Duyum ile algının farkı, algıyı etkileyen faktörler, algı ilkeleri (Gestalt), yanılsamalar.
Duyum ve algı
Duyum, uyarıcının duyu organlarınca alınıp beyne iletilmesidir. Algı, duyumların beyinde anlamlandırılması ve yorumlanmasıdır. Aynı uyarıcı farklı kişilerde farklı algılanabilir.
Etkileyen faktörler
Uyarıcının şiddeti, büyüklüğü, tekrarı, hareketi ve zıtlık gibi dış faktörler; ilgi, ihtiyaç, beklenti, geçmiş yaşantılar ve duygu durumu gibi iç faktörler algıyı etkiler.
Gestalt ilkeleri
Yakınlık (birbirine yakın olanlar grup algılanır), benzerlik, tamamlama (eksik şekiller tamamlanır), şekil-zemin ilişkisi. Görsel yanılsamalar algının duyumdan farklı olabileceğini gösterir (Müller-Lyer yanılsaması).
- Duyum: uyarının alınması
- Algı: anlamlandırma
- Yakınlık, benzerlik, tamamlama
- Yanılsama: algı ≠ gerçek
Örnek soru ve çözümü
Acıkmış birinin yolda yalnızca lokantaları fark etmesi hangi faktörle açıklanır?
İhtiyaç (iç faktör) algıyı seçici hâle getirir.