ses grubunun (ç, b, g, c, ş, p, h, v, ğ, f, j) seslerini hissetme, okuma ve yazma; benzer sesleri ayırt etme (ç-c, ş-s, b-p, g-ğ, v-f); yumuşak g (ğ) sesinin kelime başında bulunmaması; Türk alfabesindeki 29 harf, alfabe sırası ve büyük-küçük harfler; “Yol Arkadaşımız Kitaplar” teması: kitap okumanın önemi, kütüphane ve kitap sevgisi.
4. ses grubu
- ç: çiçek, çanta, aç · b: balık, bulut, kibar
- g: gemi, göz, günaydın · c: cep, cami, cece
- ş: şemsiye, şeker, kuş · p: pasta, parmak, top
- h: halı, havuç, sahil · v: vazo, vapur, ev
- ğ: ağaç, dağ, yağmur · f: fil, fener, kef
- j: jilet, jüri, bagaj
⚠️ ğ (yumuşak g) ile başlayan Türkçe kelime yoktur; ğ kelimenin ortasında ya da sonunda bulunur.
Benzer sesleri ayırt edelim
| Ses | Örnek | Benzer ses | Örnek |
|---|---|---|---|
| ç | çam | c | cam |
| ş | şal | s | sal |
| b | bal | p | pul |
| v | vazo | f | fil |
| g | göl | ğ | dağ |
Kelime oyunu: Bir harfi değiştirerek yeni kelime yap:
- çam → cam · bal → dal → sal · kol → gol → yol
Kısa metin: “Bahçede güzel bir çiçek açtı. Pembe kelebek çiçeğe kondu. Çocuklar şaşırdı.”
Alfabemiz ve kitaplar
Türk alfabesinde 29 harf vardır:
A B C Ç D E F G Ğ H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z
- Sesli harfler (8): a, e, ı, i, o, ö, u, ü
- Sessiz harfler (21): b, c, ç, d, f, g, ğ, h, j, k, l, m, n, p, r, s, ş, t, v, y, z
- Her harfin büyük ve küçük biçimi vardır: A-a, B-b, Ç-ç
Yol arkadaşımız kitaplar:
- Kitaplar bize yeni yerler, yeni bilgiler ve yeni arkadaşlar tanıtır.
- Kütüphane: Kitapların bulunduğu, sessizce okuduğumuz yer
- Kitaplarımızı temiz tutar, sayfalarını katlamayız, ayraç kullanırız.
Kavramlar
- alfabe
- bir dildeki bütün harfler
- sesli harf
- a, e, ı, i, o, ö, u, ü
- kütüphane
- kitapların bulunduğu yer
- ayraç
- kitapta kalınan sayfayı gösteren işaret
- şemsiye
- yağmurdan korunma aracı
- 4. grup: ç, b, g, c, ş, p, h, v, ğ, f, j
- ğ ile başlayan Türkçe kelime yoktur
- ç-c, ş-s, b-p, v-f seslerini ayırt et
- Türk alfabesinde 29 harf vardır
- 8 sesli, 21 sessiz harf
- Kitapları temiz tut, ayraç kullan
Örnek soru ve çözümü
Kartlardaki kelimelerden hangisi “ç”, hangisi “c” sesiyle başlar? “çam” ve “cam” kelimelerinin anlamı aynı mı?
“çiçek” ç sesiyle, “cep” c sesiyle başlar. “Çam” bir ağaç, “cam” pencereye takılan saydam maddedir; tek bir ses farkı anlamı tamamen değiştirir.
Çözümlü örnekler
1. “balık” kelimesi hangi sesle başlar? Kolay
Çözümb sesiyle.
2. Türk alfabesinde kaç sesli harf vardır? Orta
Çözüm8 (a, e, ı, i, o, ö, u, ü).
3. “dağ”, “ağaç”, “yağmur” kelimelerinin ortak harfi hangisidir? Bu harfle başlayan kelime var mıdır? Zor
ÇözümOrtak harf ğ’dir. Türkçede ğ ile başlayan kelime yoktur.
Sık yapılan hatalar
- ç ile c, ş ile s seslerini karıştırmak.
- ğ harfiyle başlayan kelime yazmaya çalışmak.
- Büyük İ ile büyük I’yı karıştırmak.
Biliyor muydun?
Türk alfabesi 1 Kasım 1928’de kabul edildi; Atatürk yeni harfleri halka bizzat kara tahtada öğretti ve “Başöğretmen” unvanını aldı!