Uzunlukları karşılaştırma (uzun-kısa, daha uzun, en kısa); standart olmayan birimlerle uzunluk ölçme (karış, adım, kalem, ataç); ölçerken aynı birimi kullanmanın ve birimleri boşluk bırakmadan art arda dizmenin önemi; cetvel ve santimetre ile tanışma; kütleleri karşılaştırma (ağır-hafif, daha ağır, en hafif), eşit kollu terazi; standart olmayan birimlerle tartma; tahmin etme ve tahmini ölçümle karşılaştırma.
Uzunlukları karşılaştırma ve ölçme
Karşılaştırma: Uzun – kısa · daha uzun – daha kısa · en uzun – en kısa
- Karşılaştırırken nesnelerin başlangıçlarını aynı hizaya getiririz.
Standart olmayan birimlerle ölçme:
- Karış, adım, kalem, ataç, küp gibi birimlerle ölçebiliriz.
- Sıranın boyu 6 karış, sınıfın boyu 12 adım
- Ölçerken birimleri boşluk bırakmadan ve üst üste bindirmeden art arda dizeriz.
- Herkesin karışı farklı uzunlukta olduğu için sonuçlar farklı çıkabilir → bu yüzden cetvel kullanırız.
Cetvel: Uzunluğu santimetre (cm) ile ölçer. Ölçmeye 0’dan başlarız.
Kütleleri karşılaştırma
Ağır – hafif · daha ağır – daha hafif · en ağır – en hafif
- Kütleyi elimizle ya da eşit kollu terazi ile karşılaştırırız.
- Terazi: Ağır olan nesnenin bulunduğu kefe aşağı iner; hafif olan kefe yukarı kalkar.
- Kefeler aynı hizadaysa iki tarafın kütlesi eşittir.
⚠️ Büyük nesne her zaman ağır değildir! Bir balon büyük ama hafiftir; küçük bir taş ise ağır olabilir.
Standart olmayan birimlerle tartma: Bir elmanın kütlesi kaç küpe eşit? Terazinin bir kefesine elmayı, diğerine küpleri koyarak buluruz.
Tahmin et, ölç, karşılaştır
Önce tahmin et, sonra ölç!
- Kitabın boyu kaç ataç olabilir? Tahminini yaz.
- Ataçları boşluk bırakmadan diz ve say.
- Tahminin ölçümüne yakın mıydı?
Örnek tablo:
| Nesne | Tahminim | Ölçümüm |
|---|---|---|
| Defter | 6 ataç | 7 ataç |
| Silgi | 2 ataç | 1 ataç |
| Masa | 8 karış | 9 karış |
💡 Ne kadar çok tahmin edip ölçersen tahminlerin o kadar iyi olur!
Kavramlar
- uzunluk
- bir şeyin boyu
- karış
- açık elin baş parmak ile serçe parmak arası
- cetvel
- uzunluk ölçme aracı
- terazi
- kütleleri karşılaştıran araç
- tahmin
- ölçmeden önce yaklaşık söylemek
- Uzun-kısa, daha uzun, en kısa
- Karşılaştırırken başlangıçları aynı hizaya getir
- Karış, adım, ataç standart olmayan birimlerdir
- Cetvel santimetre ile ölçer; 0’dan başla
- Terazide ağır olan kefe aşağı iner
- Büyük nesne her zaman ağır değildir
Örnek soru ve çözümü
Cetvele bak: Kalem kaç santimetredir?
Kalem cetvelin 0 çizgisinden başlıyor ve 7 çizgisinde bitiyor; uzunluğu 7 cm’dir.
Çözümlü örnekler
1. Bir kalem ile bir silgiden hangisi genellikle daha uzundur? Kolay
ÇözümKalem.
2. Ayşe sırasını 6 karış, öğretmeni 4 karış ölçtü. Neden farklı sonuç buldular? Orta
ÇözümÖğretmenin karışı daha uzun olduğu için daha az karış saydı.
3. Terazinin bir kefesinde 1 elma, diğerinde 5 küp var ve kefeler aynı hizada. 2 elma kaç küp eder? Zor
Çözüm1 elma 5 küp ise 2 elma 10 küp eder.
Sık yapılan hatalar
- Ölçerken birimler arasında boşluk bırakmak.
- Cetvelde ölçmeye 1’den başlamak.
- Büyük nesnenin her zaman daha ağır olduğunu sanmak.
Biliyor muydun?
Eski zamanlarda insanlar uzunluğu ayak, kulaç ve arşın gibi vücut ölçüleriyle ölçerdi; herkesin ölçüsü farklı olduğu için tartışmalar çıkardı. Bu yüzden metre bulundu!