Peygamberimizin Hayatı konu anlatımı

Peygamberimizin doğduğu çevre: Mekke şehri, Kâbe, Arap toplumunun durumu; Fil olayı ve Fil yılı; Peygamberimizin doğumu (571, Mekke), babası Abdullah’ın doğumundan önce vefatı, annesi Âmine, adını dedesi Abdülmuttalib’in koyması (Muhammed: övülmüş); sütannesi Halime ve çölde geçen yılları; annesini 6, dedesini 8 yaşında kaybetmesi, amcası Ebu Talib’in himayesi; amcasıyla Şam yolculuğu ve Rahip Bahira; çocukken çobanlık yapması; yetim büyümenin Peygamberimizin kişiliğine etkisi ve yetimlere verdiği değer.

Peygamberimizin çocuklarla iletişimi: çocuklara selam vermesi, onları sevip öpmesi, oyunlarına katılması ve şakalaşması, onlara hediye vermesi, isimleriyle hitap etmesi, hatalarında nazik davranması, namazda çocukların ağlamasıyla namazı kısaltması; “Küçüklerimize merhamet etmeyen bizden değildir.” hadisi; çocukların dünyasında Peygamberimiz: çocukların onu sevmesi ve ona yakınlığı; yanında yetişen çocuklar: Hz. Ali, Enes b. Malik (on yıl hizmet), Zeyd b. Harise, Üsame b. Zeyd, Abdullah b. Abbas, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin; çocuklara sorumluluk ve güven vermesi.

Peygamberimizin temizlik adabı: beden temizliği (el yıkama, ağız ve diş temizliği, misvak, banyo, tırnak ve saç bakımı), elbise ve çevre temizliği, “Temizlik imanın yarısıdır.” hadisi, yolları temiz tutmak; yeme-içme adabı: yemeğe Bismillah ile başlamak, sağ elle ve önünden yemek, yemekten önce ve sonra elleri yıkamak, az ve ölçülü yemek (midenin üçte biri), israf etmemek, yemeği ayıplamamak, oturarak ve yudum yudum içmek, yemeği paylaşmak, sonunda şükretmek; giyim kuşam adabı: temiz, sade ve gösterişsiz giyinmek, sağdan başlamak, kibir ve israftan kaçınmak, yeni giysi giyince dua etmek.

Eş olarak Peygamberimiz: eşlerine sevgi, saygı ve nezaketle davranması, ev işlerine yardım etmesi (elbisesini yamaması, ayakkabısını onarması, keçisini sağması), eşleriyle şakalaşması ve Hz. Aişe ile koşu yarışı, eşlerinin görüşlerine değer vermesi, Hz. Hatice’ye vefası; “Sizin en hayırlınız ailesine karşı en hayırlı olanınızdır.” hadisi; baba olarak Peygamberimiz: çocukları (Kasım, Zeynep, Rukiye, Ümmü Gülsüm, Fatıma, Abdullah, İbrahim), kızı Hz. Fatıma’ya sevgisi ve onu ayakta karşılaması, oğlu İbrahim’in vefatındaki hüznü; dede olarak Peygamberimiz: torunları Hz. Hasan, Hz. Hüseyin ve Ümame ile ilgisi, onları sırtına bindirmesi ve onlarla oynaması.

Peygamberimizin gençlik yıllarındaki ahlaki özellikleri: dürüstlüğü ve güvenilirliği (“el-Emin”), haksızlığa karşı durması (Hılfu’l-Fudul), barışçılığı (Hacerülesved’in yerine konması), dürüst ticareti ve Hz. Hatice’nin kervanını yönetmesi, putlara tapmaması ve kötü alışkanlıklardan uzak durması, Hz. Hatice ile evliliği; vahyin gelişi: Hira mağarasında tefekkür, ilk vahiy (610) ve Alak suresinin ilk ayetleri, Hz. Hatice’nin tesellisi, ilk Müslümanlar, gizli ve açık davet.

