Doğa filozofları, sofistler, Sokrates, Platon ve Aristoteles.
Doğa filozofları
İlk filozoflar evrenin ana maddesini (arkhe) aradı: Thales su, Anaksimenes hava, Herakleitos ateş (ve sürekli değişim: “Aynı nehirde iki kez yıkanılmaz.”), Demokritos atom dedi. Pisagor sayıyı her şeyin özü saydı.
Sofistler ve Sokrates
Sofistler bilginin göreceli olduğunu savundu; Protagoras: “İnsan her şeyin ölçüsüdür.” Sokrates ise doğru bilginin mümkün olduğunu, soru-cevap (diyalektik) yöntemiyle ulaşılabileceğini savundu ve erdemi bilgiyle özdeşleştirdi.
Platon ve Aristoteles
Platon, gerçek bilginin değişmeyen idealar dünyasına ait olduğunu düşündü; Akademia’yı kurdu. Aristoteles bilginin deneyimle başladığını savundu, mantığın kurucusu kabul edilir ve Lykeion’u kurdu. Bu dönem Farabi ve İbn Sina gibi İslam filozoflarını da derinden etkiledi.
- Thales: arkhe su
- Herakleitos: değişim
- Protagoras: insan her şeyin ölçüsü
- Aristoteles: mantığın kurucusu
Örnek soru ve çözümü
Sokrates ile sofistlerin bilgi anlayışı nasıl farklılaşır?
Sofistlere göre bilgi kişiden kişiye değişir (göreceli); Sokrates’e göre evrensel ve doğru bilgiye diyalogla ulaşılabilir.