5. Sınıf Düşünme Eğitimi konu anlatımı

Düşünmenin tanımı ve önemi; düşünme sürecindeki zihinsel etkinlikler: algılama, dikkat, hatırlama, karşılaştırma, sınıflandırma, ilişkilendirme, çıkarım yapma, değerlendirme; farklı düşünme edimleri: eleştirel düşünme (sorgulama, kanıt arama), yaratıcı düşünme (yeni ve özgün fikir üretme), analitik düşünme (parçalara ayırma), yansıtıcı düşünme (kendi düşüncesini gözden geçirme), problem çözme ve karar verme; düşünme engelleri (önyargı, acelecilik, ezber, sürü psikolojisi).

Önerme kavramı (doğru ya da yanlış olabilen hüküm bildiren cümle) ve önerme olmayan ifadeler (soru, emir, ünlem, dilek); önermelerin doğruluk değeri; olgusal ve değer yargısı içeren önermeler; akıl yürütmenin yapısı: öncüller ve sonuç; akıl yürütme türleri: tümdengelim (genelden özele, zorunlu sonuç), tümevarım (özelden genele, olası sonuç), analoji (benzetme yoluyla sonuç); geçerli ve geçersiz akıl yürütmeler; günlük hayatta akıl yürütme hataları (aceleci genelleme, yanlış neden).

Veri (işlenmemiş ham olgu), malumat (bağlamı ve anlamı olan, düzenlenmiş veri) ve bilgi (yorumlanmış, kullanılabilir, bir amaca hizmet eden malumat) ayrımı; veriden bilgiye dönüşüm; verinin kaynağı ve güvenilirliği; birincil ve ikincil kaynaklar; veri ve malumatın doğruluğunu sorgulama: kaynak, tarih, yazar, kanıt, tutarlılık kontrolü; yanlış ve yanıltıcı bilgi (dezenformasyon), sahte haber ve doğrulama yolları; grafik ve istatistiklerin yanıltıcı kullanımı.

Problem kavramı ve günlük hayatta karşılaşılan sorunlar; problem çözme basamakları (sorunu tanımlama, bilgi toplama, çözüm seçenekleri üretme, değerlendirme ve seçme, uygulama, sonucu değerlendirme); beyin fırtınası ve yaratıcı fikir üretme teknikleri; tasarım odaklı düşünme (empati, tanımlama, fikir üretme, prototip, test); karar verme ve seçenekleri ölçütlerle karşılaştırma (artı-eksi tablosu); iş birliği ve ekip çalışması; okul ve çevre için bir proje tasarlama.