5. Sınıf Yazarlık ve Yazma Becerileri konu anlatımı

Yazma sürecinin aşamaları (planlama, taslak, geliştirme, düzeltme, sunum); yazıya hazırlık: okuma ve gözlemden yararlanma (Yahya Kemal Beyatlı “Türkçenin Kalemleri”, hatıra ve deneme örnekleri), konu seçme ve sınırlandırma, yazma amacı (bilgilendirme, anlatma, ikna etme, betimleme), hedef okur; fikir üretme teknikleri (beyin fırtınası, zihin haritası, serbest yazma, 5N1K); bilgi toplama ve not alma; plan oluşturma: giriş-gelişme-sonuç, ana düşünce ve yardımcı düşünceler; yazı türlerini tanıma (hikâye, anı, deneme, mektup, haber, bilgilendirici yazı).

Taslaktan geliştirmeye geçiş; paragraf yapısı (konu cümlesi, destekleyici cümleler, bağlayıcı ifadeler, sonuç cümlesi); anlatım teknikleri ve düşünceyi geliştirme yolları (örnekleme, tanımlama, karşılaştırma, tanık gösterme, sayısal verilerden yararlanma, benzetme); betimleme ve duyulara hitap; öykülemede olay örgüsü, kişi, mekân ve zaman; diyalog kullanımı; söz varlığını zenginleştirme (eş anlamlı, deyim, atasözü); yazıyı değerlendirme ölçütleri (içerik, düzen, dil ve anlatım, yazım ve noktalama), akran değerlendirmesi ve öz değerlendirme; “Bir Başkadır Benim Memleketim!” gibi metinlerden hareketle yazma.

Düzeltme ve redaksiyon: anlam bütünlüğü, gereksiz tekrarların ve anlatım bozukluklarının giderilmesi, cümleleri kısaltma ve netleştirme; yazım ve noktalama denetimi (büyük harf, de/da, ki, mi, kesme işareti); başlık seçimi ve etkili başlık özellikleri; sayfa düzeni ve biçim (kenar boşluğu, paragraf girintisi, okunaklı yazı, dijital yazımda yazı tipi ve boyutu); görsel, tablo ve kaynakça ekleme; sunum biçimleri (okul gazetesi, pano, blog, sesli okuma, dijital sunum); geri bildirimi değerlendirme ve yayımlama; yazar ahlakı (özgünlük, intihal yapmama).

Farklı türlerde yazma uygulamaları: hikâye (karakter yaratma, çatışma, olay örgüsü, mekân ve zaman, etkili giriş ve son), anı (birinci kişi anlatımı, yaşanmış olay, duygu ve düşünceler; “Osmanlı’da Bir Misafir Hatırası” gibi örnekler), mektup ve e-posta (bölümleri, resmî-özel mektup farkı), deneme (kişisel görüşü samimi bir dille anlatma), haber yazısı (5N1K ve ters piramit), şiir (imge, ahenk, duygu); yaratıcı yazma oyunları (resimden hikâye, üç kelimeyle hikâye, devam ettirme); yazma alışkanlığı ve okur-yazar topluluğu.