7. Sınıf konu anlatımları

Doğal sayılardan tam sayılara, tam sayılardan rasyonel sayılara uzanan sayı ailesi; sayı doğrusu ve mutlak değer.

Kesir, ondalık ve devirli ondalık gösterim; rasyonel sayıları karşılaştırma ve sıralama.

Tam sayılarla toplama, çıkarma, çarpma ve bölme; işaret kuralları, üslü ifadeler ve gerçek yaşam problemleri.

Rasyonel sayılarla dört işlem, işlem özellikleri ve gerçek yaşam problemleri.

Parantez, üs, çarpma-bölme ve toplama-çıkarma sırası; çok adımlı rasyonel sayı işlemleri.

Birim küplerle oluşturulan yapıların önden, yandan ve üstten görünümleri; görünümlerden yapıyı tahmin etme.

Prizmanın yüz, ayrıt ve köşeleri; açınım; yüzey alanı bağıntısı ve problemler.

Hacmi birim küplerle yorumlama, dikdörtgenler prizmasının hacim bağıntısı, hacim ölçme birimleri ve problemler.

Kategorik ve nicel veri, araştırma sorusu, veri toplama, grafikler, ortalama-ortanca-tepe değer ve veriden karar verme.

Bir doğruya göre yansıma, simetri, kareli zeminde ve koordinat düzleminde yansıma; ötelemeyle karşılaştırma.

Pergel ve ölçüsüz cetvelle doğru parçasının orta dikmesini ve bir açının açıortayını inşa etme.

Üçgenin yardımcı elemanları, kenarortay inşası ve ağırlık merkezi.

Paralel iki doğrunun bir kesenle oluşturduğu sekiz açı; yöndeş açılar, iç ters açılar, dış ters açılar, karşı durumlu iç ve dış açılar; ters açılar ve bütünler açılar; açı ölçülerini hesaplama ve doğruların paralel olup olmadığını açılardan anlama.

İki çokluğun karşılaştırılması; birimli ve birimsiz oran, denk oranlar ve birim oran.

İki oranın eşitliği, içler-dışlar çarpımı, doğru orantılı çokluklar, orantı sabiti, tablo ve grafik.

Deney, çıktı, örnek uzay, olay; teorik olasılık hesabı, kesin ve imkânsız olay, tümleyen olay.

Eşit olasılıklı olaylar, ayrık ve ayrık olmayan olayların olasılıkları.

Değişken, terim, katsayı, benzer terimler; cebirsel ifadelerle toplama-çıkarma, bir sayıyla çarpma ve değer hesaplama.

Eşitlik ve denklem, eşitliğin korunumu, denklem çözme ve gerçek yaşam problemlerini denklemle çözme.

Eşitsizlik sembolleri, birinci dereceden bir bilinmeyenli eşitsizlikleri kurma, çözme ve sayı doğrusunda gösterme.

Matematiksel varsayım ve önerme; karşıt örnekle çürütme; cebirsel ispat.

Bir problemin çözüm adımlarını sözde kod ve akış şemasıyla yazma; karar ve döngü adımları.

Çember ve dairenin elemanları, çemberin uzunluğu, dairenin alanı, merkez açı ve daire diliminin alanı.

Eşkenar dörtgenin ve yamuğun özellikleri, alan bağıntıları ve dörtgenlerle ilgili problemler.

İş, oluş ve durum fiilleri; haber (bildirme) kipleri ve dilek (tasarlama) kipleri; kişi ekleri; kip ve kişi ekleriyle çekimlenmiş fiiller.

Zarf (belirteç) türleri: durum, zaman, yer-yön, miktar, soru zarfları; ek fiilin görevleri: isimleri yüklem yapma ve basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapma.

Basit fiiller, yapım ekiyle türemiş fiiller; birleşik fiil türleri: yardımcı eylemle kurulan, anlamca kaynaşmış (deyimleşmiş) ve kurallı birleşik fiiller (yeterlik, tezlik, sürerlik, yaklaşma); yazımı.

Ünlü düşmesi, ünlü daralması, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi), ünsüz türemesi, kaynaştırma; büyük ve küçük ünlü uyumu.

