, Yansıma, Dönme ve Ölçekleme
Koordinat düzleminde öteleme, eksenlere ve y = x doğrusuna göre yansıma, orijin etrafında 90° ve 180° dönme; şekli koruyan (eşlik) dönüşümler; merkezil ölçekleme (homoteti) ve benzer şekiller; ardışık dönüşümler.
- Üçgenlerde Eşlik ve Benzerlik
Eşlik kavramı ve üçgenlerde eşlik koşulları (KKK, KAK, AKA); benzerlik ve benzerlik oranı; benzerlik koşulları (AA, KKK, KAK); benzer üçgenlerde çevre ve alan oranı; benzer üçgen oluşturma ve gerçek hayatta yükseklik ölçme problemleri.
- Tales, Öklid ve Pisagor Teoremleri
Paralel doğrular arasında orantı (Tales teoremi); dik üçgende hipotenüse ait yükseklik ve Öklid bağıntıları; Pisagor teoremi ve ispatı; Pisagor üçlüleri; Pisagor teoreminin karşıtı ile dik üçgen kontrolü; eşlik ve benzerlik problemleri.
Tema 5: Algoritma ve Bilişim
- Algoritma Temelli Problemler: Akış Şeması, Döngü ve Koşul
Problem çözmede algoritma; değişken, atama, girdi-çıktı; akış şeması sembolleri; karar (eğer-değilse) ve döngü (tekrar) yapıları; sözde kod; algoritmanın izlenmesi (iz tablosu); EBOB (Öklid), asallık ve toplam algoritmaları; algoritmayı verimli hâle getirme.
- Mantık Bağlaçları, Niceleyiciler ve Algoritmada Kullanımı
Önerme ve doğruluk değeri; değil, ve, veya, ya da, ise, ancak ve ancak bağlaçları; doğruluk tabloları; De Morgan kuralları; koşullu önermenin karşıtı, tersi ve karşıt tersi; “her” ve “bazı” niceleyicileri ve olumsuzları; bağlaç ve niceleyicilerin algoritmalardaki koşullarda kullanımı.
Tema 6: İstatistiksel Araştırma Süreci
- İstatistiksel Araştırma Süreci: Tek Nicel Değişkenli Veri Dağılımları
İstatistiksel araştırma süreci (soru, veri toplama, analiz, yorum); evren-örneklem, nicel-nitel veri; frekans tablosu, histogram ve nokta grafiği; merkezî eğilim ölçüleri (ortalama, ortanca, tepe değer); yayılım ölçüleri (açıklık, çeyrekler açıklığı, standart sapma); kutu grafiği; uç değerin etkisi; başkalarının oluşturduğu grafikleri eleştirel yorumlama.
Tema 7: Veriden Olasılığa
- Deneysel ve Teorik Olasılık
Deney, çıktı, örneklem uzayı ve olay; deneysel olasılık (göreli sıklık) ve büyük sayılar yasası; teorik olasılık; olasılık değerinin 0–1 aralığı; tümleyen olay; ayrık olaylar ve birleşim; ağaç diyagramı ve tablo ile örneklem uzayı; simülasyon.
10. Sınıf Matematik
Tema 1: Geometrik Şekiller
- Dik Üçgende Trigonometrik Oranlar ve Trigonometrik Özdeşlikler
Dik üçgende sinüs, kosinüs, tanjant ve kotanjant oranları; 30°, 45°, 60° açılarının trigonometrik değerleri; tümler açıların trigonometrik oranları; temel özdeşlikler (sin²x + cos²x = 1, tan x = sin x / cos x); trigonometriyle yükseklik ve uzaklık problemleri.
- Üçgende Yardımcı Elemanlar, Alan, Sinüs ve Kosinüs Teoremleri
Geniş açıların trigonometrik oranları (sin(180° − α) = sin α, cos(180° − α) = −cos α); kenarortay uzunluğu; yükseklik ve alan; iki kenar ve aradaki açıyla alan (½·b·c·sin A); sinüs teoremi ve çevrel çember yarıçapı; kosinüs teoremi; üç kenarı veya iki kenar-bir açısı verilen üçgenleri çözme.