Peygamberimizin gençlerle iletişimi: gençlere değer vermesi, onları dinlemesi ve fikirlerine saygı göstermesi, yeteneklerini keşfedip sorumluluk vermesi (öğretmenlik, elçilik, komutanlık, vahiy kâtipliği), hatalarında sabırla öğüt vermesi; gençlerin dünyasında Peygamberimiz: gençliğin değeri (“Beş şey gelmeden önce beş şeyin kıymetini bil: gençliği ihtiyarlıktan önce…”), Allah’a ibadetle yetişen gence müjde; Peygamberimizin yanında yetişen gençler: Hz. Ali, Musab b. Umeyr, Muaz b. Cebel, Zeyd b. Sabit, Üsame b. Zeyd, Erkam b. Ebi’l-Erkam ve Darü’l-Erkam.

Peygamberimizin Allah’a bağlılığı: Allah’ı sevmesi ve O’na güvenmesi (tevekkül), her işinde Allah’ı anması ve dua etmesi, zor anlarda Allah’a sığınması (Sevr mağarasında “Üzülme, Allah bizimle beraberdir.”, Taif duası); Peygamberimizin hayatında namaz: namazı sevmesi (“Namaz gözümün nurudur.”), namazı vaktinde ve cemaatle kılması, gece namazları, namazın insanı kötülüklerden alıkoyması, Hz. Bilal’e “Bizi namazla rahatlat ey Bilal!” demesi; Peygamberimizin hayatında şükür: nimetlerin farkında olması, gece ayakları şişene kadar namaz kılıp “Şükreden bir kul olmayayım mı?” demesi, dil, kalp ve davranışla şükür.

Peygamberimizin toplumsal ilişkileri: selamlaşma, güler yüz, komşuluk hakları (“Komşusu açken tok yatan bizden değildir.”), hasta ziyareti, yaşlılara saygı ve küçüklere sevgi, yoksul ve kimsesizlerle ilgilenmesi, misafirperverliği, farklı inanç ve kültürden insanlarla ilişkileri (Yahudi komşusunu ziyaret etmesi, Necranlı Hristiyanları mescitte ağırlaması), insanlar arasında ayrım yapmaması; Peygamberimiz ve çevre bilinci: ağaç dikmeyi teşvik etmesi (“Kıyamet kopsa elinizdeki fidanı dikin.”), suyu israf etmemek (“Akan bir nehirde olsan bile…”), hayvan hakları ve hayvanlara merhamet, Medine’yi koruma alanı ilan etmesi, temiz çevre.

İslam’a davet: gizli davet ve ilk Müslümanlar (Hz. Hatice, Hz. Ali, Hz. Ebu Bekir, Zeyd b. Harise), Darü’l-Erkam, açık davetin başlaması (Safa tepesi), Mekkelilerin tepkileri ve işkenceler (Hz. Bilal, Yasir ailesi), boykot ve Hüzün Yılı; Taif yolculuğu (619) ve Peygamberimizin merhameti; İsra ve Miraç, namazın farz kılınması; yeni yurt arayışı: Habeşistan hicretleri ve Necaşi, Akabe biatları; hicret yolculuğu (622): Sevr mağarası, Kuba, Medine’de karşılanma.

Peygamberimizin Mekkeli sahabilerle iletişimi: onlara değer vermesi, dertlerini dinlemesi, sıkıntılarında yanlarında olması, istişare etmesi, işkence görenleri teselli etmesi (“Sabredin ey Yasir ailesi…”); muhacirlerin dilinden Peygamberimiz: Cafer b. Ebi Talib’in Necaşi huzurunda Cahiliye ile İslam’ı karşılaştıran konuşması; Peygamberimizin Mekke’deki yakın arkadaşları: Hz. Ebu Bekir (Sıddık), Hz. Ömer (Faruk), Hz. Osman (Zinnureyn), Hz. Ali, Hz. Hamza (Seyyidü’ş-şüheda), Hz. Bilal (ilk müezzin), Abdurrahman b. Avf, Sa’d b. Ebi Vakkas; dostluğun değeri ve iyi arkadaşlık.

