Okul içi iletişimde görgü: öğretmenlere ve okul çalışanlarına saygı, arkadaşlarla nezaketli iletişim, söz alma ve dinleme, sınıfa giriş-çıkış kuralları, nazik dil ve kırıcı sözlerden kaçınma, farklılıklara saygı, zorbalığa karşı durma; okul kaynaklarını kullanma: kütüphane, laboratuvar, spor salonu, yemekhane ve kantin adabı (sıraya girme, sessizlik, tabağı temiz bırakma); okul temizliği ve tasarruf (su, elektrik, kâğıt), sıra ve duvarlara zarar vermeme; törenlerde ve bayrak töreninde davranış; okul servisinde ve teneffüste görgü.
Okulda iletişim
Öğretmenlere ve okul çalışanlarına saygı:
- Sınıfa girerken ve çıkarken selam vermek
- Söz almak için parmak kaldırmak, söz kesmemek
- Okul görevlisine, aşçıya, temizlik personeline de teşekkür etmek
Arkadaşlarla iletişim:
- Nazik dil: Lakap takmamak, alay etmemek, kırıcı söz söylememek
- Etkin dinleme: Konuşana bakmak, sözünü bitirmesini beklemek
- Farklı görüşlere, görünüşe, aksana saygı
- Zorbalığa karşı durmak; yalnız kalan arkadaşı oyuna davet etmek
- Hata yapınca özür dilemek, özrü kabul etmek
Okul kaynakları ve ortak alanlar
Kütüphane: Sessiz ol, kitapları özenle kullan ve zamanında iade et.
Laboratuvar: Öğretmenin talimatlarına uy, malzemeleri dikkatli kullan, güvenlik kurallarına uy.
Spor salonu: Spor kıyafeti giy, malzemeleri yerine koy, centilmen ol; kaybedince de kazanınca da saygılı ol.
Yemekhane ve kantin:
- Sıraya gir, araya kaynak yapma.
- Tabağına yiyebileceğin kadar al, tabağını temiz bırak.
- Tepsini ve çöplerini yerine götür.
Teneffüs ve koridor: Koşmamak, itişmemek, bağırmamak
Okul servisi: Zamanında hazır olmak, koltuğa oturup kemer takmak, şoföre teşekkür etmek
Temizlik, tasarruf ve törenler
Okul temizliği:
- Çöpleri çöp kutusuna, geri dönüşebilir atıkları ayrı kutulara at.
- Sıra ve duvarlara yazı yazma, zarar verme (kamu malı).
- Lavaboları ve tuvaletleri temiz bırak.
Tasarruf:
- Musluğu açık bırakma, boş sınıflarda ışığı kapat.
- Kâğıdın iki yüzünü kullan.
Törenlerde:
- İstiklal Marşı ve bayrak töreninde hazır ol durumunda, sessiz ve saygılı durmak
- Konuşmacıyı dinlemek, alkışı uygun zamanda yapmak
💡 Okul hepimizin ikinci evidir; onu evimiz gibi korumalıyız.
Kavramlar
- etkin dinleme
- dikkatle ve ilgiyle dinleme
- centilmenlik
- sporda dürüst ve saygılı davranma
- lakap
- alay amaçlı takılan ad
- tasarruf
- kaynakları gereksiz harcamama
- tören
- resmî kutlama veya anma
- Öğretmen ve okul çalışanlarına saygı ve teşekkür
- Söz alarak konuş, söz kesme, etkin dinle
- Nazik dil: lakap, alay ve kırıcı sözden kaçın
- Kütüphanede sessizlik, yemekhanede sıra ve temiz tabak
- Temizlik ve tasarruf: çöp, su, ışık, kâğıt
- Törenlerde saygı ve hazır ol
Örnek soru ve çözümü
Kartlardaki okul içi iletişim kurallarına göre, derste bir arkadaşı konuşurken sürekli araya giren bir öğrenciye ne önerirsin?
Önce söz almak için parmak kaldırmasını ve öğretmenin söz vermesini beklemesini öneririm. Arkadaşı konuşurken sözünü kesmeden dinlemeli, sırası gelince nazik bir dille kendi düşüncesini söylemelidir. Böylece herkes konuşma fırsatı bulur.
Çözümlü örnekler
1. Kütüphanede nasıl davranılır? Kolay
ÇözümSessiz olunur, kitaplar özenle kullanılır ve zamanında iade edilir.
2. Yemekhanede sırada beklerken araya girmek neden yanlıştır? Orta
ÇözümÖnce gelenlerin hakkını çiğner, adaletsizdir ve tartışmalara yol açar.
3. Okul sıralarına zarar vermek neden hem görgüsüzlük hem de kamu malına zarardır? Zor
ÇözümOrtak kullanılan eşyaya özen göstermemek başkalarına saygısızlıktır; sıralar bütün toplumun vergileriyle alınır ve sonraki öğrenciler de kullanacaktır.
Sık yapılan hatalar
- Okul çalışanlarına teşekkür etmeyi gereksiz saymak.
- Arkadaşlara lakap takmayı şaka sanmak.
- Boş sınıfta ışığı açık bırakmak.
Biliyor muydun?
Bazı ülkelerde öğrenciler öğle yemeğini öğretmenleriyle birlikte sınıfta yer, sonra herkes birlikte toplar ve temizler!