Lise · 11. sınıf · Fizik · Ünite: Ek Konular (önceki program) · ~1 dk okuma
Vektörlerin bileşenleri, bağıl hız, akıntılı suda hareket.
Bileşenler
Bir vektör x ve y bileşenlerine ayrılır: Vx = V·cos θ, Vy = V·sin θ. Vektörlerin bileşenleri ayrı ayrı toplanarak bileşke bulunur.
Bağıl hız
Bir gözlemciye göre cismin hızı: v(bağıl) = v(cisim) − v(gözlemci). Aynı yönde 80 ve 60 km/sa giden araçlardan biri diğerini 20 km/sa hızla gidiyor görür; zıt yönde 140 km/sa görür.
Akıntılı su
Yüzücünün yere göre hızı = suya göre hızı + akıntı hızı (vektörel). Karşı kıyıya geçiş süresi yalnızca akıntıya dik hız bileşenine bağlıdır; akıntı yalnızca kıyı boyunca sürüklenmeye neden olur.
Önemli noktalar
Vx = V·cos θ, Vy = V·sin θ
Bağıl hız = v_cisim − v_gözlemci
Karşıya geçiş süresi: dik bileşen
Akıntı: sürüklenme
Örnek soru ve çözümü
Soru
Genişliği 60 m olan nehirde yüzücü suya göre 2 m/s hızla akıntıya dik yüzüyor, akıntı 1 m/s. Karşıya geçiş süresi ve sürüklenme?
Çözüm
t = 60/2 = 30 s; sürüklenme 1·30 = 30 m.
Kendini dene
1. Aynı yönde 90 km/sa ve 70 km/sa giden araçların bağıl hız büyüklüğü?
80 km/sa
20 km/sa
160 km/sa
0
Cevabı göster
Doğru cevap: B) 20 km/sa · Fark.
2. Zıt yönde 50 ve 40 km/sa giden araçların bağıl hız büyüklüğü?
10
45
90
2000
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 90 · Toplam.
3. Akıntı hızı artarsa akıntıya dik yüzen yüzücünün karşıya geçiş süresi?