Peygamberimizin hayatında sabır: sabrın anlamı ve türleri (zorluğa, ibadete, kötülükten uzak durmaya sabır), Mekke’deki baskılara, boykota, Taif’e ve evlat acısına karşı sabrı, “Sabır ilk sarsıntı anındadır.” hadisi; Peygamberimizin hayatında oruç: ramazan orucunun farz kılınması (hicri 2), sahur ve iftar adabı, nafile oruçları (pazartesi-perşembe), orucun insanı kötü söz ve davranıştan koruması, oruç ve paylaşma, fitre; Peygamberimizin hayatında infak ve sadaka: cömertliği (ramazanda esen rüzgârdan daha cömert olması), sadakanın türleri (gülümsemek, yol göstermek, eziyet veren şeyi kaldırmak), zekât ve paylaşma.

Peygamberimizin ilme verdiği önem: ilk vahyin “Oku!” emriyle başlaması, “Rabbim ilmimi artır.” duası, “İlim öğrenmek her Müslümana farzdır.” hadisi, faydalı ilim duası ve faydasız ilimden Allah’a sığınması, Bedir esirlerinin okuma yazma öğretmesi, Mescid-i Nebevi ve Suffe’nin eğitim merkezi olması, kadınların eğitimi; Peygamberimizin ilme teşvik ettiği sahabiler: Abdullah b. Abbas, Abdullah b. Mesud, Zeyd b. Sabit (vahiy kâtipliği, yabancı dil), Muaz b. Cebel (Yemen), Hz. Aişe, Ebu Hureyre, Ubey b. Ka’b; ilmin amel ile birlikteliği ve ilmi paylaşmak.

Peygamberimizin çocukluk ve gençlik yılları ile Mekke yıllarına kısa bakış ve hicret; Medine’de İslam toplumunun oluşumu (Mescid-i Nebevi, muahat, Medine Sözleşmesi, ezan, kıble değişikliği); müşriklerle mücadele: Bedir (624), Uhud (625) ve okçuların hatası, Hendek (627) ve Selman-ı Farisi’nin önerisi, Hudeybiye Antlaşması (628); Yahudi ve Hristiyanlarla ilişkiler (antlaşmalar, Necran heyeti); Mekke’nin fethi (630) ve genel af; Peygamberimizin haccı ve Veda hutbesi (632); Peygamberimizin vefatı (632).

Peygamberimizin vahyi insanlığa ulaştırması (tebliğ): vahyi eksiksiz ve olduğu gibi aktarması, Maide 67; vahyi açıklaması (tebyin): Kur’an ayetlerini söz ve uygulamalarıyla açıklaması (Nahl 44), namaz-zekât-hac örnekleri; hüküm koyması (teşri): Kur’an’ın genel ilkeleri çerçevesinde hükümler koyması (Haşr 7); vahyi yaşayarak öğretmesi (temsil): üsve-i hasene (Ahzab 21), Hz. Aişe’nin “Onun ahlakı Kur’an’dı.” sözü; insanı kötülüklerden arındırması (tezkiye): Cuma 2, Âl-i İmran 164, ahlakı güzelleştirmesi; Peygamberimize itaat ve sünnete bağlılık.

Adil bir yönetici olarak Peygamberimiz: hukuk önünde eşitlik (Mahzumlu kadın olayı, “Fatıma bile olsa…”), istişare, kamu malının korunması, sorumluluk bilinci (“Hepiniz çobansınız…”); sosyal sorunların çözümünde Peygamberimiz: Hacerülesved olayı, Evs ile Hazreç arasındaki düşmanlığın bitirilmesi, muahat, köleliğin azaltılması ve köle azadının teşviki, kadın ve çocuk haklarının korunması, yoksulluk ve dilenciliğe karşı çözümler; çalışma hayatı ve Peygamberimiz: el emeği (“Hiç kimse kendi el emeğinden daha hayırlı bir şey yememiştir.”), işçinin ücretini zamanında vermek, dürüst ticaret, çalışmaya teşvik (balta hadisi); çevre bilinci ve Peygamberimiz.

