Türkiye’nin konumu ve kıtalar (Asya ve Avrupa); kara komşularımız (Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan-Nahçıvan, İran, Irak, Suriye) ve deniz komşularımız; Türk dünyası ve Türk cumhuriyetleri; ülkemiz ile diğer ülkeler arasındaki ticari, kültürel, turistik ve sportif ilişkiler (ithalat, ihracat, kardeş şehirler, uluslararası etkinlikler); farklı ülkelerin kültürleri (bayramlar, yemekler, giysiler, oyunlar) ve kültürlere saygı; ülkelerin birbirine bağımlılığı ve dünya barışı; uluslararası kuruluşlar (UNICEF, Kızılhaç-Kızılay).
Ülkemiz ve komşularımız
Türkiye, hem Asya (Anadolu) hem Avrupa (Trakya) kıtasında yer alır; iki kıtayı İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı ayırır.
- Üç tarafı denizlerle çevrilidir: Karadeniz, Ege Denizi, Akdeniz; iç denizimiz Marmara.
Kara komşularımız:
- Batı-kuzeybatı: Yunanistan, Bulgaristan
- Kuzeydoğu: Gürcistan · Doğu: Ermenistan, Azerbaycan (Nahçıvan), İran
- Güney-güneydoğu: Irak, Suriye
Türk dünyası: Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve KKTC ile dil, kültür ve tarih bağlarımız vardır.
Ülkeler arası ilişkiler
Ülkeler birbirine bağımlıdır; hiçbir ülke bütün ihtiyaçlarını tek başına karşılayamaz.
Ticaret:
- İhracat: Başka ülkelere ürün satma → Türkiye fındık, kuru kayısı, tekstil, otomobil ihraç eder.
- İthalat: Başka ülkelerden ürün alma → petrol, doğal gaz, bazı teknolojik ürünler
Kültür ve turizm: Her yıl milyonlarca turist ülkemizi ziyaret eder; Kapadokya, Efes, Pamukkale, İstanbul
Spor ve eğitim: Olimpiyatlar, dünya kupaları, öğrenci değişim programları
Kardeş şehirler: Farklı ülkelerdeki şehirlerin dostluk ve iş birliği anlaşması
Farklı kültürler ve dünya barışı
Farklı kültürleri tanıyalım:
- Japonya: Kiraz çiçeği festivali, kimono · Hindistan: Renkler festivali · Meksika: Ölüler Günü · Azerbaycan ve Türkiye: Nevruz
- Her kültürün kendine özgü yemekleri, giysileri, oyunları, bayramları vardır.
Kültürlere saygı: Farklılıklar dünyayı zenginleştirir; diğer kültürlerle alay etmez, onları merakla tanırız.
Dünya barışı: “Yurtta sulh, cihanda sulh.” (Atatürk) → Yurtta barış, dünyada barış
Uluslararası kuruluşlar:
- UNICEF: Dünyadaki çocukların haklarını korur.
- Kızılhaç ve Kızılay: Savaş ve afetlerde insani yardım
23 Nisan: Dünya çocuklarının ülkemize gelip birlikte kutladığı uluslararası bir bayramdır.
Kavramlar
- ihracat
- yurt dışına ürün satma
- ithalat
- yurt dışından ürün alma
- komşu ülke
- sınırı bitişik ülke
- kardeş şehir
- dostluk anlaşması yapan şehir
- UNICEF
- çocukların haklarını koruyan kuruluş
- Türkiye Asya ve Avrupa’da; iki kıtayı boğazlar ayırır
- Kara komşuları: Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan, İran, Irak, Suriye
- İhracat satış, ithalat alış
- Ülkeler birbirine bağımlıdır
- Farklı kültürlere saygı gösteririz
- “Yurtta sulh, cihanda sulh.”
Örnek soru ve çözümü
Kartlara göre Türkiye’nin doğusundaki komşuları hangileridir? Türk dünyasından iki ülke yaz.
Doğuda Ermenistan, Azerbaycan’a bağlı Nahçıvan ve İran vardır. Türk dünyasından Azerbaycan ve Kazakistan (Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan, KKTC) örnek verilebilir.
Çözümlü örnekler
1. Türkiye hangi iki kıtada yer alır? Kolay
ÇözümAsya ve Avrupa.
2. Türkiye’nin fındık satması ihracat mı, ithalat mı? Orta
Çözümİhracat.
3. Ülkelerin birbirine bağımlı olduğunu bir örnekle açıkla. Zor
ÇözümTürkiye petrolü dışarıdan alır, buna karşılık fındık ve tekstil ürünleri satar; ülkeler ihtiyaçlarını karşılıklı ticaretle giderir.
Sık yapılan hatalar
- İhracat ile ithalatı karıştırmak.
- Türkiye’nin yalnızca Asya’da olduğunu sanmak.
- Farklı kültürleri garip bulup alay etmek.
Biliyor muydun?
Türkiye dünya fındık üretiminin yarısından fazlasını tek başına karşılar!