Anlama dayalı anlatım bozuklukları: gereksiz sözcük, anlamca çelişen sözcükler, yanlış anlamda sözcük kullanımı, sözcüğün yanlış yerde kullanılması, mantık hataları.

Açıklayıcı, öyküleyici, betimleyici ve tartışmacı anlatım; tanımlama, örnekleme, karşılaştırma, tanık gösterme, sayısal veri ve benzetme.

Paragrafın konusu ve ana düşüncesi; yardımcı düşünceler; paragraftan çıkarılabilecek ve çıkarılamayacak yargılar; paragrafta boşluk tamamlama ve anlatım biçimi.

Öğretici metin türleri: makale, deneme, söyleşi, röportaj, haber, gezi yazısı; amaçları, dilleri ve farkları.

Dinlediğinde konuşmacının amacını ve bakış açısını belirleme; dinleme metni uygulaması; tartışma ve münazara kuralları; eleştirel izleme.

Bitişik ve ayrı yazılan birleşik kelimeler; kısaltmaların yazımı ve kısaltmalara gelen ekler; düzeltme işaretinin kullanımı.

Deneme yazma; ikna edici (tartışmacı) metin yazma; düşünceyi geliştirme yollarını yazıda kullanma; dilekçe yazma kuralları.

Kişilerin dış görünüşünü ve kişiliğini tanımlama; “What does he look like? / What is he like?”; sıfat sırası; as … as ile eşitlik; -er / more … than ile karşılaştırma; kişileri karşılaştıran okuma metinleri.

Spor türleri; play / go / do ile spor; sıklık bildirme; sevme-sevmeme (love, like, enjoy, hate + -ing); spor ekipmanı ve yerleri; geçmiş zamanda spor olayları (won, lost, scored); bir maç haberi okuma.

Ünlü kişilerin hayat hikâyeleri; was / were born; Past Simple düzenli ve düzensiz fiiller; tarih ve yıl okuma; when / where / what soruları; sıralama sözcükleri (first, then, after that, later, finally); zaman çizelgesi okuma.

Vahşi hayvanlar, yaşam alanları ve özellikleri; Present Simple ile bilimsel bilgiler; en üstünlük (the -est / the most); can / can’t ile yetenek; nesli tükenen hayvanlar ve neden-sonuç (because, so); should / must ile hayvanları koruma önerileri.

TV programı türleri; tercih bildirme (prefer … to …, would rather, I’d like); programlar hakkında görüş bildirme (I think, in my opinion); TV yayın akışı ve saatler (Present Simple ile programlar); anket sonuçlarını yorumlama.

Kutlamalar ve özel günler; parti hazırlıkları; Present Continuous ile yapılmakta olan hazırlıklar; teklif ve istek (Shall I…? Can you…? Would you like…?); kabul ve ret; davetiye okuma ve yazma.

Gelecekle ilgili hayaller ve tahminler; will / won’t; I think / I hope / probably / maybe; gelecek zaman ifadeleri (in the future, in 2050, in ten years); be going to ile kesin planlar; hayallerini anlatan okuma ve yazma.

Kamu binaları ve işlevleri; yer tarifi verme ve sorma (Excuse me, how can I get to…?); yer edatları (next to, opposite, between, on the corner of); emir kipiyle yön tarifi (go straight, turn left); geçmişte bir binada ne yaptığını anlatma.

Çevre sorunları (hava, su, toprak kirliliği, küresel ısınma, ormansızlaşma); neden-sonuç bildirme (because, so, because of); should / shouldn’t ve must / mustn’t ile öneri ve zorunluluk; 3R (reduce, reuse, recycle); sayısal bilgi içeren çevre afişleri.

Güneş sistemi ve gezegenler; gezegenlerle ilgili bilimsel gerçekler (Present Simple); karşılaştırma ve en üstünlük (bigger than, the hottest); büyük sayılar ve ölçüler; uzay keşifleri ve Türkiye’nin uzay çalışmaları hakkında okuma.

Varlıklar âlemi: görülen ve görülmeyen varlıklar; melekler ve özellikleri; dört büyük melek ve diğer melekler; cin ve şeytan; dünya ve ahiret hayatı; kıyamet, ba’s, haşir, mizan, hesap, sırat, cennet ve cehennem; Nâs suresi.

