Kamu kurumları ve görevleri (muhtarlık, belediye, valilik, kaymakamlık, okul, hastane, emniyet); sivil toplum kuruluşları; dilekçe ve CİMER ile başvuru.
Kurum nedir?
Kurum, toplumun belirli ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulan resmî ya da özel yapılardır.
Kamu kurumları devlet tarafından kurulur ve herkese hizmet verir. Hizmetleri genellikle ücretsiz ya da düşük ücretlidir; giderleri vergilerle karşılanır.
Sivil toplum kuruluşları (STK) ise devletten bağımsız olarak, gönüllüler tarafından kurulur: dernekler, vakıflar.
Yerel kurumlar
| Kurum | Yöneticisi | Görevleri |
|---|---|---|
| Muhtarlık | Muhtar (seçimle) | Mahallenin sorunlarını ilgili kurumlara iletmek, ikametgâh belgesi, mahalle sakinlerini tanıma |
| Belediye | Belediye başkanı (seçimle) | Su, kanalizasyon, çöp toplama, park-bahçe, yol yapımı, toplu taşıma, itfaiye |
| Kaymakamlık | Kaymakam (atamayla) | İlçede devleti temsil eder, kamu kurumlarını denetler |
| Valilik | Vali (atamayla) | İlde devleti temsil eder, güvenlik ve kamu düzenini sağlar |
Hizmet veren diğer kurumlar
| Sorun | Başvurulacak kurum |
|---|---|
| Hastalık | Hastane, aile sağlığı merkezi |
| Eğitim | Okul, ilçe millî eğitim müdürlüğü |
| Güvenlik, kayıp eşya | Polis (emniyet), jandarma |
| Yangın | İtfaiye (112) |
| Kimlik, pasaport | Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü |
| Mektup, kargo | PTT |
| Hukuki anlaşmazlık | Mahkemeler (adliye) |
| Tüketici sorunları | Tüketici Hakem Heyeti |
| Afet | AFAD |
Sivil toplum kuruluşları: Kızılay, Yeşilay (bağımlılıkla mücadele), TEMA (erozyonla mücadele), Türkiye Omurilik Felçlileri Derneği, LÖSEV, AKUT, Darüşşafaka.
Başvuru yolları
Bir sorunumuzu kurumlara iletmek için:
- Dilekçe: Resmî kuruma yazılı başvuru.
- CİMER (Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi): İnternetten ya da 150 numaralı hattan şikâyet ve öneri bildirimi.
- e-Devlet: Birçok kamu hizmetine internetten ulaşma.
- ALO hatları: ALO 175 (tüketici), ALO 183 (sosyal destek), ALO 144 (sosyal yardım), ALO 147 (orman yangını).
Örnek: Mahallenizdeki parkın aydınlatması bozuk. Önce muhtara bildirebilir; muhtar konuyu belediyeye iletir. Ya da doğrudan belediyeye dilekçe yazabilir veya CİMER’e başvurabilirsiniz.
Kavramlar
- Kurum
- Toplumun ihtiyaçlarını karşılayan resmî ya da özel yapı.
- Muhtar
- Mahalle ya da köyün seçimle gelen yöneticisi.
- Belediye
- Şehrin altyapı ve hizmetlerinden sorumlu yerel yönetim.
- STK
- Sivil toplum kuruluşu; gönüllülerin kurduğu dernek ve vakıflar.
- CİMER
- Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi.
- Kurumlar toplumun ihtiyaçlarını karşılar
- Muhtar ve belediye başkanı seçimle, vali ve kaymakam atamayla gelir
- Belediye: çöp, su, park, yol, toplu taşıma
- Sağlıkta hastane, güvenlikte polis-jandarma
- STK’lar gönüllü ve devletten bağımsızdır
- Dilekçe, CİMER, e-Devlet ile başvuru yapılır
Örnek soru ve çözümü
Sokağınızdaki çöpler günlerdir toplanmıyor. Bu sorunu hangi kuruma, hangi yollarla iletebilirsiniz?
Belediyeye; telefonla, dilekçeyle, belediyenin internet sitesinden ya da muhtar aracılığıyla. Çözülmezse CİMER’e başvurulabilir.
Çözümlü örnekler
1. İlde devleti temsil eden yönetici kimdir? Kolay
ÇözümVali.
2. Muhtar ile kaymakam arasındaki fark nedir? Orta
ÇözümMuhtar seçimle gelir ve mahalleyi temsil eder; kaymakam atamayla gelir ve ilçede devleti temsil eder.
3. Kamu kurumlarının hizmetlerinin vergilerle karşılanması vatandaşlara hangi sorumluluğu yükler? Zor
ÇözümVergilerini düzenli ödemek ve kamu malını korumak; çünkü parkı, okulu, hastaneyi hepimizin vergileriyle yaptırırız.
Sık yapılan hatalar
- Valinin seçimle geldiğini sanmak.
- Belediye ile valiliğin görevlerini karıştırmak.
- STK’ları devlet kurumu sanmak.
Biliyor muydun?
Yeşilay, 1920’de İstanbul’da kurulmuştur ve bağımlılıkla mücadele eden dünyanın en eski kuruluşlarından biridir!