Hazır Verilerle Çalışma: Korelasyon ve Yorum konu anlatımı
12. sınıf Matematik · Ek Konular (önceki program)
Lise · 12. sınıf · Matematik · Ünite: Ek Konular (önceki program) · ~1 dk okuma
İkincil veri kaynakları, serpme (saçılım) grafiği, korelasyon yönü ve gücü, nedensellik ile ilişki farkı.
Hazır veri
TÜİK, Dünya Bankası gibi kurumların yayımladığı veriler ikincil (hazır) verilerdir. Kullanmadan önce kaynağın güvenilirliği, toplanma yöntemi ve tarihi kontrol edilir.
Serpme grafiği
İki değişken arasındaki ilişki noktalarla gösterilir. Noktalar sağa doğru yükseliyorsa pozitif, alçalıyorsa negatif, düzensizse ilişki yoktur. Korelasyon katsayısı −1 ile 1 arasındadır.
Nedensellik
Korelasyon nedensellik demek değildir: dondurma satışları ile boğulma vakaları birlikte artabilir; ortak neden sıcak havadır. Yorum yaparken üçüncü değişkenler düşünülmelidir.
Önemli noktalar
Hazır veri: kaynağı kontrol et
Pozitif ilişki: birlikte artar
r: −1 ile 1 arası
Korelasyon ≠ nedensellik
Örnek soru ve çözümü
Soru
Ders çalışma süresi arttıkça not ortalamasının arttığı görülüyor. İlişkinin yönü?
Çözüm
Pozitif korelasyon.
Kendini dene
1. Korelasyon katsayısı hangi aralıktadır?
−1 ile 1
0 ile 100
−100 ile 100
0 ile 1
Cevabı göster
Doğru cevap: A) −1 ile 1 · −1 ≤ r ≤ 1
2. Biri artarken diğeri azalan değişkenler arasındaki ilişki?
Pozitif
Negatif
Yok
Nedensel
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Negatif · Negatif.
3. Hangisi ikincil (hazır) veri kaynağıdır?
Kendi anketin
Gözlemin
Kendi deneyin
TÜİK istatistikleri
Cevabı göster
Doğru cevap: D) TÜİK istatistikleri · TÜİK.
4. “Korelasyon nedensellik değildir.” ifadesi ne anlatır?
Veriler yanlıştır
Grafik çizilemez
Birlikte değişme, birinin diğerine neden olduğunu göstermez
İlişki her zaman neden-sonuçtur
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Birlikte değişme, birinin diğerine neden olduğunu göstermez · Üçüncü değişken.
5. r = 0’a yakınsa doğrusal ilişki zayıftır.
Doğru
Yanlış
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Doğru · Doğru.
Konunun tüm sorularını ve testlerini gamedschool’da çözebilir, yanlışlarını tekrar edebilirsin.