Haccın tanımı, kimlere farz olduğu, farzları ve vacipleri; hac ile ilgili kavramlar (ihram, tavaf, sa’y, vakfe, Arafat, Müzdelife, Mina); umre; kurban ibadeti; hac ve kurbanın kültürümüze yansımaları; Kâfirun suresi.

Din anlayışındaki yorum farklılıklarının nedenleri; itikadi mezhepler (Maturidilik, Eş’arilik) ve fıkhi mezhepler (Hanefi, Şafii, Maliki, Hanbeli, Caferi); tasavvufi yorumlar (Ahmet Yesevi, Mevlâna, Yunus Emre, Hacı Bektaş-ı Veli, Hacı Bayram-ı Veli); Alevilik-Bektaşilik ile ilgili temel kavramlar ve cem.

Peygamberliğin başlaması; Mekke döneminde davet, baskılar, Habeşistan’a hicret, boykot, Hüzün Yılı, Akabe biatları; hicret; Medine döneminde Mescid-i Nebevi, kardeşlik, Medine Sözleşmesi, savaşlar, Hudeybiye, Mekke’nin fethi, Veda Haccı; Nasr suresi.

Yahudilik ve Hristiyanlığın kutsal kitapları, inançları, ibadet yerleri ve bayramları; Hinduizm ve Budizm’in temel inançları; dinlerin ortak değerleri ve farklı inançlara saygı.

Güzel ahlakın önemi; merhamet, sabır, tevazu, güvenilirlik; kötü huylardan sakınma.

Uzay araştırmalarında kullanılan teknolojiler (teleskop, uydu, uzay aracı, uzay istasyonu), Türkiye’nin uydu ve uzay çalışmaları, uzay kirliliği.

Yıldızların oluşumu ve yaşam döngüsü, yıldız renkleri, takımyıldız, galaksi, evren, ışık yılı.

Fiziksel anlamda iş, joule birimi; enerji, kinetik enerji ve potansiyel enerji (çekim ve esneklik) ile bağlı oldukları değişkenler.

Kinetik ve potansiyel enerji dönüşümleri, sürtünmenin etkisi, enerjinin korunumu, günlük hayatta enerji dönüşümleri.

Sindirimin önemi; mekanik ve kimyasal sindirim; sindirim kanalı ve yardımcı organlar; emilim; sindirim sisteminin sağlığı.

Kalp, damarlar ve kan; büyük ve küçük kan dolaşımı; kan hücreleri; kan bağışının önemi; dolaşım sisteminin sağlığı.

Soluk alıp verme, solunum yolları ve akciğerler, alveollerde gaz alışverişi, diyafram, solunum sisteminin sağlığı.

Boşaltımın önemi; böbrekler, üreter, idrar kesesi, üretra; idrar oluşumu; diğer boşaltım yolları; boşaltım sisteminin sağlığı ve organ bağışı.

Işığın farklı saydam ortamlarda kırılması, kırılma kanunları, ince ve kalın kenarlı mercekler, odak noktası ve merceklerin kullanım alanları.

Atomun yapısı (çekirdek, proton, nötron, elektron, katman); Demokritos’tan günümüze atom modelleri; bilimsel bilginin değişebilirliği.

Element ve sembolleri (ilk 18 element), periyodik tabloda periyot ve grup, atomlu ve moleküllü elementler, bileşikler ve formülleri.

Homojen ve heterojen karışımlar, çözelti, çözücü ve çözünen; çözünme hızına etki eden faktörler.

Süzme, buharlaştırma, yoğunluk farkı (ayırma hunisi, yüzdürme), mıknatısla ayırma, eleme, damıtma; geri dönüşümde ayırma.

Pozitif, negatif ve nötr cisimler; sürtünme, dokunma ve etki ile elektriklenme; yükler arası etkileşim; elektroskop; yıldırım ve elektriklenmenin teknolojide kullanımı.

Üretici, tüketici ve ayrıştırıcılar; besin zinciri ve besin ağı; ekoloji piramidi ve enerji aktarımı; biyolojik birikim.

