Mekanik ve kimyasal sindirim, enzimler ve emilim.
Sindirimin amacı
Besinlerdeki büyük moleküller (karbonhidrat, protein, yağ) hücre zarından geçemez. Sindirim, bunları küçük yapı taşlarına (glikoz, amino asit, yağ asidi ve gliserol) ayırır. Mekanik sindirim besini parçalar; kimyasal sindirim enzimlerle hidroliz yapar.
Organlar ve enzimler
Ağızda tükürükteki amilaz nişastayı sindirmeye başlar. Midede pepsin, asidik ortamda proteinleri parçalar. İnce bağırsakta pankreas özsuyu (lipaz, tripsin, amilaz) ve bağırsak enzimleri sindirimi tamamlar. Karaciğerin ürettiği safra, yağları küçük damlacıklara ayırır (enzim değildir).
Emilim ve sağlık
Sindirim ürünleri ince bağırsaktaki villuslar sayesinde emilir; villuslar yüzey alanını büyütür. Kalın bağırsakta su ve mineraller emilir. Lifli besinler bağırsak hareketlerini düzenler; düzenli öğün ve yeterli su sindirim sağlığı için önemlidir.
- Nişasta sindirimi ağızda başlar.
- Protein sindirimi midede başlar (pepsin).
- Safra enzim değildir; yağları emülsiyonlaştırır.
- Emilim çoğunlukla ince bağırsakta (villus).
Örnek soru ve çözümü
Yağların sindirimi nerede başlar ve hangi yardımcı maddeye ihtiyaç duyar?
İnce bağırsakta başlar; safra yağları damlacıklara ayırır, lipaz enzimi yağ asidi ve gliserole parçalar.