Peygamberimizin hayatında dünya ve ahiret dengesi: ibadet ile çalışma, dinlenme ve aile arasında denge kurması, aşırılığa karşı çıkması (sürekli oruç tutup gece hiç uyumamak isteyen üç kişiye öğüdü), “Senin üzerinde bedeninin, ailenin hakkı vardır.” sözü; Peygamberimizin hayatında infak ve sadaka: cömertliği, paylaşmayı teşvik etmesi; Peygamberimizin hayatında sadelik: hasır üzerinde uyuması, sade evi ve yemeği, Hz. Ömer’in ağlaması ve dünya ile ahiret karşılaştırması; Peygamberimizin affedici olması: Mekke’nin fethinde genel af, Taif, Vahşi’yi ve kendisini zehirlemek isteyen kadını affetmesi, kötülüğe iyilikle karşılık vermesi.

İslam davetinde sahabenin rolü: İslam’ı farklı bölgelere ulaştırmaları, öğretmen ve elçi olarak görevlendirilmeleri (Musab b. Umeyr Medine’ye, Muaz b. Cebel Yemen’e, Cafer b. Ebi Talib Habeşistan’da, Dıhye el-Kelbi Bizans’a elçi), Peygamberimizin hükümdarlara mektupları, sahabenin sabrı ve fedakârlığı; âlim sahabiler: Abdullah b. Abbas, Abdullah b. Mesud, Hz. Aişe, Zeyd b. Sabit, Muaz b. Cebel, Ebu Hureyre ve ilmin sonraki nesillere aktarılması; şehit sahabiler: Sümeyye (ilk şehit), Hz. Hamza (Seyyidü’ş-şüheda), Musab b. Umeyr (Uhud), Cafer-i Tayyar (Mute) ve şehitliğin anlamı.

İslam’dan önce Mekke: coğrafi konumu, Kâbe ve Hz. İbrahim ile Hz. İsmail’in Kâbe’yi inşası, Zemzem; Mekke’nin ticari önemi ve kervan yolları (yaz ve kış yolculukları), Ukaz panayırı; İslam öncesinde Mekke’nin toplumsal yapısı: kabile düzeni (Kureyş, Haşimoğulları), putperestlik ve hanifler, Cahiliye dönemindeki adaletsizlikler, Hılfu’l-Fudul; Peygamberimizin Mekke’de geçen çocukluk ve gençlik yılları, “el-Emin” lakabı, Hacerülesved’in yerine konması olayı; risaletten sonra Mekkelilerle ilişkiler: gizli ve açık davet, tepkiler, boykot ve Habeşistan hicreti.

Hz. Hatice’nin hayatı ve şahsiyeti: Mekke’nin saygın ve varlıklı tüccarlarından olması, iffeti nedeniyle “Tahire” diye anılması; Peygamberimizi ticaret kervanında görevlendirmesi ve dürüstlüğünü görmesi; Peygamberimizle evliliği (595) ve aile hayatları, çocukları (Kasım, Zeynep, Rukiye, Ümmü Gülsüm, Fatıma, Abdullah); ilk vahiy sonrası Peygamberimizi teselli etmesi ve ilk Müslüman olması; risalet sürecindeki desteği: maddi ve manevi yardımı, boykot yıllarındaki fedakârlığı; Hüzün Yılı’nda (619) vefatı; Peygamberimizin onu vefasızlık etmeden anması.

Hicreti hazırlayan sebepler: Mekke’de artan baskılar, Hüzün Yılı, Taif’ten sonuç alınamaması, Yesrib (Medine) halkının İslam’la tanışması; Akabe biatları (621 ve 622) ve Musab b. Umeyr’in Medine’ye öğretmen olarak gönderilmesi; hicret yolculuğu: Darü’n-Nedve’deki suikast planı, Hz. Ali’nin Peygamberimizin yatağında yatması ve emanetleri sahiplerine vermesi, Hz. Ebu Bekir ile Sevr mağarası, Kuba ve ilk mescit, Medine’ye varış (622); İslam toplumunun teşekkülü: Mescid-i Nebevi, Suffe, muahat (kardeşlik), Medine Sözleşmesi; hicretin önemi ve hicri takvim.