Tema 2: İstatistiksel Araştırma Süreci
- İki Kategorik Değişkenli Veriler: İki Yönlü Tablolar ve Göreli Sıklıklar
Kategorik ve nicel değişkenler; iki kategorik değişkenli verilerin iki yönlü (çapraz) tablolarla düzenlenmesi; satır, sütun ve genel göreli sıklıklar; marjinal ve koşullu dağılımlar; iki değişken arasındaki ilişkinin yorumlanması; yığılmış ve kümelenmiş sütun grafikleri; başkalarının oluşturduğu tabloları eleştirel inceleme.
Tema 3: Sayılar
- Asal Çarpanlar, Bölenler, EBOB-EKOK ve Bölünebilme
Asal sayılar ve aritmetiğin temel teoremi; asal çarpanlara ayırma; pozitif bölen sayısı ve bölenler toplamı; aralarında asal sayılar; EBOB ve EKOK, EBOB·EKOK = a·b; EBOB-EKOK problemleri; 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11 ile bölünebilme kuralları; bölme algoritması ve kalan problemleri.
Tema 4: Nicelikler ve Değişimler
- Gerçek Sayılarda Fonksiyon: Fonksiyon Olma Şartları, Bileşke ve Ters Fonksiyon
Fonksiyon olma şartları (her elemanın bir ve yalnız bir görüntüsü); tanım ve görüntü kümesi; düşey doğru testi; bire bir ve örten fonksiyon; birim, sabit ve doğrusal fonksiyonlar; fonksiyonlarda dört işlem; bileşke fonksiyon; ters fonksiyon ve varlık koşulu (bire bir ve örten); doğrusal, karesel, karekök ve rasyonel fonksiyonların tersleri.
- Karesel Fonksiyon ve Nitel Özellikleri: Parabol
f(x) = ax² + bx + c fonksiyonu; a’nın işaretine göre kolların yönü; tepe noktası T(r, k), r = −b/2a; simetri ekseni; eksenleri kestiği noktalar ve diskriminant; tepe noktası biçimi f(x) = a(x − r)² + k; en büyük/en küçük değer; artan-azalan aralıklar; parabolle modelleme (fırlatılan cisim, alan en büyükleme).
- Karekök Fonksiyonu ve Rasyonel Fonksiyon: Nitel Özellikler
f(x) = √x ve dönüşümleri (a√(x − h) + k); tanım ve görüntü kümesi; artanlık ve başlangıç noktası; f(x) = 1/x ve f(x) = a/(x − h) + k biçimindeki rasyonel fonksiyonlar; düşey ve yatay asimptotlar; grafik okuma; ters orantı modelleri; karekök ve rasyonel denklemler.
- Fonksiyonların Grafikleri, Nitel Özellikleri ve Dönüşümleri
Grafikten tanım ve görüntü kümesi, artan-azalan aralıklar, maksimum-minimum, sıfırlar ve işaret okuma; öteleme (f(x − a), f(x) + b); eksenlere göre yansıma (−f(x), f(−x)); dikey ve yatay genişletme-daraltma; tek ve çift fonksiyonlar; parçalı fonksiyonlar.
- Fonksiyonlarla İfade Edilen Denklem ve Eşitsizlik Problemleri: İkinci Derece Denklemler
İkinci dereceden denklemlerin çözümü (çarpanlara ayırma, tam kareye tamamlama, diskriminant ile kök formülü); kökler ile katsayılar arasındaki bağıntılar; ikinci dereceden eşitsizlikler ve işaret tablosu; fonksiyon grafiklerinin kesişimiyle denklem çözme; gerçek hayat problemlerini modelleme.
Tema 5: Sayma, Algoritma ve Bilişim
- Sayma Stratejileri: Toplama-Çarpma İlkesi, Permütasyon ve Kombinasyon
Toplama ve çarpma yoluyla sayma; faktöriyel; sıralama (permütasyon) ve tekrarlı permütasyon; dairesel sıralama; seçme (kombinasyon); “en az”, “en çok”, yan yana olma-olmama, kısıtlı sayma problemleri; sistematik listeleme ve ağaç diyagramı.