Dünya’daki suyun dağılımı, tatlı su kaynaklarının korunması, su ayak izi (mavi, yeşil, gri su), atık su ve arıtma, kaynakların tasarruflu kullanımı.

Hayvan ve bitki hücresi, organeller, bölünmeler.

Eşeyli ve eşeysiz üreme; bitkilerde ve hayvanlarda üreme; metamorfoz.

İletişimin ögeleri (gönderici, alıcı, mesaj, kanal, geri bildirim); etkili iletişim: ben dili, empati, etkin dinleme; iletişim engelleri; medya okuryazarlığı ve kitle iletişim araçları.

Özel gereksinimli bireyler; engelli hakları ve Anayasa; erişilebilirlik; kapsayıcı eğitim; toplumsal farkındalık ve önyargılarla mücadele; destekleyici kurumlar.

Millî mesele kavramı; Kurtuluş Savaşı’nda millî birlik; Kıbrıs meselesi; 15 Temmuz darbe girişimi ve millî irade; terörle mücadele; afetlerde millî dayanışma.

Küreselleşme kavramı ve nedenleri; ekonomik, kültürel, siyasi ve teknolojik boyutları; olumlu ve olumsuz etkileri; uluslararası kuruluşlar; kültürel kimliği korumak.

Küresel sorunlar (iklim değişikliği, açlık, göç ve mülteciler, salgınlar, savaşlar); Türkiye’nin insani yardım, arabuluculuk ve uluslararası iş birliği faaliyetleri; AFAD, Kızılay, TİKA’nın dünyadaki çalışmaları.

Nüfusun dağılışını etkileyen faktörler; Türkiye’de nüfus ve nüfus sayımları; göç türleri, nedenleri ve sonuçları; iç ve dış göç; beyin göçü; göçün küreselleşmeyle ilişkisi.

Osmanlı Beyliği’nin kuruluşu ve hızlı büyümesinin nedenleri; iskân, istimâlet ve fetih politikaları; İstanbul’un fethi; Yavuz ve Kanuni dönemleri; tımar ve devşirme sistemleri; millet sistemi.

Duraklama ve gerileme dönemlerinde ıslahatlar; Lale Devri ve ilk Türk matbaası; III. Selim ve Nizam-ı Cedid; II. Mahmut ve Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılması; eğitim, ulaşım ve iletişimde yenilikler (telgraf, demiryolu, Darülfünun).

Osmanlı’da sosyal hayat, vakıflar ve külliyeler; lonca ve ahilik; eğitim kurumları (medrese, Enderun, sıbyan mektebi); bilim, mimari (Mimar Sinan) ve sanat (hat, ebru, çini, minyatür); Osmanlı’da hoşgörü.

Anayasa’nın 2. maddesi: demokratik, laik, sosyal hukuk devleti; insan haklarına saygı, Atatürk milliyetçiliği; değiştirilemez maddeler; devletin bütünlüğü, resmî dil, bayrak, marş ve başkent.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi; yasama (TBMM), yürütme (Cumhurbaşkanı) ve yargı organları; merkezî yönetim ve taşra teşkilatı; yerel yönetimler (il özel idaresi, belediye, köy).

Osmanlı’da demokratikleşme adımları (Sened-i İttifak, Tanzimat, Islahat, I. ve II. Meşrutiyet); TBMM’nin açılışı ve Cumhuriyet; kadınlara siyasi haklar; çok partili hayata geçiş; anayasalarımız.

Demokrasiye müdahaleler (darbeler ve muhtıralar); terör; siyasete katılımın düşüklüğü; kutuplaşma; dezenformasyon; hukukun üstünlüğüne aykırılıklar; demokrasiyi güçlendirmenin yolları.

Cumhuriyet’in ilk yıllarında ekonomik durum; İzmir İktisat Kongresi ve Misak-ı İktisadi; aşarın kaldırılması, Kabotaj Kanunu, Teşvik-i Sanayi Kanunu; bankalar ve devlet fabrikaları; demiryolları; günümüzdeki millî kalkınma projeleri.

