Aile ve aile bireyleri (anne, baba, kardeş, dede, nine/babaanne, anneanne), akrabalar (amca, hala, dayı, teyze, kuzen); ailelerin farklı olabileceği; evimizin bölümleri ve evde güvenlik; ailede görev ve sorumluluklar (odasını toplama, sofrayı kurmaya yardım); aile içi iletişim ve yardımlaşma; nezaket ve görgü kuralları (selamlaşma, sofra adabı, izin isteme, komşuluk); iş birliği ve takım çalışması; aile ve toplum için tasarruf.
Bizim ev ve ailemiz
Aile: Birbirini seven, birlikte yaşayan ve birbirine yardım eden insanlar
- Aile bireyleri: anne, baba, kardeşler
- Büyüklerimiz: dede, babaanne, anneanne
- Akrabalarımız: Babamızın kardeşi amca (erkek) ya da hala (kadın); annemizin kardeşi dayı (erkek) ya da teyze (kadın); onların çocukları kuzenlerimiz.
- Her aile farklıdır: Kimi kalabalık, kimi küçük. Bütün aileler değerlidir.
Evimizin bölümleri: Mutfak, salon, yatak odası, banyo, balkon
- Evde güvenlik: Prize dokunmayız, ocak ve ütünün yanında oynamayız, ilaçları büyüklerimiz verir.
Ailede görev ve sorumluluk
Ailede herkesin görevleri vardır. Biz de yaşımıza uygun işlerde yardım ederiz:
- Odamızı ve oyuncaklarımızı toplarız.
- Sofrayı kurmaya ve kaldırmaya yardım ederiz.
- Çiçekleri sular, evcil hayvanımızın suyunu koyarız.
- Okul çantamızı akşamdan hazırlarız.
Tasarruf: Odadan çıkarken ışığı söndürürüz, dişimizi fırçalarken musluğu kapatırız, yemeğimizi israf etmeyiz.
Aile içi iletişim: Sorunlarımızı konuşarak çözer, birbirimizi dinler, sevgimizi gösteririz.
Nezaketli ve görgülüyüz, iyi bir takımız
Nezaket kuralları:
- Eve girerken ve çıkarken selam veririz.
- Kapalı bir kapıyı çalarak gireriz.
- Sofrada ağzımız kapalı çiğner, “Afiyet olsun” deriz.
- Bir şey isterken “lütfen”, alınca “teşekkür ederim” deriz.
- Komşularımızla selamlaşır, onları rahatsız etmeyiz (gece gürültü yapmayız).
Biz iyi bir takımız:
- İş birliği yaparak işler daha kolay ve hızlı biter.
- Takımda herkesin bir görevi vardır; sıramızı bekler, arkadaşımızı dinleriz.
- Kazanınca alay etmez, kaybedince küsmeyiz.
Kavramlar
- akraba
- aileden olan yakınlar
- sorumluluk
- yapmamız gereken görev
- tasarruf
- idareli kullanma
- nezaket
- kibarlık
- iş birliği
- birlikte çalışmak
- Aile birbirini seven ve yardımlaşan insanlardır
- Amca-hala babanın, dayı-teyze annenin kardeşidir
- Ailede herkesin görevleri vardır
- Işığı söndür, musluğu kapat, israf etme
- Selam ver, kapıyı çal, lütfen ve teşekkür ederim de
- İş birliğiyle işler kolaylaşır
Örnek soru ve çözümü
Kartlardaki aile bireylerinden hangileri “büyüklerimiz” sayılır? Annenin kız kardeşine ne denir?
Dede ve nineler (babaanne, anneanne) büyüklerimizdir; anne ve baba da büyüğümüzdür. Annenin kız kardeşine “teyze” denir.
Çözümlü örnekler
1. Babanın erkek kardeşine ne denir? Kolay
ÇözümAmca.
2. Evde tasarruf için neler yapabilirsin? Orta
ÇözümIşığı söndürürüm, musluğu açık bırakmam, yemeğimi israf etmem.
3. Takım oyununda kaybettiniz ve bir arkadaşın ağlıyor. Ne yaparsın? Zor
ÇözümOnu teselli ederim, bir dahaki sefere birlikte daha iyi oynayabileceğimizi söylerim; karşı takımı da tebrik ederiz.
Sık yapılan hatalar
- Amca ile dayıyı karıştırmak.
- Ev işlerini yalnızca büyüklerin işi sanmak.
- Kapıyı çalmadan odaya girmek.
Biliyor muydun?
Türkçede akrabalık için çok zengin kelimeler vardır: amca, dayı, hala, teyze, enişte, yenge, elti, bacanak… İngilizcede amca ile dayıya aynı kelime (“uncle”) denir!