Hz. Muhammed’in doğduğu çevre (Cahiliye dönemi Arap toplumu ve Mekke); ailesi ve çocukluğu; gençlik yılları: Hılfu’l-Fudûl, ticaret, “Muhammedü’l-Emin”, Hz. Hatice ile evliliği, Hacerü’l-Esved olayı; Fil suresi.
Hz. Muhammed’in doğduğu çevre
Hz. Muhammed 571 yılında Mekke’de doğdu. Bu dönemde Arap toplumu Cahiliye dönemini yaşıyordu.
Cahiliye dönemi Arap toplumu:
- Putperestlik yaygındı; Kâbe’nin çevresinde yüzlerce put vardı. Hz. İbrahim’in tevhid inancını sürdüren az sayıda kişiye hanif denirdi.
- Kabile düzeni vardı; kabileler arasında savaşlar ve kan davaları sürüyordu.
- Kadınlar değersiz görülüyor, bazı kabilelerde kız çocukları diri diri gömülüyordu.
- Zayıf ve yoksullar eziliyordu; kölelik yaygındı.
- Mekke, Kâbe nedeniyle önemli bir ticaret ve dinî merkezdi.
Ailesi ve çocukluğu
| Kişi | Bilgi |
|---|---|
| Babası Abdullah | Hz. Muhammed doğmadan önce vefat etti |
| Annesi Âmine | Hz. Muhammed 6 yaşındayken vefat etti |
| Süt annesi Halime | Çöl havasında büyümesi için yanına verildi (Benî Sa’d kabilesi) |
| Dedesi Abdülmuttalib | Bakımını üstlendi; Hz. Muhammed 8 yaşındayken vefat etti |
| Amcası Ebu Talib | Ölene kadar onu korudu ve destekledi |
Fil Olayı: Hz. Muhammed’in doğduğu yıl Yemen valisi Ebrehe Kâbe’yi yıkmak için fillerle Mekke’ye geldi; ancak Allah onları sürü sürü kuşların attığı taşlarla helak etti. Bu yüzden o yıla Fil Yılı denir.
Fil suresinin anlamı: “Rabbinin fil sahiplerine ne yaptığını görmedin mi? Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı? Onların üzerine sürü sürü kuşlar gönderdi. O kuşlar onlara pişmiş çamurdan taşlar atıyordu. Sonunda Rabbin onları yenilmiş ekin yaprağı gibi yaptı.”
Gençlik yılları
- Çobanlık ve ticaretle uğraştı; amcasıyla ticaret yolculuklarına çıktı.
- Dürüstlüğü nedeniyle “Muhammedü’l-Emin” (güvenilir Muhammed) olarak anıldı.
- Hılfu’l-Fudûl (Erdemliler Topluluğu): Mekke’de haksızlığa uğrayanların hakkını korumak için kurulan topluluğa katıldı. Peygamberliğinden sonra da bu topluluğu övgüyle anmıştır.
- 25 yaşında dul ve saygın bir tüccar olan Hz. Hatice ile evlendi. Çocukları: Kasım, Zeynep, Rukiye, Ümmü Gülsüm, Fatıma, Abdullah.
- Hacerü’l-Esved olayı (35 yaşında): Kâbe onarılırken Hacerü’l-Esved’i (Kara Taş) yerine kimin koyacağı konusunda kabileler arasında anlaşmazlık çıktı. Hz. Muhammed taşı bir örtünün üzerine koydu, her kabilenin temsilcisi örtüden tutarak taşı birlikte taşıdı; böylece bir savaş önlendi.
Peygamberliğe hazırlık
Hz. Muhammed 40 yaşına yaklaştığında Mekke yakınlarındaki Nur Dağı’ndaki Hira mağarasına çekilip tefekkür (derin düşünme) etmeye başladı.
610 yılında, Ramazan ayında Kadir Gecesi’nde Cebrail ilk vahyi getirdi: “Oku! Yaratan Rabbinin adıyla oku!” (Alak suresi, 1. ayet)
💡 Hz. Muhammed’in peygamberlikten önceki hayatı, onun dürüst, güvenilir, adaletli ve barışçı bir insan olduğunu gösterir. Bu özellikler peygamberliğinin kabul edilmesinde de etkili olmuştur.
Kavramlar
- Cahiliye
- İslam öncesi Arap toplumunun dönemi.
- Hanif
- Hz. İbrahim’in tevhid inancını sürdüren kişi.
- Hılfu’l-Fudûl
- Haksızlığa uğrayanları korumak için kurulan topluluk.
- Emin
- Güvenilir.
- Tefekkür
- Derin düşünme.
- Hz. Muhammed 571’de Mekke’de doğdu (Fil Yılı)
- Cahiliye döneminde putperestlik ve haksızlık yaygındı
- Babası doğumundan önce, annesi 6 yaşında vefat etti
- Dürüstlüğü nedeniyle “Muhammedü’l-Emin” denildi
- Hılfu’l-Fudûl’a katılarak haksızlığa karşı çıktı
- Hacerü’l-Esved olayında barışçı çözüm buldu
Örnek soru ve çözümü
Hacerü’l-Esved olayı Hz. Muhammed’in hangi özelliklerini gösterir?
Adaletli, barışçı, akıllı (fetanet) ve güvenilir olduğunu gösterir. Her kabileyi işe katarak kimsenin onurunu kırmadan anlaşmazlığı çözmüş ve bir savaşı önlemiştir.
Çözümlü örnekler
1. Hz. Muhammed hangi yıl doğmuştur? Kolay
Çözüm571.
2. Hz. Muhammed’e neden “Muhammedü’l-Emin” denmiştir? Orta
ÇözümDoğru sözlü ve güvenilir olduğu için; Mekkeliler değerli eşyalarını ona emanet ederdi.
3. Hılfu’l-Fudûl’a katılması Hz. Muhammed’in toplumsal adalet anlayışı hakkında neyi gösterir? Zor
ÇözümPeygamberlikten önce bile haksızlığa uğrayanların yanında durduğunu, zayıfları koruduğunu ve adaleti savunduğunu gösterir.
Sık yapılan hatalar
- Hz. Muhammed’in babasını tanıdığını sanmak.
- Fil Olayı’nı Hz. Muhammed’in peygamberliği sırasında sanmak.
- Hılfu’l-Fudûl’u peygamberlik sonrasında kurulmuş sanmak.
Biliyor muydun?
Hz. Muhammed’in Medine’deki evinin bulunduğu yer bugün Mescid-i Nebevi’nin içindedir; Mescid-i Nebevi dünyanın en büyük camilerinden biridir!