4. Sınıf Türkçe konu anlatımı

Hikâyenin unsurları (olay, kişiler/şahıslar, yer, zaman) ve hikâye haritası; giriş-gelişme-sonuç bölümleri; olayların oluş sırası; metindeki kişilerin özellikleri, duyguları ve davranışlarının sebepleri; konu ve ana fikir; ana fikri destekleyen yardımcı fikirler; metne uygun başlık bulma; metni özetleme; okuduğu hikâyeye farklı son yazma; olayları kendi hayatıyla ilişkilendirme ve metinden çıkarılan değerler.

Masalın özellikleri (olağanüstü olaylar ve varlıklar, belirsiz yer ve zaman, tekerlemeler, iyilerin kazanması); fablın özellikleri (hayvanların ve bitkilerin insan gibi davranması, sonunda verilen ders: kıssadan hisse); hikâye ile masalı ayırt etme; şiirin yapı özellikleri (dize, kıta, uyak, redif) ve şiiri duygusuna uygun okuma; bilgilendirici metnin özellikleri (gerçek bilgiler, başlık ve alt başlıklar, görseller, tablolar); anı ve günlük; metin türünü belirleme ve amacını anlama.

Neden-sonuç ilişkisi (için, -den dolayı, -dığı için, çünkü, bu yüzden, -ınca) ve amaç-sonuç ilişkisi (için, amacıyla, -mek üzere); neden ile amacı ayırt etme; karşılaştırma ifadeleri (daha, en, gibi, kadar, -den … -dir); benzetme; öznel yargılar (kişisel görüş, beğeni, duygu) ve nesnel yargılar (kanıtlanabilir bilgi); gerçek ve hayal ürünü ifadeler; metindeki bilgilerin doğruluğunu sorgulama; görüşlerini gerekçeleriyle ifade etme.

Kelimenin gerçek (temel) anlamı, mecaz anlamı ve terim anlamı; bir kelimenin cümlede farklı anlamlarda kullanılması; eş sesli (sesteş) kelimeler (yüz, gül, çay, yaş); eş anlamlı ve zıt anlamlı kelimeler; kelimeleri bağlamdan tahmin etme; deyimler ve atasözleri, anlamları ve kullanıldıkları durumlar; ikilemeler (yavaş yavaş, er geç); yansıma kelimeler (şırıl şırıl, cıvıl cıvıl); sözlük ve yazım kılavuzu kullanımı.

Büyük harflerin kullanıldığı yerler (cümle başı, özel adlar, unvanlar, kurum-kuruluş adları, belirli tarihler, dize başları); bağlaç olan “de/da”nın ayrı, bulunma eki “-de/-da”nın bitişik yazılması; bağlaç olan “ki”nin ayrı, ek olan “-ki”nin bitişik yazılması; soru eki “mi”nin ayrı yazılması ve kendinden sonraki eklerle birleşmesi (geldin mi, güzel miydi); sayıların yazımı (rakam ve yazıyla, saat ve tarih); kısaltmaların yazımı ve kısaltmalara gelen ekler (TBMM’ye, km’den, vb.); birleşik kelimeler örnekleri.

Noktalama işaretlerinin işlevleri: nokta (cümle sonu, kısaltma, sıra sayısı, saat ve tarih), virgül (sıralı kelimeler, hitap, ara söz), iki nokta (açıklama ve örnekten önce, konuşma cümlesinden önce), tırnak işareti (aktarılan söz, eser adı, vurgulanmak istenen kelime), kısa çizgi (satır sonu, ara, “-den … -e”, ek ve kök ayırma), üç nokta (tamamlanmamış cümle, sayılabilecek örneklerin devamı), kesme işareti (özel adlara ve kısaltmalara gelen ekler), soru ve ünlem işareti; noktalamanın anlama etkisi; konuşma çizgisi ve diyalog yazımı.