100’e kadar sayıları okuma ve yazma; onluk ve birliklerle sayıları çözümleme (47 = 4 onluk 7 birlik = 40 + 7), basamak ve basamak değeri; sayıları karşılaştırma ve sıralama (<, >, =), sayı doğrusunda gösterme, önceki-sonraki sayı; ileriye ve geriye doğru ikişer, üçer, dörder, beşer, onar ritmik sayma; tek ve çift sayılar; sayı ve şekil örüntüleri (kuralı bulma, eksik ögeyi tamamlama); nesne sayısını tahmin etme ve sayarak kontrol etme.
Sayılar ve çözümleme
10 birlik = 1 onluk, 10 onluk = 100 (yüz)
Çözümleme:
- 47 → 4 onluk 7 birlik → 40 + 7
- Onlar basamağı: 4 → basamak değeri 40
- Birler basamağı: 7 → basamak değeri 7
Okunuş ve yazılış:
- 35 → otuz beş · 82 → seksen iki · 100 → yüz
- Doksan dokuz → 99 · Yetmiş → 70
💡 Aynı rakam farklı basamakta farklı değer alır: 35’teki 3 → 30, 53’teki 3 → 3
Karşılaştırma ve sıralama
İki sayıyı karşılaştırırken önce onlar basamağına bakarız:
- 62 ve 58 → 6 onluk > 5 onluk → 62 > 58
- Onlar eşitse birlere bakarız: 47 ve 43 → 47 > 43
Sembolleri: > büyüktür · < küçüktür · = eşittir
- Sembolün ağzı her zaman büyük sayıya açılır.
Önceki – sonraki:
- 59’dan sonra 60 gelir, 60’tan önce 59 gelir.
Sıralama: 34, 81, 9, 57 → küçükten büyüğe: 9 < 34 < 57 < 81
Ritmik sayma, örüntü ve tahmin
Ritmik sayma:
- İkişer: 2, 4, 6, 8, 10 … · Beşer: 5, 10, 15, 20 … · Onar: 10, 20, 30 … 100
- Geriye doğru üçer: 30, 27, 24, 21 …
Tek ve çift sayılar:
- Çift: Birler basamağı 0, 2, 4, 6, 8 → ikişerli eşleşir, hiç artmaz.
- Tek: Birler basamağı 1, 3, 5, 7, 9 → eşleşince bir tane artar.
Örüntü: 4, 8, 12, 16, ? → Kural: 4 artıyor → 20
Tahmin: Kavanozdaki bilyeleri saymadan önce “yaklaşık 30” deriz, sonra onarlı gruplayarak sayar ve kontrol ederiz.
Kavramlar
- onluk
- 10 birlikten oluşan grup
- basamak
- rakamın bulunduğu yer
- basamak değeri
- rakamın bulunduğu yere göre değeri
- ritmik sayma
- eşit aralıklarla sayma
- örüntü
- kurala göre tekrar eden dizi
- 10 birlik = 1 onluk, 10 onluk = 100
- 47 = 4 onluk 7 birlik = 40 + 7
- Karşılaştırmada önce onlar basamağına bak
- > büyüktür, < küçüktür, = eşittir
- Çift sayıların birler basamağı 0, 2, 4, 6, 8
- Örüntüde önce kuralı bul
Örnek soru ve çözümü
Onluk bloklarla gösterilen sayı kaçtır? Bu sayıyı çözümle.
4 onluk ve 7 birlik vardır: 40 + 7 = 47. Okunuşu “kırk yedi”dir; onlar basamağındaki 4’ün basamak değeri 40, birler basamağındaki 7’nin basamak değeri 7’dir.
Çözümlü örnekler
1. 6 onluk 3 birlik hangi sayıdır? Kolay
Çözüm63.
2. 75, 57, 70, 7 sayılarını büyükten küçüğe sırala. Orta
Çözüm75 > 70 > 57 > 7.
3. 95, 90, 85, 80, … örüntüsünün kuralı nedir? Sonraki iki sayı nedir? Zor
ÇözümKural: 5 azalıyor. Sonraki sayılar 75 ve 70.
Sık yapılan hatalar
- “Otuz beş”i 305 diye yazmak.
- < ve > sembollerini ters kullanmak.
- Basamak değeri ile rakamı karıştırmak (35’teki 3’ün değeri 30’dur).
Biliyor muydun?
Onluk sistemi kullanmamızın sebebi büyük ihtimalle 10 parmağımızdır; eski insanlar saymaya parmaklarıyla başladı!