- Pascal Üçgeni ve Binom Açılımı
Pascal üçgeninin oluşturulması ve kombinasyonla ilişkisi; satır toplamları (2ⁿ); (a + b)ⁿ binom açılımı; terim sayısı, katsayılar ve genel terim; katsayılar toplamı (x = 1 yazma); sabit terim; binomun sayma problemleriyle ilişkisi (alt küme sayısı).
- Cebirsel ve Fonksiyonel İşlemlerin Algoritmik Yapısı
Cebirsel işlemleri adım adım algoritmaya dönüştürme; ikinci dereceden denklem çözme algoritması (diskriminant); fonksiyon değeri ve bileşke fonksiyonun algoritmik hesabı; yinelemeli (ardışık) işlemler ve diziler; döngüler, koşullar ve iz tablosu; algoritmayı test etme ve verimlilik.
Tema 6: Analitik İnceleme
- Dik Koordinat Sisteminde Noktanın Analitik İncelenmesi
Dik koordinat sistemi ve bölgeler; iki nokta arasındaki uzaklık; orta nokta; bir doğru parçasını belirli oranda bölen nokta; üçgenin ağırlık merkezi; köşe koordinatları bilinen üçgen ve çokgenin alanı; noktanın eksenlere ve orijine göre simetriği.
- Dik Koordinat Sisteminde Doğrunun Analitik İncelenmesi
Eğim (değişim oranı) ve eğim açısı; iki noktası veya bir noktası ve eğimi bilinen doğrunun denklemi; y = mx + n ve ax + by + c = 0 biçimleri; eksenleri kestiği noktalar; eksenlere paralel doğrular; paralel ve dik doğruların eğim ilişkisi; iki doğrunun kesim noktası; noktanın doğruya uzaklığı.
Tema 7: Veriden Olasılığa
- Koşullu Olasılık, Bağımsız Olaylar ve Bayes Teoremi
Olasılığın temel kavramlarının tekrarı; koşullu olasılık P(A|B) = P(A ∩ B) / P(B); iki yönlü tablolardan koşullu olasılık; bağımlı ve bağımsız olaylar; çarpım kuralı; ağaç diyagramları ve toplam olasılık; Bayes teoremi ve tıbbi test, filtreleme gibi gerçek hayat uygulamaları.
Ek Konular (önceki program)
- Polinomlar
Polinomun derecesi, katsayılar toplamı, polinom bölmesi ve kalan teoremi.
11. Sınıf Matematik
Tema 1: İstatistiksel Araştırma Süreci
- İki Nicel Değişkenli Veriler: Saçılım Grafiği ve İlişki
İki nicel değişkenli verilerin toplanması ve tabloyla gösterimi; saçılım (serpme) grafiği; ilişkinin yönü (pozitif, negatif, ilişki yok), biçimi (doğrusal, doğrusal olmayan) ve gücü; aykırı değerler; eğilim doğrusu ve tahmin (iç-dış değer); ilişki ve nedensellik farkı; başkalarının oluşturduğu iki değişkenli verileri ve grafikleri eleştirel inceleme (örneklem, kaynak, yanıltıcı grafikler).
Tema 2: Geometrik Şekiller
- Dörtgenlerin Özellikleri ve Özel Dörtgenler Arasındaki İlişkiler
Dörtgenin elemanları, iç ve dış açılar toplamı, köşegenler; dışbükey ve içbükey dörtgen; özel dörtgenler: yamuk (ikizkenar, dik), paralelkenar, eşkenar dörtgen, dikdörtgen, kare, deltoid ve kenar, açı, köşegen özellikleri; özel dörtgenler arasındaki kapsama ilişkileri (hiyerarşi); alan formülleri ve ispat fikirleri.
