11. Sınıf Türkçe konu anlatımı

Geleneksel Türk tiyatrosunun özellikleri (doğaçlama, yazılı metne dayanmama, güldürü, tip yaratma, kalıp söz); Karagöz (gölge oyunu): perde, tasvirler, bölümleri (mukaddime, muhavere, fasıl, bitiş), tipleri ve dil özellikleri; orta oyunu ve kişileri (Kavuklu-Pişekâr); meddah ve kullandığı araçlar (mendil, sopa); köy seyirlik oyunları; Karagöz’ün UNESCO listesine alınması; sözlü iletişim engellerini konu alan drama.

Mektubun tanımı, bölümleri ve türleri (özel, resmî, edebî, açık mektup); mektup ile anı ve günlük farkı; dilekçenin yapısı ve yazım kuralları, resmî yazışma dili; e-posta yazma (konu satırı, hitap, kısa ve açık metin, ek, imza, görgü kuralları); değişen iletişim araçlarının hayatımızdaki yeri (mektuptan anlık mesajlaşmaya), dijital iletişimde dil kullanımı ve mahremiyet.

Hikâyenin yapı unsurları (olay örgüsü, kişiler, zaman, mekân, anlatıcı ve bakış açısı) ve Cumhuriyet döneminde hikâye; Türk dünyası edebiyatından hikâye örneği (Cengiz Aytmatov); hikâyede kültürel unsurlar (gelenek, aile, değerler); anının özellikleri ve kültürel bellek; şehir anıları (eski İstanbul hayatı); anı ile hikâye, otobiyografi ve günlüğün karşılaştırılması; Türk kültürünün özelliklerini yansıtan konuşma.

Türk dilinin ve yazısının ilk kalıcı belgeleri: Göktürk (Orhun) yazıtları (Tonyukuk, Kül Tigin, Bilge Kağan), yazıldıkları dönem ve dikilme amacı; yazıtların dili, Göktürk alfabesi, okunması (Thomsen, Radloff) ve içerikleri (devlet anlayışı, millet sevgisi, öğüt); yazıtlardan seçme bölümler (günümüz Türkçesiyle); Kaşgarlı Mahmud ve Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün yazılış amacı, içeriği ve önemi (sözlük, savlar, koşuklar, Türk dünyası haritası).

Âşıklık geleneğinin özellikleri: usta-çırak ilişkisi, mahlas, bade içme motifi, saz, doğaçlama; âşık edebiyatı nazım şekilleri (koşma, semai, varsağı, destan) ve ayak; âşık atışması (karşılaşma) ve kuralları; muamma, taşlama, güzelleme; çağdaş âşıklar (Âşık Veysel, Murat Çobanoğlu, Şeref Taşlıova); âşıklık geleneğinin UNESCO listesinde yer alması; çevrim içi müze gezisi ile ilgili izlenim yazısı.

Romanın tanımı ve hikâyeden farkı; yapı unsurları (olay örgüsü, kişiler, zaman, mekân, anlatıcı-bakış açısı, tema); anlatım teknikleri (bilinç akışı, iç konuşma, geriye dönüş, mektup, günlük); roman türleri (tarihî, psikolojik, sosyal, macera, bilim kurgu); Cumhuriyet dönemi Türk romanının akımları ve temsilcileri; Ahmet Hamdi Tanpınar ve Huzur (kişiler, zaman ve mekân olarak İstanbul, musiki, aşk ve medeniyet buhranı); roman kişisiyle hayalî mülakat.

Biyografinin tanımı, özellikleri ve kaynakları; biyografi ile otobiyografi, anı ve tezkire karşılaştırması; Mehmet Akif Ersoy’un hayatı, eserleri ve İstiklal Marşı; divan edebiyatında biyografi: şuara tezkireleri (Ali Şir Nevaî, Sehî Bey, Latîfî, Âşık Çelebi) ve tezkirelerde şair hayatlarının anlatımı; mülakat; radyo tiyatrosu: ses, efekt, müzik ve anlatıcı; dinlenen bir diyaloğu başka bir türe dönüştürme.

Tiyatronun unsurları (yazılı metin, oyuncu, sahne, seyirci) ve tiyatro metninin yapısı (perde, sahne, diyalog, monolog, yan konuşma, sahne yönergesi, dekor, kostüm, ışık); tiyatro türleri (trajedi, komedi, dram, epik tiyatro, absürt); Batı etkisinde Türk tiyatrosunun gelişimi (Şinasi, Namık Kemal, Cumhuriyet dönemi: Haldun Taner, Turgut Özakman, Necip Fazıl); tarihî kişilikleri sahneye taşıyan oyunlar (Mimar Sinan örneği); tiyatro metnini canlandırma.

Küçürek (minimal) hikâyenin tanımı ve özellikleri (çok kısa, yoğun, açık uçlu, çarpıcı son, imgesel anlatım), Ferit Edgü ve küçürek hikâye; küçürek hikâye ile klasik hikâyenin karşılaştırılması; belgeselin tanımı, türleri ve özellikleri (gerçeklik, araştırma, dış ses, röportaj, arşiv görüntüsü); Anadolu insanını anlatan belgesellerde değerler (fedakârlık, dayanışma); belgesel için özgün afiş hazırlama (başlık, görsel, slogan, renk, hiyerarşi).

Benzetme, kişileştirme, abartma, konuşturma ve tezat.

Açıklama, tartışma, betimleme, öyküleme; tanımlama, örnekleme, karşılaştırma.