Peygamberimizin doğduğu çevre: Mekke şehri, Kâbe, Arap toplumunun durumu; Fil olayı ve Fil yılı; Peygamberimizin doğumu (571, Mekke), babası Abdullah’ın doğumundan önce vefatı, annesi Âmine, adını dedesi Abdülmuttalib’in koyması (Muhammed: övülmüş); sütannesi Halime ve çölde geçen yılları; annesini 6, dedesini 8 yaşında kaybetmesi, amcası Ebu Talib’in himayesi; amcasıyla Şam yolculuğu ve Rahip Bahira; çocukken çobanlık yapması; yetim büyümenin Peygamberimizin kişiliğine etkisi ve yetimlere verdiği değer.
Doğduğu çevre ve Fil olayı
Mekke, Arap Yarımadası’nda, dağlarla çevrili, kurak bir vadide kurulmuş bir şehirdir. Şehrin ortasında Kâbe bulunur; Kâbe’yi Hz. İbrahim ve oğlu Hz. İsmail yapmıştır.
- O dönemde insanların çoğu putlara tapardı; güçlüler zayıflara haksızlık edebilirdi.
Fil olayı: Peygamberimiz doğmadan kısa süre önce Yemen valisi Ebrehe, fillerden oluşan bir orduyla Kâbe’yi yıkmak için Mekke’ye geldi.
- Allah, gökten gelen kuş sürüleriyle (Ebabil) bu orduyu durdurdu; bu olay Fil suresinde anlatılır.
- Bu yüzden Peygamberimizin doğduğu yıla “Fil yılı” denir.
Doğumu ve ailesi
Peygamberimiz 571 yılında Mekke’de doğdu.
- Babası Abdullah, o doğmadan birkaç ay önce vefat etti; Peygamberimiz yetim dünyaya geldi.
- Annesi Âmine idi.
- Dedesi Abdülmuttalib torununu çok sevdi ve ona “Muhammed” adını verdi. Bu isim “çok övülmüş” anlamına gelir.
Sütannesi Halime: O dönemde Mekkeli aileler çocuklarını sağlıklı büyümeleri için çöldeki sütannelere verirdi.
- Peygamberimiz yaklaşık 4-5 yaşına kadar Halime’nin yanında, Beni Sa’d yurdunda kaldı.
- Halime, Peygamberimiz yanlarına geldikten sonra evlerine bereket geldiğini anlatırdı.
Çocukluk yılları
- 6 yaşındayken annesiyle birlikte Medine’deki akrabalarını ziyaret etti; dönüşte Ebva denilen yerde annesi Âmine vefat etti.
- Ardından onu dedesi Abdülmuttalib yanına aldı; dedesi de o 8 yaşındayken vefat etti.
- Bundan sonra amcası Ebu Talib onu kendi çocuklarından ayırt etmeden büyüttü.
- Yaklaşık 12 yaşında amcasıyla ticaret için Şam’a gitti; yolda karşılaştıkları Rahip Bahira, onda peygamberlik belirtileri gördüğünü söyledi.
- Amcasına yardım etmek için çobanlık yaptı; bu iş ona sabrı ve sorumluluğu öğretti.
💡 Yetim büyüyen Peygamberimiz, ileride yetimlere ve kimsesizlere her zaman şefkat göstermiş: “Ben ve yetimi koruyup gözeten kimse cennette yan yana olacağız.” (anlamı)
Kavramlar
- yetim
- babası ölmüş çocuk
- sütanne
- çocuğu emzirip büyüten kadın
- Fil yılı
- Peygamberimizin doğduğu yıl
- himaye
- koruma, kollama
- Ebrehe
- Kâbe’yi yıkmak isteyen Yemen valisi
- Peygamberimiz 571’de Mekke’de doğdu
- Doğduğu yıla Fil yılı denir (Fil suresi)
- Babası Abdullah doğumundan önce vefat etti
- Adını dedesi Abdülmuttalib koydu: “övülmüş”
- Sütannesi Halime; annesi 6, dedesi 8 yaşında vefat etti
- Amcası Ebu Talib büyüttü; çobanlık yaptı
Örnek soru ve çözümü
Zaman çizelgesine bakarak Peygamberimizin çocukluğunda yaşadığı kayıpları sırala. Bu zorluklar onun kişiliğini nasıl etkilemiş olabilir?
Babasını doğmadan, annesini 6, dedesini 8 yaşında kaybetti; ardından amcası Ebu Talib onu büyüttü. Bu kayıplar onun sabırlı, şefkatli ve yetimlerin, kimsesizlerin halini iyi anlayan biri olmasına katkı sağlamış olabilir.
Çözümlü örnekler
1. Peygamberimizin annesinin adı nedir? Kolay
ÇözümÂmine.
2. “Muhammed” isminin anlamı nedir ve bu adı kim vermiştir? Orta
Çözüm“Çok övülmüş” demektir; adını dedesi Abdülmuttalib vermiştir.
3. Peygamberimizin çocukken çobanlık yapması ona neler kazandırmış olabilir? Zor
ÇözümSorumluluk almayı, sabırlı olmayı, hayvanlara şefkatle bakmayı ve doğayı gözlemlemeyi; ileride insanlara rehberlik ederken bu tecrübelerden yararlanmıştır.
Sık yapılan hatalar
- Sütannesi Halime ile annesi Âmine’yi karıştırmak.
- Fil olayının Peygamberimiz büyüdükten sonra olduğunu sanmak.
- Babasının onu büyüttüğünü düşünmek (doğmadan vefat etmişti).
Biliyor muydun?
Peygamberimizin sütkardeşi Şeyma, büyüdükten yıllar sonra onunla karşılaştığında Peygamberimiz onun için cübbesini yere sermiş ve onu el üstünde tutmuştur!