- Çokgenlerin Sınıflandırılması, Dışbükey Çokgenlerin Özellikleri ve Problemler
Çokgenlerin kenar sayısına göre adlandırılması; dışbükey ve içbükey çokgen; düzgün ve düzgün olmayan çokgen; iç açılar toplamı (n − 2)·180°, dış açılar toplamı 360°; düzgün çokgende bir iç ve bir dış açı; köşegen sayısı n(n − 3)/2; düzgün altıgenin alanı; çokgenlerle düzlemi kaplama (parke), bal peteği ve mimari problemleri.
Tema 3: Nicelikler ve Değişimler (1)
- Trigonometrik Fonksiyonlar: Açı Ölçüleri, Birim Çember ve Temel Özdeşlik
Yönlü açı, derece ve radyan (π rad = 180°), esas ölçü; birim çember ve trigonometrik fonksiyonların tanımı (cos x apsis, sin x ordinat, tan x, cot x); dik üçgende trigonometrik oranlarla bağlantı; özel açıların değerleri; bölgelere göre işaretler; sin²x + cos²x = 1 ve diğer temel özdeşlikler; tanım ve görüntü kümeleri.
- Trigonometrik Fonksiyonların Grafikleri, Nitel Özellikleri ve Denklemler
sin x, cos x ve tan x fonksiyonlarının grafikleri; periyot, genlik, en büyük-en küçük değer, artanlık-azalanlık, simetri; y = a·sin(bx) + c biçimindeki fonksiyonlarda genlik, periyot ve kayma; temel trigonometrik denklemler (sin x = a, cos x = a, tan x = a) ve genel çözümleri; dönme dolap, gel-git ve ses dalgası gibi periyodik olay problemleri.
Tema 4: Nicelikler ve Değişimler (2)
- Üstel Fonksiyonlar, Nitel Özellikleri ve Ters Fonksiyonları
Üstel fonksiyon f(x) = aˣ (a > 0, a ≠ 1) ve grafikleri; a > 1 için artan, 0 < a < 1 için azalan; (0, 1) noktası, y = 0 yatay asimptotu, tanım ve görüntü kümesi; üstel büyüme ve azalma modelleri (nüfus, bakteri, bileşik faiz, radyoaktif bozunma, yarılanma ömrü); e sayısı; üstel fonksiyonun bire bir ve örten oluşu, ters fonksiyonu olarak logaritma: y = aˣ ⇔ x = logₐ y.
- Logaritmik Fonksiyonlar, Üstel ve Logaritmik Denklem-Eşitsizlikler
Logaritma fonksiyonu f(x) = logₐ x: tanım kümesi (0, ∞), (1, 0) noktası, x = 0 dikey asimptotu, artanlık-azalanlık; logaritmanın özellikleri (çarpım, bölüm, üs kuralları, taban değiştirme, a^(logₐ x) = x); üstel ve logaritmik denklemler; üstel ve logaritmik eşitsizlikler (taban 0 ile 1 arasında yön değişir); uygulamalar: pH, deprem büyüklüğü, ses şiddeti (dB), bileşik faizde süre.
Tema 5: Nicelikler ve Değişimler (3)
- Fonksiyonların Bileşkesi ve Fonksiyonlarda Dört İşlem
Fonksiyonlarda toplama, çıkarma, çarpma ve bölme; ortak tanım kümesi ve bölmede payda ≠ 0 koşulu; tablo ve grafikle işlemler; bileşke fonksiyon (f∘g)(x) = f(g(x)), tanım kümesi; bileşkenin değişme özelliğinin olmaması, birleşme özelliği; birim fonksiyon ve ters fonksiyonla bileşke; günlük hayat problemleri (gelir-maliyet-kâr, birim dönüşümleri, indirim ve vergi zinciri).
Ek Konular (önceki program)
- İkinci Dereceden Eşitsizlikler ve İşaret Tablosu
ax² + bx + c ifadesinin işareti, işaret tablosu, eşitsizlik sistemleri.
- Koşullu Olasılık ve Bağımsız Olaylar
P(A|B), bağımsız ve bağımlı olaylar, çarpma kuralı, ağaç diyagramı.
- Aritmetik ve Geometrik Diziler
Genel terim, ortak fark/oran ve ilk n terim toplamı.
