4. Sınıf Fen Bilimleri konu anlatımı

Dünya’nın yapısı: yer kabuğu, manto (ateş küre) ve çekirdek; yer kabuğunun karalar ve okyanus tabanlarından oluşması; kayaçların (taşların) yer kabuğunu oluşturması, kayaçları renk, sertlik, doku, katmanlı olma gibi özelliklerine göre sınıflandırma; madenler (demir, bakır, bor, altın, kömür, mermer) ve kullanım alanları, ülkemizdeki önemli madenler; maden çıkarma ve madencilik; fosil kavramı, fosillerin oluşumu ve bize verdiği bilgiler; Dünya’nın yüzey şekilleri (dağ, ova, plato, vadi).

Besinlerin içerdiği temel maddeler (karbonhidrat, protein, yağ, vitamin, mineral, su) ve vücuttaki görevleri; besinleri içeriklerine göre gruplama; dengeli ve düzenli beslenme, öğün düzeni ve kahvaltının önemi; suyun vücut için önemi ve günlük su ihtiyacı; mevsiminde tüketilen besinler; besinlerin bozulması ve saklama yolları (buzdolabı, kurutma, konserve), son kullanma tarihi ve etiket okuma; zararlı alışkanlıklar (aşırı şeker, tuz, hazır gıda, gazlı içecek) ve sağlıklı yaşam (spor, uyku, temizlik).

Mıknatısın tanımı ve doğal-yapay mıknatıslar; mıknatısın çektiği (demir, nikel, kobalt içeren) ve çekmediği (tahta, plastik, cam, kâğıt, alüminyum, bakır) maddeler; mıknatısın kutupları (N kuzey, S güney), aynı kutupların itmesi, zıt kutupların çekmesi; mıknatısın en çok kutuplarından çekmesi; mıknatısın etkisinin mesafe ve araya giren maddelerle değişmesi; pusula ve yön bulma; mıknatısın günlük hayattaki kullanım alanları (buzdolabı kapağı, hoparlör, maglev tren, hurda ayırma) ve elektronik cihazlara zararı.

Maddenin ortak özellikleri (kütle ve hacim); maddenin katı, sıvı ve gaz hâlleri ve tanecik yapısı; maddeleri sertlik, esneklik, kırılganlık, renk, koku, tat, pürüzlülük, suda yüzme-batma gibi özelliklerine göre sınıflandırma; ısı ve sıcaklık kavramları, termometre ve santigrat derece; ısı alan maddenin sıcaklığının artması, ısı veren maddenin sıcaklığının azalması; erime, donma, buharlaşma, yoğuşma ve kaynama; suyun döngüsü; karışımlar ve ayırma (eleme, süzme, mıknatıs, buharlaştırma).

Işık ve görme ilişkisi (cisimleri ışık gözümüze geldiğinde görürüz); doğal ve yapay ışık kaynakları; ışık kaynağı olmayan ama ışığı yansıtan cisimler (Ay, ayna); geçmişten günümüze aydınlatma araçları (kandil, gaz lambası, ampul, LED); uygun ve verimli aydınlatma, ışık kirliliği ve zararları; ses ve ses kaynakları (doğal, yapay), sesin titreşimle oluşması ve her yöne yayılması; sesin şiddeti (yüksek-alçak ses) ve uzaklıkla değişimi; işitme sağlığı; ses kirliliği (gürültü) ve önlemleri.

Elektrik enerjisinin günlük hayattaki önemi; şehir elektriği ve pil ile çalışan araçlar; basit elektrik devresi elemanları (pil, ampul, duy, bağlantı kablosu, anahtar) ve görevleri; açık ve kapalı devre; devre şeması ve sembolleri; elektriği ileten (metaller) ve iletmeyen (plastik, tahta, cam, lastik) maddeler; elektriğin güvenli kullanımı ve elektrik çarpmasına karşı önlemler; enerji kaynakları: yenilenebilir (güneş, rüzgâr, su, jeotermal) ve yenilenemez (kömür, petrol, doğal gaz) kaynaklar; enerji tasarrufu ve atık pillerin toplanması.

Doğal kaynaklar (su, toprak, hava, orman, madenler, enerji kaynakları) ve sınırlı olmaları; sürdürülebilir yaşam ve kaynakları gelecek nesilleri düşünerek kullanma; su, elektrik, kâğıt ve gıda tasarrufu; israfı önleme; atıklar ve atıkların türlerine göre ayrıştırılması; geri dönüşüm ve yeniden kullanım (azalt, yeniden kullan, geri dönüştür); sıfır atık; kompost; çevre kirliliği (hava, su, toprak) ve nedenleri; ağaçlandırma ve erozyon; doğal yaşam alanlarını ve canlı çeşitliliğini koruma.