Paralarımız: kâğıt paralar (5, 10, 20, 50, 100, 200 TL) ve madenî paralar (1 TL, 50 kr, 25 kr, 10 kr, 5 kr); 1 TL = 100 kuruş, 2 tane 50 kr = 1 TL, 4 tane 25 kr = 1 TL; para ile alışveriş ve para üstü problemleri; zaman ölçme: saat (akrep, yelkovan), tam, yarım (buçuk), çeyrek geçe ve çeyrek var; 1 saat = 60 dakika, yarım saat = 30 dakika, çeyrek saat = 15 dakika; dakika ve saniye; gün, hafta (7 gün), ay ve yıl (12 ay) ilişkisi; takvim okuma.
Paralarımız
Türk lirası (TL) ve kuruş (kr) paralarımızdır. 1 TL = 100 kr
- Kâğıt paralar: 5 TL, 10 TL, 20 TL, 50 TL, 100 TL, 200 TL
- Madenî paralar: 1 TL, 50 kr, 25 kr, 10 kr, 5 kr
Eşitlikler:
- 2 tane 50 kr = 1 TL · 4 tane 25 kr = 1 TL · 10 tane 10 kr = 1 TL
- 2 tane 5 TL = 10 TL · 2 tane 10 TL = 20 TL
Alışveriş: 13 TL’lik kitap için 20 TL verdin → para üstü 20 − 13 = 7 TL
💡 Alışverişte ihtiyacımız olan şeyleri önce alır, paramızı tasarruflu kullanırız.
Saati okuyalım
Saatte kısa ok akrep (saati), uzun ok yelkovan (dakikayı) gösterir.
- Tam saat: Yelkovan 12’de → saat üç
- Yarım (buçuk): Yelkovan 6’da → üç buçuk (3.30)
- Çeyrek geçe: Yelkovan 3’te → üçü çeyrek geçiyor (3.15)
- Çeyrek var: Yelkovan 9’da → dörde çeyrek var (3.45)
Zaman birimleri:
- 1 saat = 60 dakika · Yarım saat = 30 dakika · Çeyrek saat = 15 dakika
- 1 dakika = 60 saniye
Dijital saat: 08.30 → sekiz buçuk · 14.00 → öğleden sonra saat iki
Gün, hafta, ay ve yıl
- 1 gün = 24 saat (sabah, öğle, akşam, gece)
- 1 hafta = 7 gün: Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma, Cumartesi, Pazar
- 1 ay = 30 ya da 31 gün (Şubat 28 ya da 29 gün)
- 1 yıl = 12 ay = 365 gün (ya da 366 gün)
Aylar: Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık
Takvim okuma:
- Bugün Çarşamba ise 3 gün sonra Cumartesi’dir.
- Doğum günüm 5 Mayıs’ta, bugün 1 Mayıs → 4 gün kaldı.
- 2 hafta = 7 + 7 = 14 gün
Kavramlar
- kuruş
- TL’den küçük para birimi
- para üstü
- fazla verilince geri alınan para
- akrep
- saati gösteren kısa ok
- yelkovan
- dakikayı gösteren uzun ok
- takvim
- günleri, ayları gösteren çizelge
- 1 TL = 100 kuruş
- 2 × 50 kr = 1 TL, 4 × 25 kr = 1 TL
- Akrep saati, yelkovan dakikayı gösterir
- 1 saat = 60 dk, yarım saat = 30 dk, çeyrek saat = 15 dk
- 1 hafta = 7 gün, 1 yıl = 12 ay
- Para üstü = verilen para − fiyat
Örnek soru ve çözümü
Görseldeki saatleri oku. Saat üçü çeyrek geçe başlayan bir oyun yarım saat sürerse kaçta biter?
Saatler sırayla üç, üç buçuk, üçü çeyrek geçiyor, dörde çeyrek var. 3.15 + 30 dakika = 3.45 → oyun dörde çeyrek kala biter.
Çözümlü örnekler
1. 1 saat kaç dakikadır? Kolay
Çözüm60 dakika.
2. Cebinde 2 tane 10 TL ve 1 tane 5 TL var. Kaç TL’n var? Orta
Çözüm10 + 10 + 5 = 25 TL.
3. 35 TL’lik bir oyuncak için 50 TL verdin. Para üstünü hangi paralarla alabilirsin? Zor
ÇözümPara üstü 15 TL: 1 tane 10 TL ve 1 tane 5 TL.
Sık yapılan hatalar
- Akrep ile yelkovanı karıştırmak.
- “Çeyrek var” ile “çeyrek geçe”yi karıştırmak.
- 1 TL’yi 10 kuruş sanmak.
Biliyor muydun?
Saatin 60 dakikaya bölünmesi, binlerce yıl önce 60’lık sayı sistemi kullanan Sümerlerden kalmadır!