Üretim faktörleri (doğal kaynak, emek, sermaye, girişimci); dağıtım ve lojistik; tüketim ve bilinçli tüketici; arz ve talep; döngüdeki aksaklıkların etkileri.

Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler; gelişmişlik göstergeleri (kişi başına gelir, GSYH, eğitim, sağlık, insani gelişme); yatırımın kalkınmadaki rolü; sürdürülebilir kalkınma.

Rönesans, Reform, coğrafi keşifler ve Sanayi İnkılabı’nın bilim ve teknolojiye etkisi; günümüzün teknolojileri (yapay zekâ, robotik, biyoteknoloji, uzay); gelecekte hayat, meslekler ve etik sorunlar.

Sosyal bilimlerin dalları (tarih, coğrafya, sosyoloji, psikoloji, ekonomi, antropoloji, arkeoloji, siyaset bilimi, hukuk, felsefe); araştırma yöntemleri (gözlem, anket, görüşme, belge inceleme); bilimsel yöntemle problem çözme.

İslam’a davet: gizli davet ve ilk Müslümanlar (Hz. Hatice, Hz. Ali, Hz. Ebu Bekir, Zeyd b. Harise), Darü’l-Erkam, açık davetin başlaması (Safa tepesi), Mekkelilerin tepkileri ve işkenceler (Hz. Bilal, Yasir ailesi), boykot ve Hüzün Yılı; Taif yolculuğu (619) ve Peygamberimizin merhameti; İsra ve Miraç, namazın farz kılınması; yeni yurt arayışı: Habeşistan hicretleri ve Necaşi, Akabe biatları; hicret yolculuğu (622): Sevr mağarası, Kuba, Medine’de karşılanma.

Peygamberimizin Mekkeli sahabilerle iletişimi: onlara değer vermesi, dertlerini dinlemesi, sıkıntılarında yanlarında olması, istişare etmesi, işkence görenleri teselli etmesi (“Sabredin ey Yasir ailesi…”); muhacirlerin dilinden Peygamberimiz: Cafer b. Ebi Talib’in Necaşi huzurunda Cahiliye ile İslam’ı karşılaştıran konuşması; Peygamberimizin Mekke’deki yakın arkadaşları: Hz. Ebu Bekir (Sıddık), Hz. Ömer (Faruk), Hz. Osman (Zinnureyn), Hz. Ali, Hz. Hamza (Seyyidü’ş-şüheda), Hz. Bilal (ilk müezzin), Abdurrahman b. Avf, Sa’d b. Ebi Vakkas; dostluğun değeri ve iyi arkadaşlık.

Peygamberimizin hayatında sabır: sabrın anlamı ve türleri (zorluğa, ibadete, kötülükten uzak durmaya sabır), Mekke’deki baskılara, boykota, Taif’e ve evlat acısına karşı sabrı, “Sabır ilk sarsıntı anındadır.” hadisi; Peygamberimizin hayatında oruç: ramazan orucunun farz kılınması (hicri 2), sahur ve iftar adabı, nafile oruçları (pazartesi-perşembe), orucun insanı kötü söz ve davranıştan koruması, oruç ve paylaşma, fitre; Peygamberimizin hayatında infak ve sadaka: cömertliği (ramazanda esen rüzgârdan daha cömert olması), sadakanın türleri (gülümsemek, yol göstermek, eziyet veren şeyi kaldırmak), zekât ve paylaşma.

Peygamberimizin ilme verdiği önem: ilk vahyin “Oku!” emriyle başlaması, “Rabbim ilmimi artır.” duası, “İlim öğrenmek her Müslümana farzdır.” hadisi, faydalı ilim duası ve faydasız ilimden Allah’a sığınması, Bedir esirlerinin okuma yazma öğretmesi, Mescid-i Nebevi ve Suffe’nin eğitim merkezi olması, kadınların eğitimi; Peygamberimizin ilme teşvik ettiği sahabiler: Abdullah b. Abbas, Abdullah b. Mesud, Zeyd b. Sabit (vahiy kâtipliği, yabancı dil), Muaz b. Cebel (Yemen), Hz. Aişe, Ebu Hureyre, Ubey b. Ka’b; ilmin amel ile birlikteliği ve ilmi paylaşmak.