12. Sınıf Matematik
Üstel ve Logaritmik Fonksiyonlar
- Üstel Fonksiyon, e Sayısı ve Büyüme-Azalma Modelleri
Üstel fonksiyonun tanımı (f(x) = aˣ, a > 0, a ≠ 1) ve taban şartının nedeni; üstel fonksiyonun grafiği ve özellikleri (tanım ve görüntü kümesi, (0, 1) noktası, artanlık-azalanlık, yatay asimptot, birebir ve örtenlik); y = aˣ ile y = (1/a)ˣ grafiklerinin simetrisi; üslü ifadelerin karşılaştırılması; e sayısı ve (1 + 1/n)ⁿ; üstel büyüme (nüfus, bakteri, bileşik faiz) ve üstel azalma (radyoaktif bozunma, yarı ömür) modelleri.
- Logaritma Fonksiyonu ve Özellikleri
Logaritmanın tanımı (y = logₐ x ⇔ aʸ = x) ve üstel fonksiyonun tersi olarak logaritma fonksiyonu; taban ve tanım kümesi şartları; onluk logaritma (log x) ve doğal logaritma (ln x); logaritma fonksiyonunun grafiği ve özellikleri; logaritmanın özellikleri (çarpım, bölüm, üs, taban değiştirme kuralları); logaritmayla basamak sayısı bulma; gerçek hayatta logaritma: Richter ölçeği, pH, desibel; John Napier ve logaritmanın tarihi.
- Üstel ve Logaritmik Denklemler ve Eşitsizlikler
Üstel denklemler: tabanları eşitleme, değişken değiştirme, logaritma alma; logaritmik denklemler: tanımdan üstel biçime geçme, logaritma özellikleriyle tek logaritmada toplama, değişken değiştirme ve tanım kümesi kontrolü; üstel ve logaritmik eşitsizlikler (taban 1’den büyükse eşitsizlik yönünün korunması, 0 ile 1 arasında ise değişmesi; tanım kümesiyle kesiştirme); faiz, nüfus ve yarı ömür problemlerinde süre bulma.
Diziler
- Gerçek Sayı Dizileri ve Aritmetik Dizi
Dizinin tanımı (pozitif tam sayılardan gerçek sayılara fonksiyon), genel terim ve terimler; bir ifadenin dizi belirtip belirtmediği; sonlu ve sonsuz diziler, sabit dizi, eşit diziler; monoton (artan-azalan) diziler; indirgemeli (rekürsif) diziler ve Fibonacci dizisi, altın oran; aritmetik dizi: ortak fark, genel terim, iki terim arasındaki ilişki, orta terim özelliği, ilk n terim toplamı ve gerçek hayat problemleri.
- Geometrik Dizi ve Dizilerle Modelleme
Geometrik dizinin tanımı ve ortak oranı; genel terim formülü ve iki terim arasındaki ilişki; orta terim (geometrik ortalama) özelliği; geometrik dizinin ilk n terim toplamı; satranç tahtası problemi; |r| < 1 iken terimlerin sıfıra yaklaşması; aritmetik ve geometrik dizilerin karşılaştırılması; maaş artışı, zıplayan top, ilaç dozu, nüfus gibi gerçek hayat problemlerinin dizilerle modellenmesi.
Trigonometri
- Toplam-Fark ve İki Kat Açı Formülleri
İki açının toplamının ve farkının sinüs, kosinüs ve tanjantı; formüllerin birim çember ve uzaklık formülüyle elde edilişi; 15°, 75°, 105° gibi açıların trigonometrik değerleri; iki kat açı formülleri (sin 2a, cos 2a’nın üç biçimi, tan 2a); yarım açı ilişkileri (cos²a = (1 + cos 2a)/2); dik üçgen bilgisiyle formül uygulamaları ve trigonometrik ifadeleri sadeleştirme.
- Trigonometrik Denklemler
Temel trigonometrik denklemler: sin x = a, cos x = a, tan x = a, cot x = a ve genel çözümleri (periyot k · 2π, tan ve cot için k · π); belirli bir aralıktaki köklerin bulunması; birim çember ve grafik yardımıyla çözüm; ikinci dereceden trigonometrik denklemler (değişken değiştirme), iki kat açı formülleriyle denklem çözme, çarpanlara ayırma; çözüm kümesinin sınır kontrolü.
