Paydası 10, 100, 1000 olan kesirler; ondalık gösterimin okunuşu, basamakları ve sayı doğrusu.
Ondalık kesirler
Paydası 10, 100, 1000 gibi sayılar olan kesirlere ondalık kesir denir. Bu kesirleri virgül kullanarak yazabiliriz:
- 3/10 = 0,3 (sıfır tam onda üç)
- 47/100 = 0,47 (sıfır tam yüzde kırk yedi)
- 125/1000 = 0,125 (sıfır tam binde yüz yirmi beş)
- 2 7/10 = 2,7 (iki tam onda yedi)
Virgülün solunda tam kısım, sağında ondalık kısım bulunur.
Ondalık basamaklar
| Tam kısım | , | Onda birler | Yüzde birler | Binde birler |
|---|---|---|---|---|
| 3 | , | 4 | 5 | 2 |
3,452 sayısında:
- 4’ün basamak değeri 0,4 (onda dört)
- 5’in basamak değeri 0,05 (yüzde beş)
- 2’nin basamak değeri 0,002 (binde iki)
💡 Paranın kuruşları ondalık gösterime güzel bir örnektir: 12,75 TL = 12 lira 75 kuruş; çünkü 1 lira = 100 kuruş.
Kesri ondalık gösterime çevirmek
Paydası 10, 100 ya da 1000 olmayan bir kesri önce denk kesrini bularak çeviririz:
- 3/5 = 6/10 = 0,6
- 7/20 = 35/100 = 0,35
- 1/4 = 25/100 = 0,25
- 3/8 = 375/1000 = 0,375
Sayı doğrusunda 0 ile 1 arasını 10 eş parçaya bölersek her parça 0,1’dir.
Ondalık gösterimleri karşılaştırma
- Önce tam kısımlar karşılaştırılır: 3,1 > 2,9.
- Tam kısımlar eşitse onda birler, sonra yüzde birler basamağına bakılır: 0,47 > 0,45.
- Basamak sayıları farklıysa sona 0 eklenerek eşitlenebilir: 0,5 = 0,50 > 0,48.
⚠️ Virgülden sonra daha çok rakam olan sayı büyük değildir! 0,5 > 0,48; çünkü 0,50 > 0,48.
Kavramlar
- Ondalık gösterim
- Kesrin virgül kullanılarak yazılışı.
- Tam kısım
- Virgülün solundaki kısım.
- Onda birler basamağı
- Virgülden sonraki ilk basamak.
- Yüzde birler basamağı
- Virgülden sonraki ikinci basamak.
- Paydası 10, 100, 1000 olan kesirler ondalık kesirdir
- 3/10 = 0,3 · 47/100 = 0,47
- Virgülün solu tam, sağı ondalık kısım
- Onda birler, yüzde birler, binde birler
- Çevirmek için paydayı 10, 100, 1000 yap
- 0,5 = 0,50 > 0,48
Örnek soru ve çözümü
9/25 kesrini ondalık gösterimle yazınız.
25 × 4 = 100. 9/25 = 36/100 = 0,36.
Çözümlü örnekler
1. 4,07 sayısını okuyunuz. Kolay
ÇözümDört tam yüzde yedi.
2. 0,8; 0,75 ve 0,09 sayılarını büyükten küçüğe sıralayınız. Orta
Çözüm0,80 > 0,75 > 0,09.
3. 2 3/4 kesrini ondalık gösterimle yazınız. Zor
Çözüm3/4 = 75/100 = 0,75. 2 3/4 = 2,75.
Sık yapılan hatalar
- 0,5 ile 0,48’i karşılaştırırken rakam sayısına bakmak.
- 0,07 ile 0,7’yi aynı sanmak.
- Tam sayılı kesirde tam kısmı yazmayı unutmak.
Biliyor muydun?
Ondalık virgülü bazı ülkeler nokta olarak kullanır. ABD’de “3.5”, Türkiye’de “3,5” yazılır. Aynı sayı, farklı işaret!