Paragrafta ana düşünce, yardımcı düşünce, çıkarım; anlam akışını bozan cümle, cümle sıralama, paragrafı ikiye bölme; iki metni karşılaştırma; sözel mantık ve görsel okuma soruları.
LGS paragraf soru türleri
| Soru türü | Strateji |
|---|---|
| Ana düşünce | “Yazar ne demek istiyor?” Genel ve kapsayıcı yargıyı seç. |
| Yardımcı düşünce / değinilmeyen | Seçenekleri tek tek paragrafta ara. |
| Çıkarım (çıkarılabilir / çıkarılamaz) | Yalnızca paragrafa dayan; kendi bilgini katma. |
| Akışı bozan cümle | Konudan uzaklaşan ya da bakış açısını değiştiren cümleyi bul. |
| Cümle sıralama | Giriş cümlesini, zamir ve bağlaçları takip et. |
| İkiye bölme | Konunun ya da bakış açısının değiştiği cümleyi bul. |
| Boşluk tamamlama | Boşluğun öncesini ve sonrasını oku. |
💡 LGS paragrafları uzundur. Önce soru kökünü oku, sonra paragrafı amaçlı oku: Ne aradığını bilirsen daha hızlı bulursun.
İki metni karşılaştırma
LGS’de iki kısa metin verilip ortak ve farklı yönler sorulur.
Örnek:
1. metin: “Kitap okumak hayal gücünü geliştirir. Okuyan kişi kelimelerden kendi dünyasını kurar.”
2. metin: “Kitaplar kelime hazinemizi zenginleştirir. Düzenli okuyanlar kendilerini daha iyi ifade eder.”
- Ortak yön: Her iki metin de kitap okumanın yararlarından söz ediyor.
- Farklı yön: 1. metin hayal gücüne, 2. metin kelime hazinesi ve ifade becerisine vurgu yapıyor.
Strateji: Her metnin ana düşüncesini bir cümleyle yaz; sonra karşılaştır.
Sözel mantık soruları
Sözel mantık sorularında verilen bilgilerden kesin sonuca ulaşılır. Tablo kurmak işini kolaylaştırır.
Örnek: Ali, Bora ve Can farklı kulüplere (satranç, tiyatro, müzik) gidiyor.
- Ali tiyatroya gitmiyor.
- Bora müzik kulübünde.
- Can satranç kulübüne gitmiyor.
| Satranç | Tiyatro | Müzik | |
|---|---|---|---|
| Ali | ✓ | ✗ | ✗ |
| Bora | ✗ | ✗ | ✓ |
| Can | ✗ | ✓ | ✗ |
Bora müzik → Ali ve Can satranç ya da tiyatro. Can satranç değil → Can tiyatro → Ali satranç.
⚠️ Soruda “kesinlikle doğrudur” ile “doğru olabilir” farklıdır. Kesin olan, her durumda geçerli olandır.
| Satranç | Tiyatro | Müzik | |
|---|---|---|---|
| Ali | ✓ | ✗ | ✗ |
| Bora | ✗ | ✗ | ✓ |
| Can | ✗ | ✓ | ✗ |
Görsel okuma ve grafik yorumlama
LGS’de grafik, tablo, afiş, infografik ve karikatür soruları sorulur.
Grafik sorularında:
- Başlığı ve eksenleri oku.
- Seçenekleri grafikteki verilerle tek tek kontrol et.
- “Artmıştır, azalmıştır, en fazla, iki katı” gibi ifadelere dikkat et.
Karikatür sorularında: Karikatürün eleştirdiği durumu ve mesajını bul; görseldeki ayrıntılar ve konuşma balonları ipucu verir.
Kavramlar
- Sözel mantık
- Verilen bilgilerden mantıksal sonuca ulaşma.
- Soru kökü
- Sorunun ne istediğini belirten cümle.
- Karikatür
- Bir durumu eleştiren, abartılı çizim.
- Önce soru kökünü oku, sonra paragrafı
- Çıkarımda yalnızca paragrafa dayan
- İki metinde ortak ve farklı yönleri ana düşünceden bul
- Sözel mantıkta tablo kur
- “Kesinlikle” ile “olabilir” farklıdır
- Grafikte seçenekleri verilerle tek tek kontrol et
Örnek soru ve çözümü
Yukarıdaki grafiğe göre hangi yıl ödünç alınan kitap sayısı bir önceki yıla göre azalmıştır?
2024 yılında (55’ten 50’ye düşmüştür).
Çözümlü örnekler
1. Sözel mantık sorularında en çok işe yarayan yöntem nedir? Kolay
ÇözümTablo kurmak.
2. Grafiğe göre 2025’te ödünç alınan kitap sayısı 2022’nin kaç katıdır? Orta
Çözüm80 ÷ 40 = 2 katı.
3. Sözel mantık örneğinde hangi bilgi verilmese de sonuç değişmez? Zor
Çözüm“Ali tiyatroya gitmiyor” bilgisi. Bora müzikte ve Can satrançta değilse Can tiyatroda olur, Ali’ye satranç kalır. Bu bilgi gereksizdir; LGS’de bazen fazladan bilgi verilir.
Sık yapılan hatalar
- Paragrafı soru kökünü okumadan okumak.
- “Olabilir” ile “kesinlikle” arasındaki farkı gözden kaçırmak.
- Grafikte tahmini değerlerle yorum yapmak.
Biliyor muydun?
LGS’de Türkçe testi 20 sorudur ve bunların büyük kısmı okuduğunu anlama sorusudur. Hızlı okuma değil, doğru ve amaçlı okuma kazandırır!