Türev
- Limit ve Süreklilik
Limit kavramı (x bir a değerine yaklaşırken f(x)’in yaklaştığı değer), soldan ve sağdan limit, limitin var olma şartı; grafik ve tablo üzerinden limit; limit özellikleri (toplam, fark, çarpım, bölüm, sabitle çarpım); polinom ve rasyonel fonksiyonlarda limit; 0/0 belirsizliği ve çarpanlara ayırma, eşlenik ile çarpma; parçalı ve mutlak değerli fonksiyonlarda limit; süreklilik şartları, süreksizlik türleri ve sürekli fonksiyonların özellikleri.
- Anlık Değişim Oranı ve Türev
Ortalama değişim hızı ve kesen doğrusunun eğimi; anlık değişim oranı ve teğet doğrusunun eğimi; türevin limit ile tanımı f′(a) = lim(h→0) [f(a + h) − f(a)] / h; türevin fiziksel anlamı (konum → hız → ivme); soldan ve sağdan türev, türevlenebilirlik ile süreklilik ilişkisi (köşe ve sivri noktalarda türevin olmaması); teğet ve normal doğrusu denklemleri.
- Türev Alma Kuralları
Sabit fonksiyonun ve xⁿ’nin türevi; sabitle çarpım, toplam ve fark kuralları; çarpım kuralı (f · g)′ = f′g + fg′; bölüm kuralı (f/g)′ = (f′g − fg′)/g²; bileşke fonksiyonun türevi (zincir kuralı); köklü ifadelerin türevi; trigonometrik, üstel ve logaritmik fonksiyonların temel türevleri; ikinci ve daha yüksek mertebeden türevler; teğet eğimi problemleri.
- Türevin Uygulamaları: Artan-Azalan, Ekstremum, Optimizasyon
Türevin işaretiyle artan ve azalan aralıkların bulunması; kritik noktalar; birinci türev testiyle yerel maksimum ve minimum; kapalı aralıkta mutlak (global) ekstremum değerleri; ikinci türev ve eğrinin konkavlığı (çukurluk yönü), büküm noktası; fonksiyon grafiği çizimi; maksimum-minimum (optimizasyon) problemleri: alan, hacim, maliyet ve kâr.
İntegral
- Belirsiz İntegral
İntegral kavramı ve türevin tersi olarak ilkel (ters türev) fonksiyon; integral sabiti C; belirsiz integralin özellikleri; temel integral kuralları (∫xⁿ dx, ∫k dx, sabitle çarpım, toplam-fark); ∫(1/x) dx, ∫eˣ dx, ∫sin x dx, ∫cos x dx; değişken değiştirme yöntemi; başlangıç koşuluyla integral sabitinin bulunması; hızdan konuma, eğimden eğriye geçiş problemleri.
- Belirli İntegral ve Uygulamaları
Eğri altındaki alanın dikdörtgenlerle yaklaşık hesaplanması (Riemann toplamı; alt ve üst toplam, sol ve sağ uç); belirli integralin tanımı ve gösterimi; integral hesabın temel teoremi ∫ₐᵇ f(x) dx = F(b) − F(a); belirli integralin özellikleri (sınırların yer değiştirmesi, aralığın bölünmesi, toplam ve sabitle çarpım); fonksiyon grafiği ile x ekseni arasındaki alan (eğri eksenin altındaysa işaret); iki eğri arasındaki alan; hız-zaman grafiğinden yol hesabı.
Ek Konular (önceki program)
- Hazır Verilerle Çalışma: Korelasyon ve Yorum
İkincil veri kaynakları, serpme (saçılım) grafiği, korelasyon yönü ve gücü, nedensellik ile ilişki farkı.
gamedschool’da bu konunun testlerini çöz, XP ve altın kazan, Pixel Dünyası’nda arkadaşlarınla buluş. Öğrenciler için ücretsiz.