Programlama dili ve Python; değişken ve atama; veri türleri (int, float, str, bool, list); girdi-çıktı (input, print) ve tür dönüşümü; aritmetik, karşılaştırma ve mantıksal operatörler; if-elif-else; for ve while döngüleri; range; listeler; sık yapılan hatalar ve hata ayıklama.
Değişkenler, veri türleri, girdi-çıktı
Değişken: Veriyi saklayan isimli bellek alanı · Atama (=): sağdaki değeri soldaki değişkene koyar
| Tür | Örnek | Açıklama |
|---|---|---|
| int | yas = 15 | tam sayı |
| float | boy = 1.72 | ondalıklı sayı |
| str | ad = "Ece" | metin |
| bool | geçti = True | doğru/yanlış |
| list | notlar = [80, 95, 70] | sıralı veri topluluğu |
Girdi ve çıktı:
ad = input("Adın: ")→ klavyeden metin (str) alıryas = int(input("Yaşın: "))→ int() ile sayıya dönüştürülürprint("Merhaba", ad)
Operatörler: + − × (*) / · // tam bölme · % kalan (mod) · ** üs · karşılaştırma: == != < > <= >= · mantıksal: and or not
→ 17 // 5 = 3, 17 % 5 = 2
Koşullar: if – elif – else
not = int(input("Not: "))if not >= 85:····print("Pekiyi")elif not >= 50:····print("Geçti")else:····print("Kaldı")
⚠️ Python’da blokları girinti (4 boşluk) belirler; girinti hatası programın çalışmamasına yol açar.
⚠️ Karşılaştırmada == kullanılır; = atamadır.
Çift mi tek mi? if sayi % 2 == 0: → çift
Döngüler ve listeler
for döngüsü (belirli sayıda tekrar):
for i in range(1, 6):→ i sırayla 1, 2, 3, 4, 5 olur (6 dahil değil)range(5)→ 0, 1, 2, 3, 4 ·range(0, 10, 2)→ 0, 2, 4, 6, 8
while döngüsü (koşul doğru oldukça):
sayac = 3while sayac > 0:····print(sayac)····sayac = sayac - 1
→ 3, 2, 1 yazar. Sayaç azaltılmasa sonsuz döngü oluşur!
Listeler: notlar = [80, 95, 70] · notlar[0] → 80 (indeks 0’dan başlar) · len(notlar) → 3 · notlar.append(60) → sona ekler · sum(notlar) / len(notlar) → ortalama
Kavramlar
- değişken
- veri saklayan isim
- veri türü
- verinin cinsi (int, str…)
- indeks
- listedeki sıra numarası
- girinti
- satır başı boşluk
- sonsuz döngü
- hiç bitmeyen döngü
- Değişken: isimli bellek alanı; = atama
- int, float, str, bool, list
- input() metin döndürür; int() ile dönüştür
- % kalan, // tam bölme, ** üs
- if-elif-else; girinti blokları belirler
- range(1, 6) → 1…5; liste indeksi 0’dan başlar
Örnek soru ve çözümü
Koddaki program çalıştığında ekrana ne yazar?
toplam sırayla 1, 3, 6, 10, 15 olur → ekrana 15 yazar.
Çözümlü örnekler
1. print(7 % 3) ne yazar? Kolay
Çözüm1 (7’nin 3’e bölümünden kalan).
2. x = input() ile 5 girildiğinde x + x neden “55” olur? Orta
Çözüminput() metin (str) döndürür; iki metin yan yana eklenir. Sayı toplamı için int(x) + int(x) kullanılmalıdır.
3. for i in range(2, 11, 3): döngüsünde i hangi değerleri alır? Zor
Çözüm2, 5, 8 (11 dahil değil, 3’er artar).
Sık yapılan hatalar
- Karşılaştırmada = kullanmak (== olmalı).
- input() sonucunu sayıya çevirmeyi unutmak.
- Listenin ilk elemanının indeksini 1 sanmak.
Biliyor muydun?
Python dilinin adı yılandan değil, yaratıcısı Guido van Rossum’un sevdiği İngiliz komedi grubu “Monty Python”dan gelir!