Trafik ve trafiğin unsurları (yaya, sürücü, yolcu, yol, taşıt); yaya ve yolcu olarak uymamız gereken kurallar; trafik ışıkları ve trafik polisi; trafik işaret levhaları: tehlike uyarı (üçgen), yasaklama (yuvarlak, kırmızı çerçeveli), bilgi (mavi kare) levhaları; okul geçidi, yaya geçidi, dur levhası; bisiklet ve scooter kullanırken kask ve koruyucu; güvenli oyun alanları; acil durumlar (yangın, kaza, kaybolma, sağlık sorunları) ve 112 Acil Çağrı Merkezi; acil durumda sakin kalma ve doğru bilgi verme.
Trafikte güvenlik
Trafiğin unsurları: Yaya, sürücü, yolcu, yol ve taşıt
Yaya olarak:
- Kaldırımda yürür, karşıya yaya geçidinden, üst geçitten ya da alt geçitten geçeriz.
- Karşıya geçmeden önce sola-sağa-tekrar sola bakarız.
- Park etmiş araçların arasından çıkmayız.
- Akşam karanlığında açık renk ya da yansıtıcılı giysi giyeriz.
Yolcu olarak:
- Emniyet kemeri takar, 12 yaş altı çocuklar arka koltukta otururuz.
- Araçtan kaldırım tarafından ineriz; camdan kolumuzu, başımızı çıkarmayız.
Bisiklet ve scooter: Kask, dizlik ve dirseklik takarız; trafiğe kapalı, güvenli alanlarda kullanırız.
Trafik işaret levhaları
Levhalar şekil ve renkleriyle bize bir şey söyler:
- Tehlike uyarı levhaları: Üçgen, kırmızı çerçeveli → Okul geçidi, kaygan yol, yaya geçidi uyarısı
- Yasaklama levhaları: Yuvarlak, kırmızı çerçeveli → Bisiklet giremez, taşıt giremez, hız sınırı
- Bilgi levhaları: Mavi, kare veya dikdörtgen → Park yeri, hastane, otobüs durağı
- Dur levhası: Kırmızı, sekizgen → Araçlar tam durmak zorundadır.
Trafik polisi ışıklardan önce gelir: Polis el işaretiyle yönetiyorsa polise uyarız.
Acilse ne yaparım?
Acil durum: Hemen yardım gerektiren olaylar → yangın, trafik kazası, ani hastalık, kaybolma, deprem
112 Acil Çağrı Merkezi → ambulans, itfaiye, polis, jandarma tek numarada
112’yi ararken:
- Sakin ol.
- Adını ve ne olduğunu söyle.
- Adresi açıkça söyle.
- Görevli kapat diyene kadar telefonu kapatma.
⚠️ 112 şaka için asla aranmaz; gereksiz çağrılar gerçekten yardıma ihtiyacı olanları bekletir.
Kaybolursam: Olduğum yerde beklerim; polise, güvenlik görevlisine ya da çocuklu bir anneye adımı ve ailemin telefonunu söylerim.
Kavramlar
- yaya
- yürüyerek yol kullanan kişi
- levha
- trafik işaret tabelası
- yansıtıcı
- ışığı geri yansıtan madde
- kask
- başı koruyan sert şapka
- acil
- hemen yardım gereken
- Trafiğin unsurları: yaya, sürücü, yolcu, yol, taşıt
- Karşıya geçmeden sola-sağa-sola bak
- Üçgen: uyarı · Yuvarlak kırmızı: yasak · Mavi kare: bilgi
- Dur levhası kırmızı sekizgendir
- Trafik polisinin işareti ışıklardan önce gelir
- 112: sakin ol, ne olduğunu ve adresi söyle
Örnek soru ve çözümü
Görseldeki levhaların şekillerine bak. Bisiklet giremez levhası neden yuvarlak ve kırmızı çerçevelidir? Okul geçidi levhası ne anlatır?
Yuvarlak ve kırmızı çerçeveli levhalar yasaklama levhalarıdır; bisiklet giremez bir yasaktır. Okul geçidi levhası üçgendir ve sürücüleri yakında okul ve geçen çocuklar olabileceği konusunda uyarır.
Çözümlü örnekler
1. Bisiklete binerken başımızı korumak için ne takarız? Kolay
ÇözümKask.
2. Trafik ışığı yeşil ama trafik polisi “dur” işareti veriyor. Ne yaparsın? Orta
ÇözümPolisin işaretine uyar, dururum.
3. Evde yangın çıktı ve 112’yi aradın. Neler söylersin? Zor
ÇözümSakin bir şekilde adımı, evde yangın çıktığını ve açık adresimi söylerim; görevli kapat diyene kadar telefonu kapatmam.
Sık yapılan hatalar
- Park etmiş araçların arasından yola fırlamak.
- Arabada ön koltukta, kemersiz oturmak.
- 112’yi şaka için aramak.
Biliyor muydun?
Dur levhası dünyanın neredeyse her yerinde kırmızı ve sekizgendir; böylece sürücüler levhayı arkadan ya da karda bile tanıyabilir!