Sabun ve deterjan, polimerler, kozmetik ve ilaç; ambalaj atıkları ve geri dönüşüm kodları.
Sabun ve deterjan
Sabun, yağların bazlarla tepkimesinden (sabunlaşma) elde edilir. Sabun molekülünün suyu seven (hidrofil) ve yağı seven (hidrofob) uçları kirin suyla uzaklaştırılmasını sağlar. Deterjanlar sert suda da etkilidir.
Polimerler
Küçük moleküllerin (monomer) çok sayıda birleşmesiyle oluşan büyük moleküllere polimer denir: polietilen (poşet), PET (şişe), PVC (boru), naylon. Doğal polimerler: nişasta, selüloz, protein.
Güvenli kullanım
Çamaşır suyu (NaOCl) ile tuz ruhu (HCl) karıştırılırsa zehirli klor gazı açığa çıkar; temizlik maddeleri asla karıştırılmamalıdır. Plastiklerin üzerindeki üçgen içindeki sayılar geri dönüşüm kodlarıdır.
- Sabunlaşma: yağ + baz
- Polimer: monomerlerin birleşimi
- PET şişe, PVC boru
- Çamaşır suyu + tuz ruhu = zehirli gaz!
Örnek soru ve çözümü
Neden çamaşır suyu ile tuz ruhu karıştırılmamalıdır?
Tepkime sonucunda solunum yollarına zarar veren zehirli klor gazı oluşur.