ses grubu (o, k, u, r, ı, m) ve 3. ses grubu (ü, s, ö, y, d, z) seslerini hissetme, okuma ve yazma; yeni seslerle heceler, kelimeler ve cümleler oluşturma; birbirine benzeyen sesleri ayırt etme (o-ö, u-ü, ı-i, s-z, d-t); kısa metinleri okuma (Mustafa Kemal, Çevremizdeki Yaşam temaları), okuduğunu anlatma, harfleri doğru yönde yazma.
2. ses grubu: o, k, u, r, ı, m
- o: okul, ok, top · k: kedi, kitap, ekmek
- u: uçak, un, tuz · r: resim, renk, arı
- ı: ılık, kırık, arı · m: masa, melek, anam
Yeni kelimeler: okul, kum, kar, kalem, mor, Mert, limon, Ömer’in topu
Cümleler:
- Mert okula koştu. · Kar kalın. · Ali’nin kırmızı kalemi var.
3. ses grubu: ü, s, ö, y, d, z
- ü: üzüm, ütü, küp · s: su, simit, ses
- ö: ördek, öğretmen, göz · y: yıldız, yol, ay
- d: deniz, dede, ada · z: zil, zeytin, tuz
Benzer sesleri ayırt edelim:
| Ses | Örnek | Benzer ses | Örnek |
|---|---|---|---|
| o | ol | ö | öl |
| u | kuş | ü | küp |
| ı | kız | i | kiraz |
| s | sil | z | zil |
| d | dal | t | tal |
Okuyalım, anlatalım
Kısa metin:
“Deniz kenarında küçük bir ördek vardı. Ördek suda yüzdü. Sonra kumda yürüdü. Yıldızlar çıkınca annesinin yanına döndü.”
Sorular:
- Ördek nerede yaşıyordu? → Deniz kenarında
- Ördek suda ne yaptı? → Yüzdü
- Ördek ne zaman annesinin yanına döndü? → Yıldızlar çıkınca
Okurken:
- Kelimeleri hecelere ayırarak oku: ör-dek, yıl-dız.
- Noktada kısa bir süre dur, nefes al.
- Okuduğunu kendi cümlelerinle anlat.
Kavramlar
- ördek
- suda yüzen kuş
- üzüm
- asmada yetişen meyve
- yıldız
- gece gökte parlayan ışık
- zil
- çalan araç
- deniz
- büyük su
- 2. grup: o, k, u, r, ı, m
- 3. grup: ü, s, ö, y, d, z
- o-ö, u-ü, ı-i, s-z, d-t seslerini ayırt et
- Kelimeleri hecelere ayırarak oku
- Noktada dur, nefes al
- Okuduğunu kendi cümlelerinle anlat
Örnek soru ve çözümü
Kartlardaki kelimelerden hangisi “s”, hangisi “z” sesiyle başlar? İki sesi ayırt et.
“su” s sesiyle, “zil” z sesiyle başlar. s sesi ince ve sert, z sesi titreşimli çıkar; boğazına elini koyunca z sesinde titreşimi hissedersin.
Çözümlü örnekler
1. “kedi” kelimesi hangi sesle başlar? Kolay
Çözümk sesiyle.
2. “kız” ve “kiraz” kelimelerindeki ilk sesli harfleri söyle. Orta
Çözümkız: ı, kiraz: i.
3. “ördek, yüzdü, suda” kelimelerini sıraya koyarak cümle kur. Zor
ÇözümÖrdek suda yüzdü.
Sık yapılan hatalar
- ı ile i seslerini karıştırmak (kız – kiz).
- d ile t sesini karıştırmak.
- “o” ile “ö” harflerini yazarken noktaları unutmak.
Biliyor muydun?
Türkçede “ö”, “ü”, “ı” gibi sesler İngilizcede yoktur; bu yüzden İngilizler “Türkiye” kelimesini söylemekte zorlanabilir!