Veda haccı (632) ve Veda hutbesindeki evrensel mesajlar (can, mal ve namus dokunulmazlığı; eşitlik; kadın hakları; emanet; kan davası ve faizin kaldırılması; Kur’an ve sünnete bağlılık); Peygamberimizin hastalığı, hastalığında ashabına öğütleri, Hz. Ebu Bekir’i namaza imam tayin etmesi; vefatı (632, Rebiülevvel ayı, Hz. Aişe’nin odası) ve Mescid-i Nebevi’de defni; vefat haberine ashabın tepkisi, Hz. Ebu Bekir’in konuşması (“Kim Muhammed’e tapıyorsa bilsin ki Muhammed ölmüştür; kim Allah’a tapıyorsa bilsin ki Allah diridir.”); Peygamberimizin geride bıraktığı miras: Kur’an, sünnet, güzel ahlak.

Taif’in coğrafi özellikleri (Mekke’nin güneydoğusunda, serin iklimli, bağ-bahçe ve tarım şehri) ve halkı Sakif kabilesi, Lat putu; Taif yolculuğu (619): Hüzün Yılı’ndan sonra Zeyd b. Harise ile Taif’e gidiş, kabile ileri gelenlerine davet, alay ve taşlama; Utbe ve Şeybe’nin bağında dinlenme, Ninovalı Addas’ın üzüm ikram edip Müslüman olması; Peygamberimizin Taif duası ve beddua etmeyip merhamet etmesi; Taifli’lerin İslam davetine tepkisi; Taif’te İslam’ın yayılma süreci: Huneyn ve Taif kuşatması (630), Sakif heyetinin Medine’ye gelip Müslüman olması (631), Lat putunun yıkılması.

Hz. Ebu Bekir’in hayatı ve şahsiyeti: Mekke’nin saygın tüccarlarından, soy bilgisiyle tanınan, ahlaklı bir kişi olması; Peygamberimizin çocukluk arkadaşı olması; ilk Müslüman erkeklerden olması ve davette rolü (Osman b. Affan, Abdurrahman b. Avf, Talha, Zübeyr gibi sahabilerin onun aracılığıyla Müslüman olması); malını İslam yolunda harcaması ve Hz. Bilal gibi köleleri azat etmesi; İsra ve Miraç’ı tereddütsüz tasdik etmesiyle “Sıddık” lakabı; hicrette yol arkadaşlığı ve Sevr mağarası; Medine döneminde danışmanlığı ve savaşlardaki yeri; Peygamberimizin hastalığında namaz kıldırması; ilk halife olması (632–634), irtidad olaylarıyla mücadele ve Kur’an’ın mushaf hâline getirilmesi.

Savaşa izin verilmesi: Mekke dönemindeki sabır ve savaş yasağı, Medine’de Müslümanların varlığını korumak için savunmaya izin verilmesi (Hac suresi 39–40), savaşın meşruiyet şartları ve İslam’da savaş ahlakı (kadın, çocuk, yaşlı ve din adamlarına dokunulmaması, ağaç kesilmemesi, esirlere iyi davranılması); ilk askerî karşılaşma Bedir Savaşı (624, hicri 2, Ramazan): sebepleri (Mekkelilerin baskıları, el konulan mallar, Ebu Süfyan kervanı), kuvvetler (yaklaşık 313’e 1000), istişare, savaşın seyri ve zafer; esirlere muamele (okuma yazma bilenlerin 10 Müslümana öğretmesi karşılığında serbest bırakılması); Bedir’in sonuçları ve önemi.

