Okulda belirli gün ve haftalar; günlük ve haftalık plan yapma, zamanı verimli kullanma, okul eşyalarını düzenli tutma; etkili iletişim: dinleme, ben dili, beden dili, nezaket; iletişim engelleri ve sorunları konuşarak çözme; arkadaşlık ilişkileri: iyi arkadaşın özellikleri, paylaşma, yardımlaşma, farklılıklara saygı, zorbalığa karşı tutum; karar verme basamakları (seçenekleri belirleme, sonuçlarını düşünme, karar verme, değerlendirme) ve kararlarının sorumluluğunu alma.
Planlı olmak
Plan, ne zaman ne yapacağımızı önceden belirlememizdir.
Günlük plan örneği:
- 07.30 Kalk, yüzünü yıka, kahvaltı yap · 08.30 Okul
- 15.30 Ödev ve tekrar · 17.00 Oyun ve dinlenme
- 19.00 Akşam yemeği, ailemle sohbet · 21.00 Uyku
Planlı olmanın faydaları:
- İşlerimizi zamanında bitiririz, oyun için de zamanımız kalır.
- Unutkanlık ve aceleden kaynaklanan stres azalır.
Okula hazırlık: Çantamızı akşamdan ders programına göre hazırlar, kıyafetlerimizi seçeriz.
İletişim var, sorun yok
İletişim, duygu ve düşüncelerimizi başkalarıyla paylaşmamızdır.
Etkili iletişim için:
- Karşımızdakini dikkatle dinler, göz teması kurarız.
- Ben dili kullanırız: “Sen hep beni üzüyorsun!” yerine “Oyuna alınmadığımda ben üzülüyorum.”
- Beden dilimiz (yüz ifadesi, el hareketleri) sözlerimize uygun olmalıdır.
- Bağırmak, alay etmek, sözü kesmek iletişim engelleridir.
Sorunları çözme:
- Sakinleş. 2. Sorunu söyle. 3. Karşı tarafı dinle. 4. Ortak çözüm bul (sırayla oynamak gibi).
Arkadaşlık ve karar verme
İyi bir arkadaş: Dürüsttür, paylaşır, yardım eder, sır tutar, arkadaşının farklılıklarına saygı duyar.
Zorbalığa hayır!
- Bir arkadaşımıza vurmak, lakap takmak, dışlamak zorbalıktır.
- Zorbalık görürsek ya da yaşarsak öğretmenimize ve ailemize söyleriz.
Karar verme basamakları:
- Seçenekleri belirle: Harçlığımla kitap mı, oyuncak mı alayım?
- Her seçeneğin sonuçlarını düşün.
- Kararını ver.
- Kararını değerlendir: Doğru karar mıydı?
💡 Verdiğimiz kararların sorumluluğunu alırız; büyük kararlarda ailemize danışırız.
Kavramlar
- plan
- yapılacakların önceden belirlenmesi
- iletişim
- duygu ve düşünce paylaşımı
- ben dili
- kendi duygusunu anlatan konuşma
- zorbalık
- başkasına bilerek zarar verme
- karar
- seçenekler arasından seçim
- Planlı olmak zamanı verimli kullandırır
- Çantanı akşamdan ders programına göre hazırla
- Ben dili: “Ben … hissediyorum çünkü …”
- Bağırmak, alay etmek, sözü kesmek iletişim engelidir
- Zorbalığı öğretmene ve aileye bildir
- Karar: seçenek, sonuç, karar, değerlendirme
Örnek soru ve çözümü
Kartlardaki günlük plana göre Defne ödevini ne zaman yapıyor? Plan yapmak ona ne kazandırır?
Defne ödevini 15.30’da yapıyor. Plan sayesinde ödevini zamanında bitirir, oyun ve dinlenme için de vakti kalır; işlerini unutmaz.
Çözümlü örnekler
1. Okul çantamızı ne zaman hazırlamalıyız? Kolay
ÇözümAkşamdan, ders programına göre.
2. “Sen hep kalemimi alıyorsun!” cümlesini ben diliyle söyle. Orta
Çözüm“Kalemimi izinsiz aldığında ben üzülüyorum, lütfen önce sor.”
3. Hafta sonu hem parka gitmek hem de ödevini yapmak istiyorsun. Karar basamaklarını uygula. Zor
ÇözümSeçenekler: önce park / önce ödev. Sonuçlar: önce parka gidersem yorulup ödevi yapamayabilirim. Karar: önce ödev, sonra park. Değerlendirme: Hem ödevimi bitirdim hem rahatça oynadım.
Sık yapılan hatalar
- Ödevleri son dakikaya bırakmak.
- Sorun olunca bağırmak ya da küsmek.
- Zorbalığı görüp kimseye söylememek.
Biliyor muydun?
Bilim insanları, bir işi küçük adımlara bölüp plana yazmanın o işi bitirme olasılığını büyük ölçüde artırdığını gösteriyor!