Dinleme kuralları (konuşana bakma, sözü kesmeme, dikkatle dinleme, sessiz ortam); dinlediklerini anlama: dinleme metnindeki kişiler, olaylar ve yerler; dinlerken tahmin yürütme; konuşma kuralları (söz alma, sırayla konuşma, uygun ses tonu, nezaket sözcükleri: lütfen, teşekkür ederim, özür dilerim); kendini tanıtma, yeteneklerini anlatma; “Herkes Bir Şeyi İyi Yapar”, “Uçurtma Nasıl Uçar” gibi metinler üzerinden yeteneklerimizi keşfetme; beden dili ve göz teması.
Dinleme kuralları
İyi bir dinleyici olmak için:
- Konuşana bakarız (göz teması kurarız).
- Sözünü kesmeyiz, konuşması bitene kadar bekleriz.
- Dikkatimizi dinlediğimiz şeye veririz; elimizle oynamayız.
- Anlamadığımız yeri konuşma bitince sorarız.
- Dinlerken kafamızda resim canlandırırız: Kim? Ne yaptı? Nerede?
Dinleme metni sonrası sorular:
- Hikâyede kimler vardı?
- En çok hangi bölümü sevdin? Neden?
- Sence hikâye nasıl devam eder?
Konuşma kuralları ve nezaket sözcükleri
Konuşurken:
- Söz almak için parmak kaldırırız ve sıramızı bekleriz.
- Herkesin duyabileceği uygun ses tonuyla konuşuruz (bağırmayız, fısıldamayız).
- Düşüncelerimizi sırayla ve açık anlatırız.
- Konuşurken karşımızdakinin gözüne bakarız.
Nezaket sözcükleri:
- Bir şey isterken: Lütfen
- Yardım alınca: Teşekkür ederim
- Yanlış yapınca: Özür dilerim
- Selamlaşırken: Günaydın, merhaba, iyi akşamlar, hoşça kal
Yeteneklerimizi keşfedelim
“Herkes bir şeyi iyi yapar.” Her insanın farklı yetenekleri vardır:
- Kimi resim yapmada, kimi şarkı söylemede, kimi koşmada, kimi bulmaca çözmede iyidir.
- Bir şeyi iyi yapamıyorsak üzülmeyiz; çalışarak ve deneyerek gelişebiliriz.
- Arkadaşlarımızın yeteneklerine saygı duyar, onları tebrik ederiz.
Kendimizi tanıtalım:
“Merhaba, benim adım Defne. Yedi yaşındayım. Resim yapmayı ve bisiklete binmeyi çok seviyorum. Büyüyünce ressam olmak istiyorum.”
Etkinlik: Arkadaşına yeteneğini sor ve sınıfa onu tanıt!
Kavramlar
- dinlemek
- dikkatle kulak vermek
- nezaket
- kibarlık
- yetenek
- bir şeyi iyi yapabilme
- göz teması
- konuşana bakmak
- söz almak
- konuşma izni istemek
- Konuşana bak, sözünü kesme, dikkatle dinle
- Dinlerken kim, ne, nerede sorularını düşün
- Söz almak için parmak kaldır
- Uygun ses tonuyla konuş
- Lütfen, teşekkür ederim, özür dilerim
- Herkesin farklı yetenekleri vardır
Örnek soru ve çözümü
Kartlardaki dinleme kurallarından hangilerine uymayan bir arkadaş iyi dinleyici olabilir mi? Örnek ver.
Olamaz. Örneğin öğretmen konuşurken sözünü kesen ve başka yere bakan bir arkadaş anlatılanı kaçırır. İyi dinleyici konuşana bakar, sözünü kesmez, dikkatle dinler ve söz almak için parmak kaldırır.
Çözümlü örnekler
1. Arkadaşın sana kalem verdiğinde ne dersin? Kolay
ÇözümTeşekkür ederim.
2. Sınıfta söz almak için ne yaparsın? Orta
ÇözümParmak kaldırır, öğretmenimin söz vermesini beklerim.
3. Resim yapmayı beceremediğini düşünen bir arkadaşına ne söylersin? Zor
ÇözümHerkes bir şeyi iyi yapar; resim yapmayı çalışarak geliştirebilirsin. Senin de başka güzel yeteneklerin var.
Sık yapılan hatalar
- Konuşan kişinin sözünü kesmek.
- Çok yüksek ya da çok alçak sesle konuşmak.
- Arkadaşlarının yeteneklerini küçümsemek.
Biliyor muydun?
İnsan dakikada yaklaşık 125 kelime konuşur ama dakikada 400 kelimeyi anlayabilecek kadar hızlı düşünür; bu yüzden dinlerken dikkatimiz kolayca dağılabilir!