Vahiy kavramı ve vahyin geliş şekilleri (sadık rüya, melek aracılığıyla, perde arkasından); peygamberlik öncesi Hz. Muhammed’in Hira mağarasında tefekküre çekilmesi; ilk vahiy (610, Ramazan, Kadir gecesi): Cebrail’in gelişi, “Oku!” emri, “Ben okuma bilmem” cevabı, Alak suresinin ilk beş ayeti ve anlamı (okuma, yaratılış, kalem, öğrenme); Hz. Peygamber’in ilk vahye tepkisi: korku ve heyecan, “Beni örtün!” demesi, Hz. Hatice’nin tesellisi ve Varaka b. Nevfel’in tasdiki; fetretü’l-vahy (vahyin bir süre kesilmesi) ve Duha suresiyle teselli; ilk vahyin insanlığa mesajları: ilim, okuma, yaratıcıyı tanıma.

Hicaz’ın önemli şehirlerinden Yesrib: coğrafi özellikleri (vaha, tarım, hurmalıklar), halkı (Evs ve Hazreç kabileleri, Yahudi kabileleri Kaynuka, Nadir ve Kurayza), aralarındaki çatışmalar (Buas savaşı); Yesrib’den Medine’ye dönüşüm: hicret ve şehrin “Medinetü’n-Nebi” adını alması; İslam devletinin merkezi Medine: Mescid-i Nebevi, Suffe, muahat, Medine pazarı ve adil ticaret, Medine Sözleşmesi; toplumun diğer kesimleriyle ilişkiler: Yahudiler, münafıklar ve çevre kabilelerle ilişkiler, antlaşmalara bağlılık; Medine’nin İslam medeniyetindeki yeri.

Hz. Ali’nin hayatı ve şahsiyeti: Ebu Talib’in oğlu, Peygamberimizin amcasının oğlu; küçük yaşta Peygamberimizin yanında yetişmesi; çocuk yaşta ilk Müslümanlardan olması; Hz. Fatıma ile evliliği ve çocukları Hz. Hasan ile Hz. Hüseyin (Ehl-i beyt); cesareti, ilmi, adaleti, zühdü, belagati; tebliğ sürecine katkıları: hicret gecesi Peygamberimizin yatağında yatması ve emanetleri iade etmesi, vahiy kâtipliği, Bedir, Hendek ve Hayber’deki kahramanlıkları (Allah’ın arslanı, Haydar-ı Kerrar), Hudeybiye antlaşmasını yazması; dördüncü halife (656–661) olması; kültürümüzde Hz. Ali sevgisi.

Mekke’nin fethini hazırlayan süreç: Hudeybiye Antlaşması (628) ve maddeleri, “apaçık fetih” olarak nitelenmesi (Fetih suresi), antlaşmadan sonra İslam’ın hızla yayılması, Umretü’l-kaza (629); antlaşmanın Mekkeliler tarafından bozulması (Bekiroğulları’nın Huzaa’ya saldırısı); Mekke’nin fethi (630, hicri 8, Ramazan): yaklaşık 10.000 kişilik ordu, kan dökmeden fetih, ilan edilen güvenlik (Ebu Süfyan’ın evi, Kâbe, kendi evinde kalanlar), Kâbe’nin putlardan temizlenmesi (“Hak geldi, batıl yok oldu.”), genel af (“Bugün size kınama yok.”); fethin İslam tarihi açısından önemi: Arap Yarımadası’nda İslam’ın yayılması, heyetler yılı (631), merhamet ve affediciliğin örnekliği.

İsra ve Miraç’ın zamanı ve ortamı (hicretten önce, Hüzün Yılı ve Taif sonrası zor günler) ve ilahi bir teselli olması; İsra: Mescid-i Haram’dan Mescid-i Aksa’ya gece yolculuğu (İsra suresi 1. ayet), Mescid-i Aksa’da peygamberlere imamlık; Miraç: semaya yükseliş, Sidretü’l-Münteha, Necm suresindeki anlatım; Miraç’ın hediyeleri: beş vakit namazın farz kılınması, Bakara suresinin son iki ayeti, Allah’a şirk koşmayanların bağışlanacağı müjdesi; İsra ve Miraç hadiselerine verilen tepkiler: müşriklerin alayı, bazı zayıf imanlıların tereddüdü, Hz. Ebu Bekir’in tasdiki ve “Sıddık” lakabı; Miraç’ın mesajları ve namazın “müminin miracı” olması; Kudüs’ün ve Mescid-i Aksa’nın önemi.

