3. Sınıf Türkçe konu anlatımı

Okuma öncesi tahmin (başlık, görseller) ve okuma sonrası tahmini metinle karşılaştırma; metnin konusunu belirleme; ana fikri (metnin vermek istediği mesaj) bulma; metne uygun başlık önerme ve başlık-içerik ilişkisi; şiirin konusu, teması ve ana duygusu (sevgi, özlem, coşku, hüzün, merak); metindeki gerçek ve hayalî unsurları ayırt etme; neden-sonuç ilişkileri; metinlerdeki değerler (dürüstlük, adalet, dostluk, vatanseverlik, çalışkanlık).

Hikâye unsurları: kişiler (karakterler), yer, zaman, olay; hikâye haritası oluşturma (kişiler, yer, zaman, sorun, olaylar, çözüm); giriş-gelişme-sonuç bölümleri; olayları oluş sırasına göre sıralama, sıra bildiren kelimeler (önce, sonra, ardından, en sonunda); kişilerin özelliklerini ve duygularını belirleme; hikâyeye farklı son yazma; okuduğu hikâyeyi kendi cümleleriyle anlatma (özetleme); Millî Mücadele kahramanlarının hikâyeleri ve fabllar.

Eş anlamlı (anlamdaş) kelimeler (yürek-kalp, vatan-yurt, cevap-yanıt, ihtiyar-yaşlı) ve zıt anlamlı (karşıt) kelimeler (cesur-korkak, dürüst-yalancı); cümlede eş ve zıt anlamlı kelime kullanma; bilinmeyen kelimenin anlamını bağlamdan (cümleden) tahmin etme ve sözlükten kontrol etme; alfabetik sıralama (ilk, ikinci, üçüncü harfe göre); bir kelimenin farklı anlamları (göz, yüz, dil); yeni öğrenilen kelimelerle kişisel sözlük oluşturma.

Atasözlerinin tanımı ve özellikleri (atalarımızın deneyimlerinden doğan, öğüt veren, kalıplaşmış, kısa sözler); deyimlerin tanımı ve özellikleri (genellikle mecaz anlamlı, kalıplaşmış söz grupları); atasözü ile deyim arasındaki farklar; sık kullanılan atasözleri (Damlaya damlaya göl olur, Ağaç yaşken eğilir, Bugünün işini yarına bırakma, Komşu komşunun külüne muhtaçtır, Birlikten kuvvet doğar) ve deyimler (göz atmak, kulak kabartmak, el uzatmak, burnu havada olmak, ağzı kulaklarına varmak); atasözü ve deyimleri cümlede ve metinde kullanma; millî kültürümüzdeki yeri.

Hece kavramı ve her hecede bir ünlü bulunması; kelimeleri hecelerine ayırma; Türkçe hece yapıları (a, al, kal, alt, kalp); satır sonuna sığmayan kelimeyi heceden bölme ve kısa çizgi kullanma, tek harfli hecelerin satır sonunda ya da başında bırakılmaması; büyük harflerin kullanımı (özel adlar, cümle başı, millî ve dinî bayramlar, kurum adları); “de/da” bağlacının ve “mi” soru ekinin ayrı yazılması; “ki” bağlacının ayrı yazılması.

Nokta (cümle sonu, kısaltmalar, sıra sayıları, saat ve tarih yazımı), virgül (sıralanan kelimeler, hitaplar, evet-hayır sözlerinden sonra), soru işareti, ünlem işareti (duygu, seslenme, uyarı), iki nokta (açıklama, örnek ve konuşma öncesi), kesme işareti (özel adlara gelen ekler, sayılara gelen ekler), tırnak işareti (aktarılan sözler, kitap ve eser adları), kısa çizgi (satır sonu, iki kelime arası “ile”, “-den … -e” anlamı); noktalama işaretlerine dikkat ederek okuma ve yazma.

Yazma süreci (planlama, taslak, düzeltme, son hâl); betimleme: bir varlığı duyu organlarıyla algılanan özellikleriyle (görünüş, ses, koku, tat, dokunma) anlatma; karşılaştırma yazıları (benzerlik ve farklılıklar: tablet ve kitap); neden-sonuç cümleleri kurma; bilgilendirici metin, mektup, e-posta, günlük ve davetiye yazma; çocuk hakları, dijital gizlilik ve kişisel bilgilerin korunması hakkında yazma; yazdıklarını yazım ve noktalama açısından kontrol etme.