Peygamber sevgisi ve bu sevginin kaynağı (Kur’an’da Peygamberimizin rahmet olarak gönderilmesi, “Allah’ı seviyorsanız bana uyun.” ayeti); sevginin davranışa yansıması; Peygamberimize itaat ve bağlılığın Kur’an’daki temeli (Nisa 59, 80; Haşr 7; Ahzab 21 “güzel örnek”); İslam’ı anlama ve yaşamada sünnetin yeri ve önemi: sünnetin tanımı ve türleri (kavlî, fiilî, takrirî), Kur’an’ı açıklaması, hayata geçirilmesi, sünnetin doğru anlaşılması (hadis usulü, bağlam); Bir Sahabi Tanıyorum: Abdullah b. Ömer (sünnete bağlılığı, hadis rivayeti); Hadisten Hayata: sünneti günlük hayatta yaşamak.

Sahabe kavramı (Peygamberimizi mümin olarak görüp mümin olarak vefat eden kişiler) ve sahabenin farklı kesimlerden oluşması (muhacir, ensar, kadın, genç, köle, zengin, yoksul); İslam davetinde sahabenin rolü: tebliğ, hicret, fedakârlık, öğretmenlik ve elçilik; sahabenin Kur’an’a bağlılığı: ezberleme, yazma, öğrenip yaşama; sahabenin Peygamberimize ve sünnetine bağlılığı; sahabenin Peygamberimizle iletişimi: soru sorma, istişare, sevgi ve saygı; Bir Sahabi Tanıyorum: Abdullah b. Mesud (Kur’an’ı Mekke’de açıktan ilk okuyanlardan, kıraat ve fıkıh âlimi); Hadisten Hayata.

Cahiliye toplumunun özellikleri ve İslam toplumuna geçiş süreci; inanç hayatında değişim (putperestlikten tevhide, hurafelerden arınma); aile hayatında değişim (kadının hak ve onurunun korunması, kız çocuklarının diri diri gömülmesinin yasaklanması, miras hakkı, evlilikte rıza, anne-babaya iyilik); ekonomik hayatta değişim (faizin yasaklanması, helal kazanç, zekât ve sadaka, ölçü-tartıda doğruluk, karaborsa ve hilenin yasaklanması, emeğe saygı); siyasi alanda değişim (kabile taassubundan ümmet bilincine, hukukun üstünlüğü, istişare, adalet, Medine Sözleşmesi); Bir Sahabi Tanıyorum: Musab b. Umeyr; Hadisten Hayata.

Şemail-i şerif (Peygamberimizin fiziki ve ahlaki özellikleri) ve şemail kitapları (Tirmizî’nin eş-Şemâil’i); hilye-i şerif geleneği ve Hafız Osman’ın hilye tasarımı; Türk-İslam sanatında Peygamberimiz: hat, tezhip, minyatür; edebiyatımızda Peygamberimiz: naat (Fuzuli’nin Su Kasidesi), mevlid (Süleyman Çelebi’nin Vesiletü’n-Necat’ı), siyer, kırk hadis, miraciye, hicretname; musikimizde Peygamberimiz: mevlid ve naat besteleri, ilahiler (Itri’nin Na’t-ı Mevlana’sı gibi eserler); İslam dünyasında Peygamber sevgisi: Kutsal Emanetler (Hırka-i Saadet), mevlid kandili, kutlu doğum; Bir Sahabi Tanıyorum: Ebu Eyyub el-Ensari ve İstanbul’daki türbesi; Hadisten Hayata.